Biologie Thema 2: chemische stoffen in organisme
1. Chemische samenstelling van organisme
Alle organisme bestaan uit honderden verschillende chemische stoffen:
- Eenvoudige anorganische stoffen
+
- Complexe organische stoffen
Anorganische stoffen Organische stoffen (koolstofverbindingen)
-water -sachariden = suikers, koolhydraten
-minerale verbindingen -lipiden = vetten, oliën
-gassen -proteïnen = eiwitten
-nucleïnezuren = materiaal
→ Die stoffen dragen bij tot opbouw + werking van organisme
Verschil tussen samenstelling van planten & dieren:
Sachariden
Planten Dieren
Veel → reserve-energie opslaan (bv. Zetmeel) Glucose hoofdzakelijk als directe brandstof
(reserve-energie= Lipiden)
Proteïnen
dieren
Meer: grotere Q spieren
Bestaan uit +96% van de 1ste elementen : water (H, O)
Lipiden (C, H, O)
Eiwitten (C, H, O, N)
Rest v/d elementen = kleine Q, maar ook belangrijke rol!
2. Anorganische verbindingen in organisme
2.1. water in organisme
2.1.1 watergehalte in organisme
-Watergehalte in dieren: 60% , in planten 75%
-Droge massa= massa die je bekomt nadat je verse massa in de droogoven steekt, waardoor het
water zal verdampen
-Watergehalte = verse massa – droge massa
Intracellulair water Intercellulair water
In de cellen Tussen de cellen (=hoofdcomponent vn
weefselvocht)
(bv. Bloedvaten, nieren, spijsverteringskanaal…)
, Biologie Thema 2: chemische stoffen in organisme
2.1.2. Functies van water in organisme :
1. OPLOSMIDDEL
Chemische reacties vinden alleen plaats als ze kunnen: bewegen & tegen elkaar botsen
→ door water
→water = polaire molecule
Polair (water) Apolair (O2)
Lossen goed op Lossen slecht op
Symmetrisch Niet symmetrisch
O2 = apolaire → slecht oplosbaar in bloedplasma (bestaat uit +90% water)
Zuren in contact met water:
Ioniseren Concentratie van H+ -ionen
= vallen uiteen in ionen = hoeveel H-ionen zijn opgelost→ Zorgt vr
bepaalde pH
Maagsap gal
<-- Met elkaar mixen voor balans→
2. KOMT TUSSEN IN CHEMISCHE REACTIES
Reagens Reactieproduct
H2O wordt opgenomen bij splitsing van H2O komt bij chemische reactie tussen
verbinding moleculen vrij
=HYDROLYSE =CONDENSATIEREACTIE
3. TRANSPORT → H2O belangrijke component in transportsystemen (vr stoffen)
Mens Plant
-Bloedvatenstelsel -Transportweefsel
-Lymfevatenstelsel -Via celwanden
1. Chemische samenstelling van organisme
Alle organisme bestaan uit honderden verschillende chemische stoffen:
- Eenvoudige anorganische stoffen
+
- Complexe organische stoffen
Anorganische stoffen Organische stoffen (koolstofverbindingen)
-water -sachariden = suikers, koolhydraten
-minerale verbindingen -lipiden = vetten, oliën
-gassen -proteïnen = eiwitten
-nucleïnezuren = materiaal
→ Die stoffen dragen bij tot opbouw + werking van organisme
Verschil tussen samenstelling van planten & dieren:
Sachariden
Planten Dieren
Veel → reserve-energie opslaan (bv. Zetmeel) Glucose hoofdzakelijk als directe brandstof
(reserve-energie= Lipiden)
Proteïnen
dieren
Meer: grotere Q spieren
Bestaan uit +96% van de 1ste elementen : water (H, O)
Lipiden (C, H, O)
Eiwitten (C, H, O, N)
Rest v/d elementen = kleine Q, maar ook belangrijke rol!
2. Anorganische verbindingen in organisme
2.1. water in organisme
2.1.1 watergehalte in organisme
-Watergehalte in dieren: 60% , in planten 75%
-Droge massa= massa die je bekomt nadat je verse massa in de droogoven steekt, waardoor het
water zal verdampen
-Watergehalte = verse massa – droge massa
Intracellulair water Intercellulair water
In de cellen Tussen de cellen (=hoofdcomponent vn
weefselvocht)
(bv. Bloedvaten, nieren, spijsverteringskanaal…)
, Biologie Thema 2: chemische stoffen in organisme
2.1.2. Functies van water in organisme :
1. OPLOSMIDDEL
Chemische reacties vinden alleen plaats als ze kunnen: bewegen & tegen elkaar botsen
→ door water
→water = polaire molecule
Polair (water) Apolair (O2)
Lossen goed op Lossen slecht op
Symmetrisch Niet symmetrisch
O2 = apolaire → slecht oplosbaar in bloedplasma (bestaat uit +90% water)
Zuren in contact met water:
Ioniseren Concentratie van H+ -ionen
= vallen uiteen in ionen = hoeveel H-ionen zijn opgelost→ Zorgt vr
bepaalde pH
Maagsap gal
<-- Met elkaar mixen voor balans→
2. KOMT TUSSEN IN CHEMISCHE REACTIES
Reagens Reactieproduct
H2O wordt opgenomen bij splitsing van H2O komt bij chemische reactie tussen
verbinding moleculen vrij
=HYDROLYSE =CONDENSATIEREACTIE
3. TRANSPORT → H2O belangrijke component in transportsystemen (vr stoffen)
Mens Plant
-Bloedvatenstelsel -Transportweefsel
-Lymfevatenstelsel -Via celwanden
