samenvatting media-economie

Media-economie
1. Inleiding
Media-economie
• Economie van de Media ≈ Economie van meubelen, auto’s, waspoeder?
 Productie, verdeling en consumptie van schaarse
mediagoederen/meubelen/auto’s/waspoeder
 Hoe ontmoeten vraag naar en aanbod van
media/meubelen/auto’s/waspoeder elkaar in de markt
 Wat is het marktequilibrium voor een bepaald
mediagoed/meubel/auto/waspoeder
 Hoe vrije concurrentie tot stand brengen in de
media/meubel/auto/waspoedermarkt
• Maar waarom is er dan geen cursus Waspoeder-economie en wel een cursus Media-
economie?--> er iets super kenmerkend aan media waardoor we er een ander
referentiekader voor hanteren


WAAROM?
• Waarom Media-Economie?
 Media- en cultuurproducten hebben zeer specifieke, vaak afwijkende
economische karakteristieken (vb schaarste)
 Actoren in mediamarkt handelen vaak anders dan door economische theorie
voorspeld (vb producenten op zoek naar politieke invloed, consumenten die
blijven naar slechte programma’s kijken)
 Virtuele, symbolische laag van de economie wint sterk aan belang (vb uber)
 Er zijn specifieke publieke belangen bij de uitkomst van economische
processen in de mediasector, o.a. door enorme ‘externe effecten’ (vb
gewelddadige content) ; daarom is er een publieke omroep en publieke
inmengingen




1

, • Waarom focus op Marktstructuren?
 Marktstructuren tussen perfecte concurrentie – monopolie belangrijk, maar
ook andere dimensies (vb. levensbeschouwelijke diversiteit, high brow vs low
brow; regionaal/nationaal/internationaal)
 Ingrijpende verschuivingen: ‘horizontaal’ binnen een mediasector (bv tussen
omroepen), ‘verticaal’ binnen een mediasector (bvb tussen adverteerders en
omroepen) en ‘diagonaal’ tussen mediasectoren (bv tussen omroepen en
internetbedrijven)


GEVOLGEN
• Cursus bestudeert de media-industrie als industrie met een eigen karakter
 Toepassen van economische concepten waar het kan/verhelderend werkt
 Specifieke economische wetmatigheden en karakteristieken
 Specifiek belang en doel van media
• Cursus bestudeert structuren, structurele verschuivingen en spanningsvelden
 Analyse van concentratie en oligopolievorming belangrijk
 Specifieke spanningsvelden binnen mediamarkt
 Specifieke structuren in en tussen ‘waardeketens’




RODE DRAAD
• Hoe zitten de media-economie en de mediastructuren in elkaar?
 Belangrijk om weten als toekomstig werknemer of manager in media en
communicatie; of gewoon als bewuste burger
 Aan welke economische krachten is deze sector onderworpen
• Kan media-economie een oplossing aanwijzen voor kern-bekommernissen van
media?
 Zorg om kwaliteit en diversiteit van media
 Zorg om economische gezondheid en innovatiekracht van media
 Is er een gezonde markt- en machtsstructuur in de media?
 Wat moet de media met ICT? Hoe ver reikt de invloed van digitale media?
• Zijn er grenzen aan wat media-economie hierover kan zeggen?

2

,2. Economische karakteristieken
1. Micro-economie: uitgangspunten (basisprincipes van economie)
• Een markt bestaat uit producten en consumenten
• Het gaat hierbij om goederen
• Zowel de product als consument moet constant beslissingen maken (door schaarste;
we kunnen niet alles kopen/produceren)
• Producent houdt zich bezig met de kost (wat gaat dat product kosten om te makjen)
en de opportuniteitskost (?)
• De consument heeft een bepaald bedrag dat die maar kan uitgeven (schaarste) dus
hij moet kiezen of hij een auto koopt of doorspaart tot een huis
• Economie= keuzes maken (door schaarste)
• Klassieke economen gaan er vanuit dat de consument rationeel is (is een assumptie
dat ze hebben en op basis hiervan maken ze modellen en kaders om de economie te
begrijpen)
• Maar een producent / consument is niet alleen ( marktwerking)
• Door die assumpties krijgen we modellen en grafieken
è Prijs / hoeveelheid grafiek (relatie hiertussen); deze grafiek gaat ervan uit dat
alle anderen actoren hetzelfde blijven / wordt geen rekening mee gehouden
è Als de prijs van onze fiets heel laag is, zijn er weinig producten in de markt
è Als de prijs stijgt, vinden meer producenten het interessant om fietsen te
verkopen




è Hoe duurder de fiets is, hoe minder mensen het kunnen kopen
è Goedkope fietsen, kan iedereen kopen




3

, è In de markt komen deze twee bij elkaar en ontstaat er een snijpunt waar vraag en
aanbod elkaar snijden (= evenwicht)
è Er wordt meer aangeboden dan gevraagd door de markt (overproductie)
è Ze gaan dus hun prijs laten dalen tot ze hun fietsen verkocht krijgen
è Onderconsumptie: er zijn weinig fietsen dus het product wordt duurder en meer
mensen willen het (limited sneakers)




è Waar vraag en aanbod elkaar kruisen, is er evenwicht
è Vraag en aanbod kunnen verschuiven door externe factoren!




4