Damla Akgöl 2021-2022
P T Cerebrale Wittestof Associatie-, commissurale-, projectievezels
R E cortex
O L Gyrus, fissuur, sulcus
S E
E N Cortex (grijze Kwabben/lobben FC: Beschadigen:
N stof) 1. Frontale: actie 1. Primaire motorisch 1. PVC: blindheid
- 2. Occipitale cortex: body 2. VAC: visueel
v Functionele 3. Pariëtale movement agnosie
o specialisatie 4. Temporale 2. Premotorisch cortex: 3. SSAC: tactiele
o 5. Limbische (±) programmeren agnosie
r complex movement 4. Temporo-pariëto-
b → Associatie-gebieden 3. Prefrontale cortex: occipitale junctie:
r ceo van brein, lees & schrijf
e 1. Sulcus centralis/ fisuur planning, strategie, problemen
i van ROLANDO aandacht,
n 2. Sulcus lateralis/ fisuur van werkgeheugen
SYLVIUS (sociale functie)
3. Sulcus pariëto-occipitalis
4. Calcarine sulcus/fisuur Primaire sensorische
cortices
1. TC: primaire
auditieve cortex
2. OC (cortex striata):
primaire visueel
cortex
3. PC: primaire
somatosensorische
cortex
(proprioceptie)
Opercula (deksel) 1. Temporaal
→ neocorticale functie, maar operculum: auditieve
typisch niet tot limbisch cortex
systeem gerekend 2. Pariëtaal operculum:
som.sensorisch
cortex
3. Frontaal operculum:
spraak
4. Insula
Precuneus: episodisch geheugen (= persoonlijk ervaringen, visuospatiële inbeelding)
Parahippocampale gyrus: geheugenfunctie
Systematische organisatie
1. Retinotopie (primaire visuele cortex – netvlies)
2. Tonotopie (primaire auditieve cortex – toonhoogstes)
3. Somatotopie (primaire somatosensorische/motorische – lichaamsdelen)
Lateralisatie
→ Vele bilaterale functies (= bijdrage van beide hemisferen) + specialisatie
→ Gekruiste projecties (uitzondering: smaak & geur)
→ L-hemisfeer = analyse & R-hemisfeer = synthese
, Damla Akgöl 2021-2022
Corpus callosum = grootste bundelgroep verbindingen tussen de 2 hemisferen
→ Vooral tussen homologe gebieden (L-prefrontaalcortex → R-prefrontaalcortex)
→ split-brain patiënten: corpus callosum doorgesneden (epilepsie)
→ alien hand syndroom
Cytoarchitectuur = verschillende cortices zijn opgebouwd uit verschillende celtypes
(bv. korrelcellen)
→ Brodmann areas = indeling van brein volgens cytoarchitectuur
Nadelen: vele functionele associaties (structuur & functie gaan hand in
hand)
Limbisch Hypothalamus Cruciale interactie met hypofyse: hormonaal systeem (voor homeostase/regulatie)
systeem → hypofyse (pituitary gland) ≠ epifyse (pineal gland/pijnappelklier)
→ Reticulaire formatie: onderling nauw verbonden zenuwcellen
3voudig → Basale voorhersenen = nucleus accumbens + septale nuclei + basale nucleus van
brein- Meynert
model
(McLean): Limbisch Diverse functies: executieve functies, pijn waarneming, fysieke reacties aansturen
neocortex, ring/kwab (autonome), vocalisatie (stotteren, tics), controle blaas (pissen van schrik,…)
limbisch → Ventraal-anterieur: betrokken bij depressie
systeem, → Posterieur: betrokken bij geheugen
reptielenbr
ein → Parahippocampale gyrus (inclusief entorhinale cortex)
(cerebellu Nauw samenwerking met hippocampus: geheugen
m) Bilaterale contacten met alle associatiegebieden
Insula (insulaire cortex): betrokken bij functies als smaak, walging, pijn, lichaamsbewustzijn
→ morele walging ook bv. daklozen zien – disgust
Hippocampus Cruciale rol in geheugen + consolidatie van expliciet/declaratief LTG
(zeepaardje) → bilaterale beschadiging: anterograde amnesie (bv. Dory from Finding Nemo)
→ belangrijk voor: spatiaal leren & navigatie
1. Gyrus dentatus (met tanden)
2. Subiculum (steun)
3. Hoorn van Ammon (CA1, CA2, CA3, CA4)
4. Fornix (krul naar boven) vanuit fimbria (rand/grens)
Amygdala Rol in: (negatieve) emotie (bv. angst) & reactieve agressie
(amandel) → link tussen de 2 = dreiging & onzekerheid
Corpora = eigenlijk deel van diencephalon (samen met thalamus & hypothalamus)
mammilaria → functie in: geheugen
(CM, Syndroom van Wernicke-Korsakov (= anterograde amnesie)
borstvormig Beriberi (= anterograde amnesie veroorzaakt door voedingspatroon)
lichaampjes)
P T Cerebrale Wittestof Associatie-, commissurale-, projectievezels
R E cortex
O L Gyrus, fissuur, sulcus
S E
E N Cortex (grijze Kwabben/lobben FC: Beschadigen:
N stof) 1. Frontale: actie 1. Primaire motorisch 1. PVC: blindheid
- 2. Occipitale cortex: body 2. VAC: visueel
v Functionele 3. Pariëtale movement agnosie
o specialisatie 4. Temporale 2. Premotorisch cortex: 3. SSAC: tactiele
o 5. Limbische (±) programmeren agnosie
r complex movement 4. Temporo-pariëto-
b → Associatie-gebieden 3. Prefrontale cortex: occipitale junctie:
r ceo van brein, lees & schrijf
e 1. Sulcus centralis/ fisuur planning, strategie, problemen
i van ROLANDO aandacht,
n 2. Sulcus lateralis/ fisuur van werkgeheugen
SYLVIUS (sociale functie)
3. Sulcus pariëto-occipitalis
4. Calcarine sulcus/fisuur Primaire sensorische
cortices
1. TC: primaire
auditieve cortex
2. OC (cortex striata):
primaire visueel
cortex
3. PC: primaire
somatosensorische
cortex
(proprioceptie)
Opercula (deksel) 1. Temporaal
→ neocorticale functie, maar operculum: auditieve
typisch niet tot limbisch cortex
systeem gerekend 2. Pariëtaal operculum:
som.sensorisch
cortex
3. Frontaal operculum:
spraak
4. Insula
Precuneus: episodisch geheugen (= persoonlijk ervaringen, visuospatiële inbeelding)
Parahippocampale gyrus: geheugenfunctie
Systematische organisatie
1. Retinotopie (primaire visuele cortex – netvlies)
2. Tonotopie (primaire auditieve cortex – toonhoogstes)
3. Somatotopie (primaire somatosensorische/motorische – lichaamsdelen)
Lateralisatie
→ Vele bilaterale functies (= bijdrage van beide hemisferen) + specialisatie
→ Gekruiste projecties (uitzondering: smaak & geur)
→ L-hemisfeer = analyse & R-hemisfeer = synthese
, Damla Akgöl 2021-2022
Corpus callosum = grootste bundelgroep verbindingen tussen de 2 hemisferen
→ Vooral tussen homologe gebieden (L-prefrontaalcortex → R-prefrontaalcortex)
→ split-brain patiënten: corpus callosum doorgesneden (epilepsie)
→ alien hand syndroom
Cytoarchitectuur = verschillende cortices zijn opgebouwd uit verschillende celtypes
(bv. korrelcellen)
→ Brodmann areas = indeling van brein volgens cytoarchitectuur
Nadelen: vele functionele associaties (structuur & functie gaan hand in
hand)
Limbisch Hypothalamus Cruciale interactie met hypofyse: hormonaal systeem (voor homeostase/regulatie)
systeem → hypofyse (pituitary gland) ≠ epifyse (pineal gland/pijnappelklier)
→ Reticulaire formatie: onderling nauw verbonden zenuwcellen
3voudig → Basale voorhersenen = nucleus accumbens + septale nuclei + basale nucleus van
brein- Meynert
model
(McLean): Limbisch Diverse functies: executieve functies, pijn waarneming, fysieke reacties aansturen
neocortex, ring/kwab (autonome), vocalisatie (stotteren, tics), controle blaas (pissen van schrik,…)
limbisch → Ventraal-anterieur: betrokken bij depressie
systeem, → Posterieur: betrokken bij geheugen
reptielenbr
ein → Parahippocampale gyrus (inclusief entorhinale cortex)
(cerebellu Nauw samenwerking met hippocampus: geheugen
m) Bilaterale contacten met alle associatiegebieden
Insula (insulaire cortex): betrokken bij functies als smaak, walging, pijn, lichaamsbewustzijn
→ morele walging ook bv. daklozen zien – disgust
Hippocampus Cruciale rol in geheugen + consolidatie van expliciet/declaratief LTG
(zeepaardje) → bilaterale beschadiging: anterograde amnesie (bv. Dory from Finding Nemo)
→ belangrijk voor: spatiaal leren & navigatie
1. Gyrus dentatus (met tanden)
2. Subiculum (steun)
3. Hoorn van Ammon (CA1, CA2, CA3, CA4)
4. Fornix (krul naar boven) vanuit fimbria (rand/grens)
Amygdala Rol in: (negatieve) emotie (bv. angst) & reactieve agressie
(amandel) → link tussen de 2 = dreiging & onzekerheid
Corpora = eigenlijk deel van diencephalon (samen met thalamus & hypothalamus)
mammilaria → functie in: geheugen
(CM, Syndroom van Wernicke-Korsakov (= anterograde amnesie)
borstvormig Beriberi (= anterograde amnesie veroorzaakt door voedingspatroon)
lichaampjes)
