ONDERZOEKSMETHODEN
BEDRRIJFDSKUNDE
[Bedrijfsadres]
, 1. HOC 1
Wat heet wetenschap?
Wat?
Systeem/methode om tot gefundeerde kennis te komen
Langzaam eeuwenlang proces
Geaccumuleerde kennis: georganiseerd in theorieën en gestoeld op empirische
gegevens
Verschil tussen het verwerven van alledaagse en wetenschappelijke kennis?
Strikte regels om de kwaliteit te waarborgen en zo tot geldige en betrouwbare kennis
te komen
Wetenschap onderscheidt zich van andere bronnen van kennis
Vb: Eigen ervaring en waarnemingen
Pers, media
Ideologieën
Positie van sociale wetenschappen
Alfa, beta- en gammawetenschappen
Natuur of betawetenschappen: natuurwetten (19 e eeuw)
Geeste of Alfawetenschappen: studie van product van menselijk handelen
(muziekologie, taalkunde) (19E eeuw)
Gammawetenschappen: sociale wetenschappen (focus op mensen en maatschappij,
20e eeuw)
Organisatie in grote wetenschapsgebieden en disciplines beïnvloedt onze
manier van denken en wetenschap uitoefenen
Methodologie is onderdeel van elke discipline
Welke methoden moet sociaalwetenschappelijk onderzoek gebruiken? =>
methodenstrijd
Sociaalwetenschappelijk onderzoek
Definitie: “Productie van geldige en betrouwbare kennis over de sociale realiteit door het
combineren van theorie en empirie volgens rigoureuze methodologische principes”
Context van sociaalwetenschappelijk onderzoek
Bij sociaalwetenschappelijke onderzoek rekening houden met
Waarden
Praktische overwegingen
epistologie
1
, Ontologie
Theorie
Sociaalwetenschappelijk onderzoek is een veel complexer verhaal dan de alfa en
betawetenschappen.
Wat is een theorie?
Kenmerken
1. Logisch samenhangend geheel van uitspraken over relaties tussen concepten =
bouwsteen
Voorbeeld: Broken Window theory: criminaliteit – verloedering
Waar meer gebroken ramen zijn, is er meer criminaliteit aanwezig, er wordt meer
vandalisme gepleegd.
2. Empirisch toetsbaar
Verifieerbaar (waarneembaar = observeerbare gevolgen)
Weerlegbaar (mogelijk te weerleggen)
Gemeenschappelijk, transparantie (anderen moeten het ook kunnen
waarnemen)
Belangrijk verschil met andere kennissystemen
3. Veralgemeenbaar: gaat over meer dan éénmalig fenomeen op één plaats
Theorieën zijn verklaring voor terugkerende patronen of voor
regelmatigheden in het sociale leven
In lekentaal: verhalen over het hoe en waarom verschijnselen optreden
Wat is empirie?
= ervaren van de wereld rondom ons door waarneming
Via dataverzameling
Objectief waarnemen?
Samenspel tussen empirie en theorie
Verloopt via twee argumentaties
o Vanuit een observatie (inductie) of specifiek => algemeen
o Vanuit een theorie (deductie) of algemeen => specifiek
Inductieve-deductieve cyclus of empirische cyclus
Inductie en deductie?
2
, Hoe komen theorieën tot stand: een voortdurend proces
Ideeën
Inductief
THEORIE
Realiteit deductief
DATA Hypothese
Inductie
Observeren van fenomenen die vragen oproepen
Systematische observatie -> hypothesen
Theorie
Deductie
Theorie onderwerpen aan
Toetsing en evaluatie
Bijstelling
Toetsing en evaluatie
…
In wetenschap worden dus twee bronnen van kennis ultiem als legitiem beschouwd
Rationeel denken -> rationalisme (-> deductie)
Observatie -> empircisme (-> inductie)
Twee denkwijzen die bepalende invloed hebben gehad op de wetenschap
Relatie tussen theorie en empirie
3
BEDRRIJFDSKUNDE
[Bedrijfsadres]
, 1. HOC 1
Wat heet wetenschap?
Wat?
Systeem/methode om tot gefundeerde kennis te komen
Langzaam eeuwenlang proces
Geaccumuleerde kennis: georganiseerd in theorieën en gestoeld op empirische
gegevens
Verschil tussen het verwerven van alledaagse en wetenschappelijke kennis?
Strikte regels om de kwaliteit te waarborgen en zo tot geldige en betrouwbare kennis
te komen
Wetenschap onderscheidt zich van andere bronnen van kennis
Vb: Eigen ervaring en waarnemingen
Pers, media
Ideologieën
Positie van sociale wetenschappen
Alfa, beta- en gammawetenschappen
Natuur of betawetenschappen: natuurwetten (19 e eeuw)
Geeste of Alfawetenschappen: studie van product van menselijk handelen
(muziekologie, taalkunde) (19E eeuw)
Gammawetenschappen: sociale wetenschappen (focus op mensen en maatschappij,
20e eeuw)
Organisatie in grote wetenschapsgebieden en disciplines beïnvloedt onze
manier van denken en wetenschap uitoefenen
Methodologie is onderdeel van elke discipline
Welke methoden moet sociaalwetenschappelijk onderzoek gebruiken? =>
methodenstrijd
Sociaalwetenschappelijk onderzoek
Definitie: “Productie van geldige en betrouwbare kennis over de sociale realiteit door het
combineren van theorie en empirie volgens rigoureuze methodologische principes”
Context van sociaalwetenschappelijk onderzoek
Bij sociaalwetenschappelijke onderzoek rekening houden met
Waarden
Praktische overwegingen
epistologie
1
, Ontologie
Theorie
Sociaalwetenschappelijk onderzoek is een veel complexer verhaal dan de alfa en
betawetenschappen.
Wat is een theorie?
Kenmerken
1. Logisch samenhangend geheel van uitspraken over relaties tussen concepten =
bouwsteen
Voorbeeld: Broken Window theory: criminaliteit – verloedering
Waar meer gebroken ramen zijn, is er meer criminaliteit aanwezig, er wordt meer
vandalisme gepleegd.
2. Empirisch toetsbaar
Verifieerbaar (waarneembaar = observeerbare gevolgen)
Weerlegbaar (mogelijk te weerleggen)
Gemeenschappelijk, transparantie (anderen moeten het ook kunnen
waarnemen)
Belangrijk verschil met andere kennissystemen
3. Veralgemeenbaar: gaat over meer dan éénmalig fenomeen op één plaats
Theorieën zijn verklaring voor terugkerende patronen of voor
regelmatigheden in het sociale leven
In lekentaal: verhalen over het hoe en waarom verschijnselen optreden
Wat is empirie?
= ervaren van de wereld rondom ons door waarneming
Via dataverzameling
Objectief waarnemen?
Samenspel tussen empirie en theorie
Verloopt via twee argumentaties
o Vanuit een observatie (inductie) of specifiek => algemeen
o Vanuit een theorie (deductie) of algemeen => specifiek
Inductieve-deductieve cyclus of empirische cyclus
Inductie en deductie?
2
, Hoe komen theorieën tot stand: een voortdurend proces
Ideeën
Inductief
THEORIE
Realiteit deductief
DATA Hypothese
Inductie
Observeren van fenomenen die vragen oproepen
Systematische observatie -> hypothesen
Theorie
Deductie
Theorie onderwerpen aan
Toetsing en evaluatie
Bijstelling
Toetsing en evaluatie
…
In wetenschap worden dus twee bronnen van kennis ultiem als legitiem beschouwd
Rationeel denken -> rationalisme (-> deductie)
Observatie -> empircisme (-> inductie)
Twee denkwijzen die bepalende invloed hebben gehad op de wetenschap
Relatie tussen theorie en empirie
3
