Samenvatting Mens & Leren
1 Handelingsgericht werken
Soorten diagnostiek
Onderkennende diagnostiek
= classificerende diagnostiek
De meest voorkomende vraag is dan “Wat is er aan de hand?” je kan dan een screening of
diagnostisch onderzoek doen. Bv. Jonas kan zich niet concentreren in de klas. Hij praat veel en kan
niet deftig antwoorden op de vragen die hij krijgt. Om te zien wat er aan de hand is, gaan we testen
of vragenlijsten bij hem afnemen.
Differentiaaldiagnostiek
= differentiële diagnostiek
Kunnen verklaren of de geobserveerde symptomen deel uitmaken van de ene al dan niet van de
andere stoornis. Bv. De symptomen kunnen leiden naar autisme of hoogbegaafdheid. Je doet een
observatie in de klas en merkt dan meer symptomen op die naar autisme leiden. => het houdt in dat
je kijkt welke kenmerken je allemaal hebt en zo kan je vaststellen wat hij heeft.
Verklarende diagnostiek
= Etiologische diagnostiek
Je verklaart wat de oorzaak is van het probleem of de reactie. Genetisch, neurobiologisch of
neuropsychologisch. Bv. Jonas reageert de laatste tijd anders dan anders. Hij wordt sneller boos, is
prikkelbaarder en kan zich niet concentreren. Je denkt dat dit komt omdat hij een auto ongeluk heeft
zien gebeuren en dat hij het posttraumatisch stress syndroom heeft. Zo kan je verklaren waarom hij
zo reageert. De oorzaak is het auto-ongeluk.
Handelingsgerichte diagnostiek (HGD)
= indicerende diagnostiek
Je verzamelt informatie. Je kijkt naar welke hulp je kunt bieden. Bv. Ondersteuning, begeleiding,
behandeling, … door de verzamelde info en je hebt gekeken naar welke hulp je kunt bieden, kan je
een bepaald advies geven.
Diagnostische classificatiesysteem
Wereldwijde diagnostiek:
APA: American Psychological Association.
DSM-5: Diagnostica n statistical manual of mentel dissorder.
Hier staan al de stoornissen met hun symptomen in.
WHO: World Health organization
ICD: International Classification of diseases
Dit is voor ziektes.
,DSM-5 en ICD-11: gelijkenissen en verschillen
Gelijkenissen:
- Maken gemeenschappelijke taal mogelijk
- Checklists per aandoening staan centraal
- De basis voor ziektestatistieken
Verschillen:
DSM-5:
- Enkel voor psychiatrische stoornissen
- Eerste editie 1952
ICD-11:
- Voor somatische en psychiatrische aandoeningen
- Eerste editie 1893
DSM => voor het vaststellen van diagnoses
ICD => toepassen van middelen + ziektes. Voor ondersteuning. Vanaf dat er een stoornis is
vastgesteld, blijft dat etiquette op je plakken dat je een stoornis hebt.
Voor- en nadelen van classificeren
,Beroepsgeheim is dat je geen zaken mag delen met andere. Alleen als die persoon een gevaar is voor
zichzelf en voor de maatschappij.
Discretieplicht je moet de informatie delen met mensen. Alleen de informatie die nodig is die mag
gedeeld worden. Bv. Er is een meisje op jonge leeftijd verkracht. Op school wisten ze dat en wisten ze
ook dat ze bang is van bepaalde mannen. Je kan dan zeggen dat ze in het verleden bepaalde zaken
heeft meegemaakt waardoor ze blokkeert bij bepaalde mannen. Dat is een voorbeeld van
discretieplicht.
Discretieplicht
- De verplichting om bij het uitoefenen van zijn functie geen vertrouwelijke gegevens vrij te
geven aan anderen dan diegenen die gerechtigd zijn er kennis van te nemen
- Bij ambtenaren = ambtsgeheim: je mag bepaalde zaken niet vertellen die je bent te weten
gekomen op het werk
- Discretie geldt voor eenieder die werkzaam is in een organisatie of dienst (zowel voor alle
werknemers als voor alle ambtenaren)
- Leerkrachten, opvoeders hebben discretieplicht
- Is o.m. ingeschreven in wet arbeidsovereenkomsten
Beroepsgeheim
- Beroepsgeheim verplicht een hulpverlener tot geheimhouding van hetgeen cliënten aan hem
prijsgeven in het kader van een vertrouwensrelatie.
Geldt voor:
- Noodzakelijke vertrouwenspersonen
- Vertrouwensberoep
- CLB-medewerkers hebben beroepsgeheim
- Wordt strafrechtelijk gesanctioneerd via strafwetboek
Handelingsgericht werken (HGW)
7 uitgangspunten:
1 Onderwijs- en opvoedingsbehoeften centraal
2 Transactioneel (afstemming en wisselwerking)
3 De leerkracht en ouders doen ertoe: altijd in samenspraak met de ouders.
4 Positieve aspecten: je wordt betrokken als het negatief wordt maar het is ook belangrijk
om de nadruk te leggen op de positieve aspecten.
5 In constructieve samenwerking
6 Doelgericht: je weet wat je wilt bevragen. Wat is het doel van het gesprek?
, 7 Systematisch en transparant: je vermeld concreet wat je gaat doen.
Handelingsgerichte diagnostiek (HGD)
Intakefase
Faire diagnostiek:
- een vertrouwensrelatie creëren = aandacht, tijd en energie
- een positief kader opbouwen = driehoek werken
- voldoende informatie verzamelen = leerling, gezin, buurt, school,...
- eigen waarden en (voor-) oordelen onder ogen zien
- breed kijken = rekening houden met context
- toegankelijke taalgebruik
Strategiefase
is een reflectie waarin de diagnosticus:
- de geobjectiveerde informatie ordent in clusters
o Kenmerken van de leerling
o Kenmerken van gezinscontext
o Kenmerken van schoolcontext
o …
- diagnostisch traject kiest
- hypothesen en onderzoeksvragen formuleert
- de cliënt informeert
ONDERKENNENDE HYPOTHESE
Heeft Hans misschien last van een aandachts- en concentratiestoornis?
VERKLARENDE HYPOTHESE
De klas is erg druk ingericht waardoor Hans te veel prikkels krijgt die hem afleiden.
INDICERENDE HYPOTHESE
Indien de klasinrichting wordt versoberd, zal Hans minder gemakkelijk afgeleid zijn.
Onderzoeksfase
De antwoorden bekijken.
Integratie-/aanbevelingsfase
- Het integratieve beeld
- Formuleren van doelen (kort- en/of langtermijn)
- De onderwijs- en opvoedingsbehoeften van de leerling
- De ondersteuningsbehoeften van ouders/leerkracht
- De aanbevelingen met de argumenten pro en contra
Adviesfase
Welke interventies geadviseerd kunnen worden
- Richten op beïnvloedbare factoren
1 Handelingsgericht werken
Soorten diagnostiek
Onderkennende diagnostiek
= classificerende diagnostiek
De meest voorkomende vraag is dan “Wat is er aan de hand?” je kan dan een screening of
diagnostisch onderzoek doen. Bv. Jonas kan zich niet concentreren in de klas. Hij praat veel en kan
niet deftig antwoorden op de vragen die hij krijgt. Om te zien wat er aan de hand is, gaan we testen
of vragenlijsten bij hem afnemen.
Differentiaaldiagnostiek
= differentiële diagnostiek
Kunnen verklaren of de geobserveerde symptomen deel uitmaken van de ene al dan niet van de
andere stoornis. Bv. De symptomen kunnen leiden naar autisme of hoogbegaafdheid. Je doet een
observatie in de klas en merkt dan meer symptomen op die naar autisme leiden. => het houdt in dat
je kijkt welke kenmerken je allemaal hebt en zo kan je vaststellen wat hij heeft.
Verklarende diagnostiek
= Etiologische diagnostiek
Je verklaart wat de oorzaak is van het probleem of de reactie. Genetisch, neurobiologisch of
neuropsychologisch. Bv. Jonas reageert de laatste tijd anders dan anders. Hij wordt sneller boos, is
prikkelbaarder en kan zich niet concentreren. Je denkt dat dit komt omdat hij een auto ongeluk heeft
zien gebeuren en dat hij het posttraumatisch stress syndroom heeft. Zo kan je verklaren waarom hij
zo reageert. De oorzaak is het auto-ongeluk.
Handelingsgerichte diagnostiek (HGD)
= indicerende diagnostiek
Je verzamelt informatie. Je kijkt naar welke hulp je kunt bieden. Bv. Ondersteuning, begeleiding,
behandeling, … door de verzamelde info en je hebt gekeken naar welke hulp je kunt bieden, kan je
een bepaald advies geven.
Diagnostische classificatiesysteem
Wereldwijde diagnostiek:
APA: American Psychological Association.
DSM-5: Diagnostica n statistical manual of mentel dissorder.
Hier staan al de stoornissen met hun symptomen in.
WHO: World Health organization
ICD: International Classification of diseases
Dit is voor ziektes.
,DSM-5 en ICD-11: gelijkenissen en verschillen
Gelijkenissen:
- Maken gemeenschappelijke taal mogelijk
- Checklists per aandoening staan centraal
- De basis voor ziektestatistieken
Verschillen:
DSM-5:
- Enkel voor psychiatrische stoornissen
- Eerste editie 1952
ICD-11:
- Voor somatische en psychiatrische aandoeningen
- Eerste editie 1893
DSM => voor het vaststellen van diagnoses
ICD => toepassen van middelen + ziektes. Voor ondersteuning. Vanaf dat er een stoornis is
vastgesteld, blijft dat etiquette op je plakken dat je een stoornis hebt.
Voor- en nadelen van classificeren
,Beroepsgeheim is dat je geen zaken mag delen met andere. Alleen als die persoon een gevaar is voor
zichzelf en voor de maatschappij.
Discretieplicht je moet de informatie delen met mensen. Alleen de informatie die nodig is die mag
gedeeld worden. Bv. Er is een meisje op jonge leeftijd verkracht. Op school wisten ze dat en wisten ze
ook dat ze bang is van bepaalde mannen. Je kan dan zeggen dat ze in het verleden bepaalde zaken
heeft meegemaakt waardoor ze blokkeert bij bepaalde mannen. Dat is een voorbeeld van
discretieplicht.
Discretieplicht
- De verplichting om bij het uitoefenen van zijn functie geen vertrouwelijke gegevens vrij te
geven aan anderen dan diegenen die gerechtigd zijn er kennis van te nemen
- Bij ambtenaren = ambtsgeheim: je mag bepaalde zaken niet vertellen die je bent te weten
gekomen op het werk
- Discretie geldt voor eenieder die werkzaam is in een organisatie of dienst (zowel voor alle
werknemers als voor alle ambtenaren)
- Leerkrachten, opvoeders hebben discretieplicht
- Is o.m. ingeschreven in wet arbeidsovereenkomsten
Beroepsgeheim
- Beroepsgeheim verplicht een hulpverlener tot geheimhouding van hetgeen cliënten aan hem
prijsgeven in het kader van een vertrouwensrelatie.
Geldt voor:
- Noodzakelijke vertrouwenspersonen
- Vertrouwensberoep
- CLB-medewerkers hebben beroepsgeheim
- Wordt strafrechtelijk gesanctioneerd via strafwetboek
Handelingsgericht werken (HGW)
7 uitgangspunten:
1 Onderwijs- en opvoedingsbehoeften centraal
2 Transactioneel (afstemming en wisselwerking)
3 De leerkracht en ouders doen ertoe: altijd in samenspraak met de ouders.
4 Positieve aspecten: je wordt betrokken als het negatief wordt maar het is ook belangrijk
om de nadruk te leggen op de positieve aspecten.
5 In constructieve samenwerking
6 Doelgericht: je weet wat je wilt bevragen. Wat is het doel van het gesprek?
, 7 Systematisch en transparant: je vermeld concreet wat je gaat doen.
Handelingsgerichte diagnostiek (HGD)
Intakefase
Faire diagnostiek:
- een vertrouwensrelatie creëren = aandacht, tijd en energie
- een positief kader opbouwen = driehoek werken
- voldoende informatie verzamelen = leerling, gezin, buurt, school,...
- eigen waarden en (voor-) oordelen onder ogen zien
- breed kijken = rekening houden met context
- toegankelijke taalgebruik
Strategiefase
is een reflectie waarin de diagnosticus:
- de geobjectiveerde informatie ordent in clusters
o Kenmerken van de leerling
o Kenmerken van gezinscontext
o Kenmerken van schoolcontext
o …
- diagnostisch traject kiest
- hypothesen en onderzoeksvragen formuleert
- de cliënt informeert
ONDERKENNENDE HYPOTHESE
Heeft Hans misschien last van een aandachts- en concentratiestoornis?
VERKLARENDE HYPOTHESE
De klas is erg druk ingericht waardoor Hans te veel prikkels krijgt die hem afleiden.
INDICERENDE HYPOTHESE
Indien de klasinrichting wordt versoberd, zal Hans minder gemakkelijk afgeleid zijn.
Onderzoeksfase
De antwoorden bekijken.
Integratie-/aanbevelingsfase
- Het integratieve beeld
- Formuleren van doelen (kort- en/of langtermijn)
- De onderwijs- en opvoedingsbehoeften van de leerling
- De ondersteuningsbehoeften van ouders/leerkracht
- De aanbevelingen met de argumenten pro en contra
Adviesfase
Welke interventies geadviseerd kunnen worden
- Richten op beïnvloedbare factoren
