ARBEIDSSOCIOLOGIE
Alle hoc’s worden opgenomen en online geplaatst achteraf op Panopto. Er zijn gastcolleges
(bonuspunt) en Q&A sessies (2 maart, 20 april, 18 mei). Vak bevat 12 modules (hoofdstukken) en 13
colleges. Het examen bestaat uit 20 meerkeuzevragen. Het handboek is hoofdmateriaal (boxen niet
kennen), achtergrondmateriaal is niet te kennen. Examen lijkt op sociologie.
4 Gastlessen op woensdag 18u-20u
- 16 maart
- 30 maart
- 27 april
- 11 mei
(Virtuele) aanwezigheid op 2/4 = 1 bonuspunt, kritische reflectie van 1 gastles van 5000 tot 10 000
woorden als opdracht/toets. Gastcolleges zijn géén leerstof.
H1 De Kijk v/d Sociologie (Geen leerstof, herhaling)
H2 Sociologische Kijk op Arbeid
H3 Arbeidsbestel: Conceptuele afbakening
H4 Kapitalisme & opkomst v/d industriële arbeidsorganisatie
H5 Grondvesten v/h arbeidsbestel
H6 Conceptueel kader voor arbeidsorganisatie (wetenschappelijk referentiemodel)
H7 Kritische perspectieven & debatten over arbeidsorganisatie
H8 Hedendaagse arbeidsorganisatiemodellen
H9 Arbeidsmarkt: Definities & theoretische debatten
H10 Arbeidsmarkt: Centrale actoren & werkloosheid
H11 Arbeidsverhoudingen
H12 Flexibilisering v/d arbeidsverhouding
, H1 De Kijk v/d Sociologie (Geen leerstof, herhaling)
Alles is contingent maar daarom niet arbitrair
- Regels zouden anders kunnen zijn, maar ze zijn niet toevallig
- Andere regelingen zijn mogelijk, maar er is wel een reden voor de huidige regeling
- Doelen vooropgesteld, rol die je speelt is daarvan afhankelijk
5 sociologische vraagstukken
- Individu & samenleving (SL)
- SL als bron van mogelijkheden & beperkingen
- Sociale oorzaken van menselijk gedrag & denken
- Samenwerking & identificatie (met de org.)
- Competitie & onderscheid
Empirie
- Sociale werkelijkheid waarnemen, beschrijven en verklaren
- Dialoog tussen theorie & empirie + discussie met bredere SL
- Arbeid & arbeidsverhoudingen
H2 Sociologische Kijk op Arbeid
Hoofdvragen
- Wat is werk & arbeid?
- Waarde van werk/arbeid?
- Soorten arbeid?
Actualiteit
= Maatschappelijke debatten rond contouren arbeidsbestel
- “Baas mag federale ambtenaren na uren niet meer bellen”
o Deconnectierecht → originele regels toepassen op thuiswerk
- Statuut fietskoeriers
o Bestaande contouren tussen werknemer-zelfstandige verbreken
o Autonomie?
o Werkgever als matcher tussen klant en dienstverlener?
- Bedrijven hebben last om voldoende personeel te vinden
o Grote groep die nu op pensioen gaat
o Mismatch op arbeidsmarkt → mensen die willen werken, hebben/vinden geen job
o Aanbieden wat werknemers willen – karakteristieken die de WG zoekt
- Stijgende loonkostenhandicap
o Duurdere energie, prijzen stijgen, euro minder waard, inflatie
o Lonen volgen inflatie = indexmechanisme (wanneer spil wordt overschreden)
o Zowel publieke als private sector, koopkracht stabiel houden door loon mee te laten
stijgen in plaats van lonen te laten stijgen boven de inflatie
,Wat is werk?
- Wat, hoe, waarom
- Verhoudingen?, contouren?
- Dominante activiteit in leven geworden
DEFINITIES
Andre Gorz
- Betaalde activiteit voor rekening van een derde
Tony J. Watson
- het uitvoeren van taken die het mensen toelaat in hun levensonderhoud te voorzien,
gegeven de sociale en economische context waarin ze leven”
Keith Grint
- een activiteit die tot doel heeft de natuur te transformeren en meestal een sociaal gebeuren
is”
Van smal naar zeer breed, def niet kennen, weten dat deze wijzigen afhankelijk van de context en
situatie
CONTINGENT BEGRIP
Werk of niet-werk
- Bepaald door sociale afspraken
- Afhankelijk van historische, ruimtelijke en culturele omgeving
o Bepaalt hoe we werk ervaren en eraan deelnemen
o Wat wordt beschouwd als niet-werk
Definitie = contingent
- Symbool voor huidige cultuur
- Spiegel van heersende machtsrelaties
MINIMALE VW’EN
- Sociaal handelen
- Natuur/cultuur transformeren
- Waardevol voor uitvoerder, naaste omgeving of SL in geheel = productief
- Voorzien in levensonderhoud van individu/collectiviteit, gegeven schaarse middelen
o Moderne SL: méér dan fysiek overleven
o Vroeger: jagers moesten werken om te overleven, geen surplus
Werk bepaalt manier waarop we participeren aan SL
, Waarde van werk
SOCIOLOGISCHE BRIL
- Niet-betaald werk is ook waardevol
- Werk is waardevol in versch. betekenissen
INTRINSIEKE GEBRUIKSWAARDE – ECON. RUILWAARDE
- Intrinsiek = nut
- Econ. = marktwaarde
- Verschil werk – arbeid
- Betaalde arbeid = werk met ruilwaarde
20STE EEUW
- Waarde vaak gelijkgesteld aan ruilwaarde
- Enge econ. Visie
NUT VOOR INDIVIDU & SL
- Schema op slide
- Nuttig voor wie?
- Nuttig voor iedereen (individu én SL)
- Nuttig voor niemand: Sysifus: als straf voor ingrijpen in leven & dood → steen op berg
duwen, compleet nutteloos
- Alleen nuttig voor individu → bankroof = betaald
- Alleen nuttig voor SL → slavenarbeid = betaald
- Intrinsiek nuttig, zonder ruilwaarde → mantelzorg = niet betaald
Alle hoc’s worden opgenomen en online geplaatst achteraf op Panopto. Er zijn gastcolleges
(bonuspunt) en Q&A sessies (2 maart, 20 april, 18 mei). Vak bevat 12 modules (hoofdstukken) en 13
colleges. Het examen bestaat uit 20 meerkeuzevragen. Het handboek is hoofdmateriaal (boxen niet
kennen), achtergrondmateriaal is niet te kennen. Examen lijkt op sociologie.
4 Gastlessen op woensdag 18u-20u
- 16 maart
- 30 maart
- 27 april
- 11 mei
(Virtuele) aanwezigheid op 2/4 = 1 bonuspunt, kritische reflectie van 1 gastles van 5000 tot 10 000
woorden als opdracht/toets. Gastcolleges zijn géén leerstof.
H1 De Kijk v/d Sociologie (Geen leerstof, herhaling)
H2 Sociologische Kijk op Arbeid
H3 Arbeidsbestel: Conceptuele afbakening
H4 Kapitalisme & opkomst v/d industriële arbeidsorganisatie
H5 Grondvesten v/h arbeidsbestel
H6 Conceptueel kader voor arbeidsorganisatie (wetenschappelijk referentiemodel)
H7 Kritische perspectieven & debatten over arbeidsorganisatie
H8 Hedendaagse arbeidsorganisatiemodellen
H9 Arbeidsmarkt: Definities & theoretische debatten
H10 Arbeidsmarkt: Centrale actoren & werkloosheid
H11 Arbeidsverhoudingen
H12 Flexibilisering v/d arbeidsverhouding
, H1 De Kijk v/d Sociologie (Geen leerstof, herhaling)
Alles is contingent maar daarom niet arbitrair
- Regels zouden anders kunnen zijn, maar ze zijn niet toevallig
- Andere regelingen zijn mogelijk, maar er is wel een reden voor de huidige regeling
- Doelen vooropgesteld, rol die je speelt is daarvan afhankelijk
5 sociologische vraagstukken
- Individu & samenleving (SL)
- SL als bron van mogelijkheden & beperkingen
- Sociale oorzaken van menselijk gedrag & denken
- Samenwerking & identificatie (met de org.)
- Competitie & onderscheid
Empirie
- Sociale werkelijkheid waarnemen, beschrijven en verklaren
- Dialoog tussen theorie & empirie + discussie met bredere SL
- Arbeid & arbeidsverhoudingen
H2 Sociologische Kijk op Arbeid
Hoofdvragen
- Wat is werk & arbeid?
- Waarde van werk/arbeid?
- Soorten arbeid?
Actualiteit
= Maatschappelijke debatten rond contouren arbeidsbestel
- “Baas mag federale ambtenaren na uren niet meer bellen”
o Deconnectierecht → originele regels toepassen op thuiswerk
- Statuut fietskoeriers
o Bestaande contouren tussen werknemer-zelfstandige verbreken
o Autonomie?
o Werkgever als matcher tussen klant en dienstverlener?
- Bedrijven hebben last om voldoende personeel te vinden
o Grote groep die nu op pensioen gaat
o Mismatch op arbeidsmarkt → mensen die willen werken, hebben/vinden geen job
o Aanbieden wat werknemers willen – karakteristieken die de WG zoekt
- Stijgende loonkostenhandicap
o Duurdere energie, prijzen stijgen, euro minder waard, inflatie
o Lonen volgen inflatie = indexmechanisme (wanneer spil wordt overschreden)
o Zowel publieke als private sector, koopkracht stabiel houden door loon mee te laten
stijgen in plaats van lonen te laten stijgen boven de inflatie
,Wat is werk?
- Wat, hoe, waarom
- Verhoudingen?, contouren?
- Dominante activiteit in leven geworden
DEFINITIES
Andre Gorz
- Betaalde activiteit voor rekening van een derde
Tony J. Watson
- het uitvoeren van taken die het mensen toelaat in hun levensonderhoud te voorzien,
gegeven de sociale en economische context waarin ze leven”
Keith Grint
- een activiteit die tot doel heeft de natuur te transformeren en meestal een sociaal gebeuren
is”
Van smal naar zeer breed, def niet kennen, weten dat deze wijzigen afhankelijk van de context en
situatie
CONTINGENT BEGRIP
Werk of niet-werk
- Bepaald door sociale afspraken
- Afhankelijk van historische, ruimtelijke en culturele omgeving
o Bepaalt hoe we werk ervaren en eraan deelnemen
o Wat wordt beschouwd als niet-werk
Definitie = contingent
- Symbool voor huidige cultuur
- Spiegel van heersende machtsrelaties
MINIMALE VW’EN
- Sociaal handelen
- Natuur/cultuur transformeren
- Waardevol voor uitvoerder, naaste omgeving of SL in geheel = productief
- Voorzien in levensonderhoud van individu/collectiviteit, gegeven schaarse middelen
o Moderne SL: méér dan fysiek overleven
o Vroeger: jagers moesten werken om te overleven, geen surplus
Werk bepaalt manier waarop we participeren aan SL
, Waarde van werk
SOCIOLOGISCHE BRIL
- Niet-betaald werk is ook waardevol
- Werk is waardevol in versch. betekenissen
INTRINSIEKE GEBRUIKSWAARDE – ECON. RUILWAARDE
- Intrinsiek = nut
- Econ. = marktwaarde
- Verschil werk – arbeid
- Betaalde arbeid = werk met ruilwaarde
20STE EEUW
- Waarde vaak gelijkgesteld aan ruilwaarde
- Enge econ. Visie
NUT VOOR INDIVIDU & SL
- Schema op slide
- Nuttig voor wie?
- Nuttig voor iedereen (individu én SL)
- Nuttig voor niemand: Sysifus: als straf voor ingrijpen in leven & dood → steen op berg
duwen, compleet nutteloos
- Alleen nuttig voor individu → bankroof = betaald
- Alleen nuttig voor SL → slavenarbeid = betaald
- Intrinsiek nuttig, zonder ruilwaarde → mantelzorg = niet betaald
