STATISTIEK I – HOC 1 – INLEIDING
Statistiek = gegevens analyseren, interpreteren en presenteren
Probleem- Onderzoeks-
stelling ontwerp
Data-
Rapportage
verzameling
Data-analyse
Beschrijvende statistiek= het ordenen en synthetiseren van gegevens om
deze te herleiden tot samenvattende maten en grafieken.
Inferentiële statistiek = een middel om met een beperkt aantal gegevens
uitspraken te doen over een breder geheel, over een volledige populatie.
Extrapolatie = uitspraken doen over de volledige bevolking op basis van
een steekproef uit die bevolking.
Verklarende statistiek = gericht op de verklaring van verschillen en
samenhang.
STATISTIEK I – HOC 2 – METEN EN MEETSCHALEN
Onderzoekspopulatie = alle leden van een welomschreven groep die je wil
onderzoeken.
Statistische eenheid = cases, elementen/kenmerken uit de bestudeerde
bevolking aan kwalitatieve kenmerken (N&O) kan een code toegekend worden.
Record = alle informatie voor hetzelfde individu in rijen georganiseerd.
Variabele = kenmerk van onderzoekseenheden waarin we geïnteresseerd zijn
en die kunnen variëren; afbeelding van een bevolking P in een verzameling X van
waarden het gemeten eigenschap of kenmerk.
Datamatrix = overzicht waarbij de records in rijen staan en de variabelen in
kolommen, de corresponderende waarden van de records en variabelen bevinden
zich in de cellen.
Statistische Variabele: leeftijd Variabele: geslacht Variabele: opleiding
eenheden
1 22 Vrouw (1) Secundair onderwijs
(2)
2 30 Man (2) Hoger onderwijs (3)
3 50 Vrouw (1) Secundair onderwijs
(2)
4 80 Vrouw (1) Lager onderwijs (1)
De statistische eenheden in deze tabel zijn de personen die in je steekproef zijn opgenomen. Deze
statistische eenheden beschikken over verschillende eigenschappen die kunnen variëren, namelijk
de variabelen (hier: leeftijd, geslacht en opleiding). In de cellen vinden we de waarden terug die
corresponderen tussen de statistische eenheid en de variabele van die statistische eenheid (bv.
, voor de eerste persoon (statistische eenheid) is de leeftijd (variabele) gelijk aan 22.) Bij de
variabele geslacht en opleiding zien we dat er een 1 of 2 (geslacht) en een 1, 2 of 3 (opleiding)
staat, aan deze variabelen zijn codes toegevoegd om het overzichtelijk te maken, dit is vooral
wanneer het over een groot aantal gegevens gaat. Bij geslacht staat 1 voor vrouw en 2 voor man,
aan deze cijfers is geen betekenis gegeven! Het is niet zo dat vrouw (1) beter is dan man (2) of
omgekeerd. Bij opleiding krijgen deze codes wel een betekenis, zo is Hoger onderwijs (3) niet
hetzelfde als Lager onderwijs (1), er zit een orde is. Het toevoegen van codes wordt gebruikt bij
kwalitatieve waarden, geslacht (nominaal) en opleiding (ordinaal) zijn beiden kwalitatieve waarden.
Parameters = kengetallen die de verdeling weergeven van een kenmerk in een
populatie.
µ = gemiddelde van de populatie.
σ = standaardafwijking van de populatie
Steekproef = een deel van de populatie die we gebruiken om onderzoek te
doen, deze is willekeurig geselecteerd om een zo goed mogelijke representatie te
hebben van de populatie. Bij de inferentiële statistiek wordt er gebruikt
gemaakt van steekproeven om de conclusies die daaruit getrokken worden over
te dragen tot de populatie.
x̅ = gemiddelde van de steekproef
s = standaardafwijking van de steekproef
Statistische reeks = reeks waarnemingen.
Tijdreeks = reeks waarnemingen in de tijd.
Dimensie van een reeks = aantal variabelen dat simultaan wordt
waargenomen of bestudeerd (ééndimensionaal, tweedimensionaal,
multidimensionaal).
Operationalisatie = meetbaar maken van variabelen in één of meerdere
vragen bepalend voor de rest van het onderzoek!
Onafhankelijke variabelen (OV) = de verklarende variabele, deze variabele is
de oorzaak, kan je manipuleren.
Afhankelijke variabelen (AV) = de te verklaren variabele, deze variabele is het
gevolg, deze zal veranderen als je de OV manipuleert (waarde is afhankelijk van
de veranderingen/manipulaties in de OV).
Equivalentieklassen = deelverzameling van P die alle elementen groepeert die
equivalent (gelijk) zijn voor het bestudeerde kenmerk (bv. alle mensen die in
Antwerpen wonen onderbrengen in Antwerpen, alle mensen die in Brussel wonen
onderbrengen in Brussel niet mensen die in Antwerpen wonen onderbrengen
in Brussel of omgekeerd!)
Aan elke waarde van het ongeschaalde kenmerk wordt een unieke,
specifieke code of getal toegekend. De toegekende waarden aan
equivalentieklassen weerspiegelen de relaties die in realiteit bestaan tussen de
equivalentieklassen, en enkel die relaties.
Schalen = toekennen van een eigen waarde (kwalitatief of kwantitatief) aan elke
equvalentieklasse van het ongeschaalde kenmerk (bv. Antwerpen krijgt 1,
Brussel krijgt 2, … E1 = Antwerpen, E2 = Brussel) de relatie tussen waarde
en codering is arbitrair (willekeurig), er zit geen specifieke betekenis achter!
MAAR uitzonderingen: zo is bij geboortejaar de waarde en de codering gelijk aan
elkaar!!
Kwalitatieve waarde/kenmerk = kenmerk dat niet in een getal kan uitgedrukt
worden (bv. geslacht); categorische variabelen
Statistiek = gegevens analyseren, interpreteren en presenteren
Probleem- Onderzoeks-
stelling ontwerp
Data-
Rapportage
verzameling
Data-analyse
Beschrijvende statistiek= het ordenen en synthetiseren van gegevens om
deze te herleiden tot samenvattende maten en grafieken.
Inferentiële statistiek = een middel om met een beperkt aantal gegevens
uitspraken te doen over een breder geheel, over een volledige populatie.
Extrapolatie = uitspraken doen over de volledige bevolking op basis van
een steekproef uit die bevolking.
Verklarende statistiek = gericht op de verklaring van verschillen en
samenhang.
STATISTIEK I – HOC 2 – METEN EN MEETSCHALEN
Onderzoekspopulatie = alle leden van een welomschreven groep die je wil
onderzoeken.
Statistische eenheid = cases, elementen/kenmerken uit de bestudeerde
bevolking aan kwalitatieve kenmerken (N&O) kan een code toegekend worden.
Record = alle informatie voor hetzelfde individu in rijen georganiseerd.
Variabele = kenmerk van onderzoekseenheden waarin we geïnteresseerd zijn
en die kunnen variëren; afbeelding van een bevolking P in een verzameling X van
waarden het gemeten eigenschap of kenmerk.
Datamatrix = overzicht waarbij de records in rijen staan en de variabelen in
kolommen, de corresponderende waarden van de records en variabelen bevinden
zich in de cellen.
Statistische Variabele: leeftijd Variabele: geslacht Variabele: opleiding
eenheden
1 22 Vrouw (1) Secundair onderwijs
(2)
2 30 Man (2) Hoger onderwijs (3)
3 50 Vrouw (1) Secundair onderwijs
(2)
4 80 Vrouw (1) Lager onderwijs (1)
De statistische eenheden in deze tabel zijn de personen die in je steekproef zijn opgenomen. Deze
statistische eenheden beschikken over verschillende eigenschappen die kunnen variëren, namelijk
de variabelen (hier: leeftijd, geslacht en opleiding). In de cellen vinden we de waarden terug die
corresponderen tussen de statistische eenheid en de variabele van die statistische eenheid (bv.
, voor de eerste persoon (statistische eenheid) is de leeftijd (variabele) gelijk aan 22.) Bij de
variabele geslacht en opleiding zien we dat er een 1 of 2 (geslacht) en een 1, 2 of 3 (opleiding)
staat, aan deze variabelen zijn codes toegevoegd om het overzichtelijk te maken, dit is vooral
wanneer het over een groot aantal gegevens gaat. Bij geslacht staat 1 voor vrouw en 2 voor man,
aan deze cijfers is geen betekenis gegeven! Het is niet zo dat vrouw (1) beter is dan man (2) of
omgekeerd. Bij opleiding krijgen deze codes wel een betekenis, zo is Hoger onderwijs (3) niet
hetzelfde als Lager onderwijs (1), er zit een orde is. Het toevoegen van codes wordt gebruikt bij
kwalitatieve waarden, geslacht (nominaal) en opleiding (ordinaal) zijn beiden kwalitatieve waarden.
Parameters = kengetallen die de verdeling weergeven van een kenmerk in een
populatie.
µ = gemiddelde van de populatie.
σ = standaardafwijking van de populatie
Steekproef = een deel van de populatie die we gebruiken om onderzoek te
doen, deze is willekeurig geselecteerd om een zo goed mogelijke representatie te
hebben van de populatie. Bij de inferentiële statistiek wordt er gebruikt
gemaakt van steekproeven om de conclusies die daaruit getrokken worden over
te dragen tot de populatie.
x̅ = gemiddelde van de steekproef
s = standaardafwijking van de steekproef
Statistische reeks = reeks waarnemingen.
Tijdreeks = reeks waarnemingen in de tijd.
Dimensie van een reeks = aantal variabelen dat simultaan wordt
waargenomen of bestudeerd (ééndimensionaal, tweedimensionaal,
multidimensionaal).
Operationalisatie = meetbaar maken van variabelen in één of meerdere
vragen bepalend voor de rest van het onderzoek!
Onafhankelijke variabelen (OV) = de verklarende variabele, deze variabele is
de oorzaak, kan je manipuleren.
Afhankelijke variabelen (AV) = de te verklaren variabele, deze variabele is het
gevolg, deze zal veranderen als je de OV manipuleert (waarde is afhankelijk van
de veranderingen/manipulaties in de OV).
Equivalentieklassen = deelverzameling van P die alle elementen groepeert die
equivalent (gelijk) zijn voor het bestudeerde kenmerk (bv. alle mensen die in
Antwerpen wonen onderbrengen in Antwerpen, alle mensen die in Brussel wonen
onderbrengen in Brussel niet mensen die in Antwerpen wonen onderbrengen
in Brussel of omgekeerd!)
Aan elke waarde van het ongeschaalde kenmerk wordt een unieke,
specifieke code of getal toegekend. De toegekende waarden aan
equivalentieklassen weerspiegelen de relaties die in realiteit bestaan tussen de
equivalentieklassen, en enkel die relaties.
Schalen = toekennen van een eigen waarde (kwalitatief of kwantitatief) aan elke
equvalentieklasse van het ongeschaalde kenmerk (bv. Antwerpen krijgt 1,
Brussel krijgt 2, … E1 = Antwerpen, E2 = Brussel) de relatie tussen waarde
en codering is arbitrair (willekeurig), er zit geen specifieke betekenis achter!
MAAR uitzonderingen: zo is bij geboortejaar de waarde en de codering gelijk aan
elkaar!!
Kwalitatieve waarde/kenmerk = kenmerk dat niet in een getal kan uitgedrukt
worden (bv. geslacht); categorische variabelen
