ORTHOPEDAGOGISCHE
COMMUNICATIE
THEORIE: SAMENVATTING
H1. INLEIDING
1. SITUERING
Perspectief: een (voor)uitzicht, iets dat in het verschiet ligt, iets waardevol dat toeneemt
1.1 INVLOEDEN
Solution Focused Brief Therapy & sociaal-constructivistische ideologie Steve de Shazer & Insoo Kim Berg
Gezinssysteemtheorie & communicatieprincipes Milton H. Erickson & Gregory Bateson
Zelfdeterminatietheorie Deci & Ryan
Groeigerichte mindset Carol Dweck
Broaden-and-build-theorie Barbara Fredrickson
Dankbaarheidsinterventies ?
Possibilisme & Mission Possible Bill O’Hanlon & Ben Furman
Communicatie & taal Wittgenstein
Multidimensionale kijk Dufault & Martacchio
2. EMPOWERMENT
1
,3. PARADIGMASHIFT VAN HULPVERLENER NAAR HOOPVERLENER
3.1 PARADIGMASHIFT
VERLEDEN HEDEN
Medisch model Gewijzigde opvatting over rol en positie van cliënt
Probleemoplossende benadering Vraaggericht, vraaggestuurd, doelgericht,
samenwerkingsgericht, partnerschap
Aanbodgericht Perspectiefgericht en krachtgericht (intern & extern)
Uitgangspunt = Uitgangspunt =
Perspectief van de begeleider is het juiste, hij stelt Verhaal en perspectief van de cliënt zijn het juiste
de diagnose en maakt een handelingsplan
3.2 HEDEN – PERSPECTIEFGERICHT WERKEN
- Vertrekken vanuit juiste basishouding aannames
- Gebruiken van de juiste taal
o (Hoopvol) woordgebruik/groeitaal nog – al – en, spreken in tegenwoordige tijd, wanneer
idpv als, oppassen met ‘zijn’
o Vraagstelling open vragen, vragen naar namen, perspectiefwisselingsvragen
o Aanknopen vraagwoord + stuk uit vorig antwoord
o Praat over de ander alsof hij er bij is
- Stretchen van mogelijkheden DIMmen: denken in mogelijkheden
- Andere rol voor verleden
- Solution focused
- Positief heretiketteren
- Competenties & hulpbronnen
- Nice to know need to know
H2. DE AANNAMES
3 aannames platform/perspectiefgerichte state-of-mind basis perspectiefgericht werken en 3 pijlers
1. HOOP
1.1 DEFINITIE’S
Respair: terugkeer van hoop na een periode van wanhoop
Hoop: veelzijdige dynamische en energieke levenskracht die gekenmerkt wordt door het vertrouwen in een
welswaar onzekere verwachting op iets ‘goeds’, iets dat voor de persoon zelf betekenisvol is en realistisch
haalbaar is
2
, Hoop is specifiek, persoonlijk, situationeel en context gebonden
1.2 HOOP ALS PROCES
Multidimensionale kijk: er zijn drie componenten van hoop die met elkaar verweven zijn en samen het proces
van hoop uitmaken
- Emotionele dimensie
- Cognitieve dimensie
- Gedragsmatige dimensie
1.2.1 EMOTIONELE DIMENSIE
Theorie
Hoop is gelinkt aan gevoelens
Moeilijke situatie negatieve gevoelens (angst, hopeloosheid, wanhoop)
Hoop positieve gevoelens (vertrouwen, licht aan het einde van de tunnel)
Praktijk – PGW
Hoop is gelinkt aan gevoelens MAAR we erkennen de gevoelens en gaan aan de slag met het gedrag
1.2.2 COGNITIEVE DIMENSIE
Hoop is gelinkt aan denken
Denken aan je doel en hoe je daar gaat geraken is nodig om er ook effectief te geraken
Drie componenten van hoop
- Doel/bestemming
- Strategieën/kaart
- Manieren om obstakels te overwinnen
Twee belangrijke denkwijzen
- Pathways denken: voorstellingsvermogen om effectieve wegen naar het doel te bedenken
- Agency denken: gedachten die het geloof sterken in de eigen capaciteiten om de wegen te
bewandelen
3
COMMUNICATIE
THEORIE: SAMENVATTING
H1. INLEIDING
1. SITUERING
Perspectief: een (voor)uitzicht, iets dat in het verschiet ligt, iets waardevol dat toeneemt
1.1 INVLOEDEN
Solution Focused Brief Therapy & sociaal-constructivistische ideologie Steve de Shazer & Insoo Kim Berg
Gezinssysteemtheorie & communicatieprincipes Milton H. Erickson & Gregory Bateson
Zelfdeterminatietheorie Deci & Ryan
Groeigerichte mindset Carol Dweck
Broaden-and-build-theorie Barbara Fredrickson
Dankbaarheidsinterventies ?
Possibilisme & Mission Possible Bill O’Hanlon & Ben Furman
Communicatie & taal Wittgenstein
Multidimensionale kijk Dufault & Martacchio
2. EMPOWERMENT
1
,3. PARADIGMASHIFT VAN HULPVERLENER NAAR HOOPVERLENER
3.1 PARADIGMASHIFT
VERLEDEN HEDEN
Medisch model Gewijzigde opvatting over rol en positie van cliënt
Probleemoplossende benadering Vraaggericht, vraaggestuurd, doelgericht,
samenwerkingsgericht, partnerschap
Aanbodgericht Perspectiefgericht en krachtgericht (intern & extern)
Uitgangspunt = Uitgangspunt =
Perspectief van de begeleider is het juiste, hij stelt Verhaal en perspectief van de cliënt zijn het juiste
de diagnose en maakt een handelingsplan
3.2 HEDEN – PERSPECTIEFGERICHT WERKEN
- Vertrekken vanuit juiste basishouding aannames
- Gebruiken van de juiste taal
o (Hoopvol) woordgebruik/groeitaal nog – al – en, spreken in tegenwoordige tijd, wanneer
idpv als, oppassen met ‘zijn’
o Vraagstelling open vragen, vragen naar namen, perspectiefwisselingsvragen
o Aanknopen vraagwoord + stuk uit vorig antwoord
o Praat over de ander alsof hij er bij is
- Stretchen van mogelijkheden DIMmen: denken in mogelijkheden
- Andere rol voor verleden
- Solution focused
- Positief heretiketteren
- Competenties & hulpbronnen
- Nice to know need to know
H2. DE AANNAMES
3 aannames platform/perspectiefgerichte state-of-mind basis perspectiefgericht werken en 3 pijlers
1. HOOP
1.1 DEFINITIE’S
Respair: terugkeer van hoop na een periode van wanhoop
Hoop: veelzijdige dynamische en energieke levenskracht die gekenmerkt wordt door het vertrouwen in een
welswaar onzekere verwachting op iets ‘goeds’, iets dat voor de persoon zelf betekenisvol is en realistisch
haalbaar is
2
, Hoop is specifiek, persoonlijk, situationeel en context gebonden
1.2 HOOP ALS PROCES
Multidimensionale kijk: er zijn drie componenten van hoop die met elkaar verweven zijn en samen het proces
van hoop uitmaken
- Emotionele dimensie
- Cognitieve dimensie
- Gedragsmatige dimensie
1.2.1 EMOTIONELE DIMENSIE
Theorie
Hoop is gelinkt aan gevoelens
Moeilijke situatie negatieve gevoelens (angst, hopeloosheid, wanhoop)
Hoop positieve gevoelens (vertrouwen, licht aan het einde van de tunnel)
Praktijk – PGW
Hoop is gelinkt aan gevoelens MAAR we erkennen de gevoelens en gaan aan de slag met het gedrag
1.2.2 COGNITIEVE DIMENSIE
Hoop is gelinkt aan denken
Denken aan je doel en hoe je daar gaat geraken is nodig om er ook effectief te geraken
Drie componenten van hoop
- Doel/bestemming
- Strategieën/kaart
- Manieren om obstakels te overwinnen
Twee belangrijke denkwijzen
- Pathways denken: voorstellingsvermogen om effectieve wegen naar het doel te bedenken
- Agency denken: gedachten die het geloof sterken in de eigen capaciteiten om de wegen te
bewandelen
3
