Victimologie: Etiologische Criminologie

ETIOLOGISCHE VICTIMOLOGIE EN DE RELATIE SLACHTOFFERSCHAP-ONVEILIGHEIDSBELEVING


Vorige les:
 Vanaf positivistische victimologie (wetmatigheden, kijken wat er gebeurt?) kijken in
verschillende groepen of diezelfde wetmatigheden zich voordoen: is er een theorie die overal
geldt?
o Wetmatigheden in het tot standkomen van een misdrijf, waarbij het slachtoffer een rol heeft
 Vb – ruzie
 Slachtoffer die ook een rol speelt
o Gewoon kijken: wie is de dader, wie is het misdrijf, hoe komt het dat het misdrijf tot
stand komt en wie heeft wat gedaan?
o In jaren 60 en 70 kritiek komt daarop!
 Volgens hen is er te weinig aandacht voor slachtoffers
 Niet uitgaan van wetmatigheden, geen kwantitatief onderzoek, eerder
kwalitatief onderzoek
 In gesprek gaan met slachtoffers etc.

 Jaren 60 en 70: radicale stroming/feministische stroming Kritisch gekeken wie er slachtoffer wordt
o Is het omdat we intuïtief een indruk hebben van wie slachtoffers is, dat er ook
echt een slachtoffer is?
o We maken assumpties van het ideale slachtoffer en de ideale dader
 Vb- grote boze wolf en roodkapje
o Rel in VS nu: infrastructure bill die erdoor is gekomen door
Biden
 Er is een deel in die bill die racisme gaat tegengaan
daarin
 Wegen en bruggen die structureel racistisch zijn
 Dat kan!
o Want men probeerde de witte gemeenschap van de
zwarte gemeenschap uit elkaar te halen
o Door autostrade middenin de stad te leggen om onderscheid te
maken
 Zou zwarte gemeenschap hier nu slachtoffer van kunnen zijn?
 Ja, want die zijn onteigende geweest om wegen te leggen
o Dus andere soorten van slachtoffers!
 Niet alleen diegene die vermoord worden, beroofd worden en dus erkend
anderen
o DUS: stroming kijkt kritisch naar hoe men slachtoffer wordt:
 Erkend het slachtoffer dat die slachtoffer is geworden?



50

,  Roept het slachtoffer hulp in?
 Erkend de samenleving het slachtoffer?
o Wij gaan altijd uit van duidelijke slachtoffers die uit het strafwetboek komen
 Maar er zijn kritische stromingen die kijken naar slachtoffers van macht etc.
 Vb. iemand met een vreemde familienaam die een kot wil huren
o Als men dan geen kot kan vinden, is dat dan een slachtoffer?
o We kunnen ook categorieën van slachtoffers creeëren en wegnemen
o Er zijn verschillende mechanismen in de processen/maatschappij gekropen die ertoe
bijdragen dat wij als burger een slachtoffer op een hogere schaal van ernst gaan zetten
dan een andere = de media en politieke partijen

 victimologie is vandaag een pot van verschillende theorieën etc.

Overzicht

1. Eerste victimologische studies

2. ‘Klassieke’ theorieën

3. Recente theoretische inzichten uit het victimologisch onderzoek (gaat terug op onderzoek gedaan
tien jaar terug, door Hardyns)

4. Empirische bevindingen uit het victimologisch onderzoek (zie appendices)
a. APP = appendices (bijlage)
i. Die teksten staan allemaal in de reader



Core reading material = moet je gelezen hebben !




51

, Eerste victimologische studies

Eerste victimologische studies


 Niet iedereen heeft een even grote kans slachtoffer te worden.
o Cf. genotropisme: Ted bundy
 Slachtofferselectie
o Dat is een belangrijke vaststelling, dat niet iedereen evenveel kans heeft om
slachtoffer te worden
 Vb- prof: breed, groot etc.
 Zal niet rap slachtoffer worden
o Er zijn verschillen
 Hoe komen die verschillen: dat is een vraagstuk in victimologie

 De vraag welke burgers nu precies een verhoogd risico hebben en hoe de verschillen in
risico’s verklaard kunnen worden, staat centraal binnen de etiologische victimologie.
o Etiologisch: zoeken naar de bron
 Vanwaar komt het
 Hoe komt het dat iemand sneller slachtoffer wordt dan iemand anders?

 Vroeger: enkel aandacht voor daders van delicten. (lombroso etc.)
o Nadruk op vraag waarom individuen iets plegen
o Geen rol voor slachtoffer
 Pas vanaf jaren 40 en 50 wel aandacht voor

Etiologische victimologie


 Helft 20ste eeuw: de klassieke studies naar slachtoffers van criminaliteit ontwikkelden zich langs
twee lijnen:
o Typologieën van slachtoffers (obv theorie tot categorieën komen)
o Von Hentig (1948): Typologie van dertien categorieën van risicogroepen
 Belangrijke persoon!
 Eerder theorie gemaakt
 Had gekeken naar zaken en hij had aantal types slachtoffers
onderscheiden
o Empirisch en gebaseerd op politiegegevens (obv empirische data proberen tot
categorieën te komen)
o Wolfgang (1958): In een groot aantal zaken het slachtoffer een relevante rol bij het tot
stand komen van de moord
 Moorden onderzoeken en rol van het slachtoffer gaan meten
 Men probeerde totstandkoming van het misdrijf te begrijpen ahv



52