Voedingsleer: Hoofdstuk 11
Het energiebeperkt dieet
Bepaling
o Obesitas = een syndroom dat wordt gekenmerkt door een overdreven opstapeling
van vet, dus een overdreven vetgehalte in het lichaam.
o Synoniemen: adipositas, vetzucht, zwaarlijvigheid
Diagnose
OP HET ZICHT
o We oordelen puur op het zicht
o We hebben een esthetisch zicht gekregen
o Het is een subjectieve evaluatie, een methode die door etnische, sociale en
culturele factoren wordt beïnvloed
o Vaak wordt obesitas ook veroorzaakt door erfelijke problemen, chronische ziekten,
medicatie, … maar hier wordt vaak niet aan gedacht, te snel een vooroordeel
genomen
ONRECHTSTREEKSE METHODEN
o Wegen
o Rekening houden met:
Zelfde weegschaal
Zelfde kleding
Zelfde voedingstoestand
Zelfde tijdstip van de dag
Zelfde blaas en darm lediging
Zelfde periode
VB: bij vrouw: de menstruatiecyclus geeft van 0,5 à 3kg verschil
o Vergelijken met normen
o Tabellen:
Geven een zogenaamd een normaal of optimaal gewicht voor elke
lengte, leeftijd en geslacht
Gewoon af te lezen -> heel simpel!
o Formules:
Formule van Broca
Lengte (in cm) – 100 = normaal gewicht
Formule van Bornhardt
Lengte (in cm) x borstomtrek (in cm) / 240 = normaal gewicht
, Quetelet-index
BMI = gewicht (in kg) / lengte2 (in meter)
Te lage BMI -> hoger sterfterisico dan een te hoge BMI
o BMI: niet objectief en veel foutenmarge
RECHTSTREEKS METEN VAN HET TOTAAL LICHAAMSVET
o Huidplooimeters
o Centimeters worden gemeten van de vetlaag
–> subcutane vetlaag kan worden geschat
Meestal op inactieve arm
Bij sporters meestal aan de benen
o Uit die gegevens kunnen dan empirische
vetgehalten worden afgeleid
o Lichaamsdensiteit
o = Impedantiemeting
Elektroden worden aangesloten op de huid aan de hand en de voet
De tafel waarop de persoon ligt moet neutraal zijn -> niet stroom
geleidend
Er wordt vervolgens een zeer lage dosis, niet voelbare, elektrische
stroom gemeten.
Door de verschillen in geleiding tussen vetweefsel, spierweefsel en
vocht, kan men een idee krijgen van de vet- en spiermassa in het
lichaam
o Middelomtrek
o Geeft een idee van de vetverdeling in het lichaam met daaraan gekoppeld het
gezondheidsrisico -> meten ter hoogte van de navel -> centimeters aflezen
o Personen met een te grote middelomtrek hebben een hoge vetopstapeling in
de buikstreek -> gaat gepaard met een hogere kans op diabetes type 2, hart-
en vaatziekten, te hoge cholesterol en te hoge bloeddruk.
Het energiebeperkt dieet
Bepaling
o Obesitas = een syndroom dat wordt gekenmerkt door een overdreven opstapeling
van vet, dus een overdreven vetgehalte in het lichaam.
o Synoniemen: adipositas, vetzucht, zwaarlijvigheid
Diagnose
OP HET ZICHT
o We oordelen puur op het zicht
o We hebben een esthetisch zicht gekregen
o Het is een subjectieve evaluatie, een methode die door etnische, sociale en
culturele factoren wordt beïnvloed
o Vaak wordt obesitas ook veroorzaakt door erfelijke problemen, chronische ziekten,
medicatie, … maar hier wordt vaak niet aan gedacht, te snel een vooroordeel
genomen
ONRECHTSTREEKSE METHODEN
o Wegen
o Rekening houden met:
Zelfde weegschaal
Zelfde kleding
Zelfde voedingstoestand
Zelfde tijdstip van de dag
Zelfde blaas en darm lediging
Zelfde periode
VB: bij vrouw: de menstruatiecyclus geeft van 0,5 à 3kg verschil
o Vergelijken met normen
o Tabellen:
Geven een zogenaamd een normaal of optimaal gewicht voor elke
lengte, leeftijd en geslacht
Gewoon af te lezen -> heel simpel!
o Formules:
Formule van Broca
Lengte (in cm) – 100 = normaal gewicht
Formule van Bornhardt
Lengte (in cm) x borstomtrek (in cm) / 240 = normaal gewicht
, Quetelet-index
BMI = gewicht (in kg) / lengte2 (in meter)
Te lage BMI -> hoger sterfterisico dan een te hoge BMI
o BMI: niet objectief en veel foutenmarge
RECHTSTREEKS METEN VAN HET TOTAAL LICHAAMSVET
o Huidplooimeters
o Centimeters worden gemeten van de vetlaag
–> subcutane vetlaag kan worden geschat
Meestal op inactieve arm
Bij sporters meestal aan de benen
o Uit die gegevens kunnen dan empirische
vetgehalten worden afgeleid
o Lichaamsdensiteit
o = Impedantiemeting
Elektroden worden aangesloten op de huid aan de hand en de voet
De tafel waarop de persoon ligt moet neutraal zijn -> niet stroom
geleidend
Er wordt vervolgens een zeer lage dosis, niet voelbare, elektrische
stroom gemeten.
Door de verschillen in geleiding tussen vetweefsel, spierweefsel en
vocht, kan men een idee krijgen van de vet- en spiermassa in het
lichaam
o Middelomtrek
o Geeft een idee van de vetverdeling in het lichaam met daaraan gekoppeld het
gezondheidsrisico -> meten ter hoogte van de navel -> centimeters aflezen
o Personen met een te grote middelomtrek hebben een hoge vetopstapeling in
de buikstreek -> gaat gepaard met een hogere kans op diabetes type 2, hart-
en vaatziekten, te hoge cholesterol en te hoge bloeddruk.
