EERSTELIJNSPSYCHOLOGIE
HOC 1: Kader van de eerstelijnspsychologie
1. Prevalentie en incidentie van geestelijke gezondheidsproblemen ………………………………
1.1. Data resources ……………………………………………………………………………………………………..
1.2. Conclusie ……………………………………………………………………………………………………………..
2. De geschiedenis van de geestelijke gezondheidszorg in Europa ………………………………….
2.1. Toegankelijkheid en kost-efficiëntie …………………………………………………………………….
2.2. Toegankelijkheid: barrières en problemen …………………………………………………………..
2.3. Dimensionele benadering van gezondheidszorg …………………………………………………..
2.4. Getrapte zorg ……………………………………………………………………………………………………….
2.5. Within stepped care (WHO) …………………………………………………………………………………
2.6. Status quo in België ……………………………………………………………………………………………..
2.7. Getrapte zorg in België …………………………………………………………………………………………
Webinar: Het model van de getrapte zorg als voorwaarde voor matched care
1. Defintie van getrapte zorg ………………………………………………………………………………………….
2. Actoren: wie doet wat? ………………………………………………………………………………………………
Webinar: Sociale kaart (DEEL 1 & 2)
Webinar: Rol van de 1ste lijnstpsycholoog
1. De 1ste lijnspsycholoog is meer dan een psycholoog …………………………………………………..
1.1. Generalistische basiszorg voor geestelijke gezondheid ………………………………………..
Webinar: Hoe werkt de eerstelijnspsychologie in België
Webinar: Toegang tot een vergoeding van ambulante psychologische zorg
1. Hoeveel sessies? Ruime wetenschappelijke en praktijkervaring ………………………………….
Webinar: Scaling-up psycho-social interventions: lessons from the south
Webinar: Werken met transdiagnostische factoren
1. Een transdiagnostische factor …………………………………………………………………………………….
2. Emotieregulatie ………………………………………………………………………………………………………….
3. Perfectionisme ……………………………………………………………………………………………………………
4. Intolerantie voor onzekerheid …………………………………………………………………………………….
5. Dwangmatig gedrag ……………………………………………………………………………………………………
6. Zelfbeeld …………………………………………………………………………………………………………………….
1
,Webinar: Vaardigheden van de 1ste lijnspsycholoog
1. Kortdurende interventies in de 1ste lijns ………………………………………………………………………
1.1. Randvoorwaarden eerstelijnspsychologische zorg ……………………………………………….
1.2. Definitie ……………………………………………………………………………………………………………….
1.3. Bouwstenen van kortdurende interventies ………………………………………………………….
2. Triage in de eerstelijns ………………………………………………………………………………………………..
3. GePass ………………………………………………………………………………………………………………………..
Webinar: KOP-model
1. Inleiding ………………………………………………………………………………………………………………………
1.1. Kloof tussen vraag en aanbod in GGZ? …………………………………………………………………
1.2. Werkzaamheid, pathologie, evaluatie? ………………………………………………………………..
1.3. Transdiagnostische factoren ………………………………………………………………………………..
1.4. Generalistische factoren ………………………………………………………………………………………
1.5. Non-specifieke factoren ……………………………………………………………………………………….
1.6. Factoren van ‘supertherapeuten’ …………………………………………………………………………
1.7. Visie eerstelijnspsychologie ………………………………………………………………………………….
2. KOP-model ………………………………………………………………………………………………………………….
2.1. Vier fasen bij het KOP-model ……………………………………………………………………………….
2.2. Persoonlijke diagnostiek (Van Os, 2014) ………………………………………………………………
2.3. Voorbeeldvragen klachtenanalyse ……………………………………………………………………….
2.4. Voorbeeldvragen omstandigheden ………………………………………………………………………
2.5. Voorbeeldvragen persoonlijk functioneren ………………………………………………………….
2.6. K = O x P : aanpak …………………………………………………………………………………………………
2.7. Voorbeeldvragen generalistische interventies ……………………………………………………..
2.8. Van doelen naar interventies ……………………………………………………………………………….
3. Dimensies van kernkwaliteitenkwadrant …………………………………………………………………….
4. Tot slot ……………………………………………………………………………………………………………………….
Podcast Gespreksmodel shared decision making – kiezen in dialoog
Webinar: Werkhervatting (re-integratie naar en op het werk)
Webinar: Werkhervatting in België
Webinar: Werkhervatting in Vlaanderen
Webinar: De rol van de externe preventiediensten welzijn op het werk
Webinar: Introductie van de externe preventiediensten welzijn op het werk
Webinar: EHealth en online behandelen
1. Algemene principes …………………………………………………………………………………………………….
2. Iedereenok.be …………………………………………………………………………………………………………….
3. Mythen en sagen in online behandelen ………………………………………………………………………
4. Samenvattend …………………………………………………………………………………………………………….
2
, 5. EHealth kent verschillende elementen ……………………………………………………………………….
6. Feedback geven tijdens een online behandeling ………………………………………………………..
6.1. Gouden tips …………………………………………………………………………………………………………
6.2. Evaluatie oefening ……………………………………………………………………………………………….
6.3. Je bouwt steeds op ………………………………………………………………………………………………
Talk David Clark (zie artikel
HOC 2: Vaardigheidstraining
1. Doelstelling …………………………………………………………………………………………………………………
2. Kader ………………………………………………………………………………………………………………………….
2.1. Transdiagnostische factoren ………………………………………………………………………………..
2.2. Een aantal basisvaardigheden over de verschillende stromingen heen ………………..
3. Cliëntparticipatie ………………………………………………………………………………………………………..
3.1. Herstelondersteunende zorg ……………………………………………………………………………….
3.2. Spontaan herstel ………………………………………………………………………………………………….
4. Een eerstelijnspsycholoog is geen coach maar streeft een coachende houding na ……..
4.1. Een coach …………………………………………………………………………………………………………….
4.2. ELP ……………………………………………………………………………………………………………………….
5. Enkele basisvaardigheden …………………………………………………………………………………………..
5.1. Activerend ……………………………………………………………………………………………………………
5.2. Normaliseren en deculpabiliseren ………………………………………………………………………..
5.3. Ziekterepresentaties …………………………………………………………………………………………….
5.4. Focus en richting ………………………………………………………………………………………………….
5.5. Interventies als experiment …………………………………………………………………………………
3
, HOC 1. Kader van de eerstelijnspsychologie
1. Prevalentie en incidentie van geestelijke gezondheidsproblemen
Prevalentie = de verhouding van het aantal personen dat op een bepaald moment ziek is en
dat gedeeld door het aantal personen die de aandoening hadden kunnen ontwikkelen
Incidentie = het aantal nieuwe gevallen met een bepaalde aandoening binnen een bepaalde
periode
1/3 van alle volwassenen in België zal een geestelijk gezondheidsprobleem ontwikkelen
De prevalentie is substantieel gestegen tussen 2008 en 2013 ongeacht hoe je ernaar kijkt
(drempelwaarde is milder (2) of strikter (4)) en dit te vinden in alle regio’s.
In het algemeen, rapporteren bewoners uit Brussel en Wallonië meer mentale problemen
dan Vlaanderen.
Psychologische problemen of problemen met belangrijke psychologische aspecten is de
meest belangrijke reden voor invaliditeit/langdurige afwezigheid.
KCE REPORT 318
Proportie van personen met zelfmoordgedachten ook weer met de tijdspanne van
2008-2013
Sinds 2018 is er een toename van het aantal pogingen tot zelfdoding
Frequenter gebruik van antidepressiva, stijgende trend
Mensen met risico voor depressie krijgen minder gezondheidszorg sinds 2013
Bij Vlaamse bevolking minder gebruik van zorg dan andere regio’s
De pandemie (COVID-19) was disruptief voor welbevinden
Grote impact op angst en depressieve symptomen
In 2020 geëvolueerd gedurende het jaar (in 2021 = patroon)
Met enorme beperking in vrije keuze, bewegingsruimte (door regels) meer
rapportage van lager welbevinden
Belgian Mental Health Data Repository on COVID-19
Risicofactoren (die leiden tot kwetsbaarheid):
Het hebben van mentale problemen voor de start van de pandemie
progressie/verslechtering van mentale problemen
Jongeren: experimenteren, komen tot een stabiele identiteitsontwikkeling
(meerderheid van de problemen ontwikkelen zich <24j)
(Sociale) Isolatie: beperkt sociale draagvlak, vangnet, geborgenheid
Beperkt activiteitsniveau
Werkloosheid, financiële onzekerheid, angst om job te verliezen
Mensen die moeilijk kunnen omgaan met onzekerheid
4
HOC 1: Kader van de eerstelijnspsychologie
1. Prevalentie en incidentie van geestelijke gezondheidsproblemen ………………………………
1.1. Data resources ……………………………………………………………………………………………………..
1.2. Conclusie ……………………………………………………………………………………………………………..
2. De geschiedenis van de geestelijke gezondheidszorg in Europa ………………………………….
2.1. Toegankelijkheid en kost-efficiëntie …………………………………………………………………….
2.2. Toegankelijkheid: barrières en problemen …………………………………………………………..
2.3. Dimensionele benadering van gezondheidszorg …………………………………………………..
2.4. Getrapte zorg ……………………………………………………………………………………………………….
2.5. Within stepped care (WHO) …………………………………………………………………………………
2.6. Status quo in België ……………………………………………………………………………………………..
2.7. Getrapte zorg in België …………………………………………………………………………………………
Webinar: Het model van de getrapte zorg als voorwaarde voor matched care
1. Defintie van getrapte zorg ………………………………………………………………………………………….
2. Actoren: wie doet wat? ………………………………………………………………………………………………
Webinar: Sociale kaart (DEEL 1 & 2)
Webinar: Rol van de 1ste lijnstpsycholoog
1. De 1ste lijnspsycholoog is meer dan een psycholoog …………………………………………………..
1.1. Generalistische basiszorg voor geestelijke gezondheid ………………………………………..
Webinar: Hoe werkt de eerstelijnspsychologie in België
Webinar: Toegang tot een vergoeding van ambulante psychologische zorg
1. Hoeveel sessies? Ruime wetenschappelijke en praktijkervaring ………………………………….
Webinar: Scaling-up psycho-social interventions: lessons from the south
Webinar: Werken met transdiagnostische factoren
1. Een transdiagnostische factor …………………………………………………………………………………….
2. Emotieregulatie ………………………………………………………………………………………………………….
3. Perfectionisme ……………………………………………………………………………………………………………
4. Intolerantie voor onzekerheid …………………………………………………………………………………….
5. Dwangmatig gedrag ……………………………………………………………………………………………………
6. Zelfbeeld …………………………………………………………………………………………………………………….
1
,Webinar: Vaardigheden van de 1ste lijnspsycholoog
1. Kortdurende interventies in de 1ste lijns ………………………………………………………………………
1.1. Randvoorwaarden eerstelijnspsychologische zorg ……………………………………………….
1.2. Definitie ……………………………………………………………………………………………………………….
1.3. Bouwstenen van kortdurende interventies ………………………………………………………….
2. Triage in de eerstelijns ………………………………………………………………………………………………..
3. GePass ………………………………………………………………………………………………………………………..
Webinar: KOP-model
1. Inleiding ………………………………………………………………………………………………………………………
1.1. Kloof tussen vraag en aanbod in GGZ? …………………………………………………………………
1.2. Werkzaamheid, pathologie, evaluatie? ………………………………………………………………..
1.3. Transdiagnostische factoren ………………………………………………………………………………..
1.4. Generalistische factoren ………………………………………………………………………………………
1.5. Non-specifieke factoren ……………………………………………………………………………………….
1.6. Factoren van ‘supertherapeuten’ …………………………………………………………………………
1.7. Visie eerstelijnspsychologie ………………………………………………………………………………….
2. KOP-model ………………………………………………………………………………………………………………….
2.1. Vier fasen bij het KOP-model ……………………………………………………………………………….
2.2. Persoonlijke diagnostiek (Van Os, 2014) ………………………………………………………………
2.3. Voorbeeldvragen klachtenanalyse ……………………………………………………………………….
2.4. Voorbeeldvragen omstandigheden ………………………………………………………………………
2.5. Voorbeeldvragen persoonlijk functioneren ………………………………………………………….
2.6. K = O x P : aanpak …………………………………………………………………………………………………
2.7. Voorbeeldvragen generalistische interventies ……………………………………………………..
2.8. Van doelen naar interventies ……………………………………………………………………………….
3. Dimensies van kernkwaliteitenkwadrant …………………………………………………………………….
4. Tot slot ……………………………………………………………………………………………………………………….
Podcast Gespreksmodel shared decision making – kiezen in dialoog
Webinar: Werkhervatting (re-integratie naar en op het werk)
Webinar: Werkhervatting in België
Webinar: Werkhervatting in Vlaanderen
Webinar: De rol van de externe preventiediensten welzijn op het werk
Webinar: Introductie van de externe preventiediensten welzijn op het werk
Webinar: EHealth en online behandelen
1. Algemene principes …………………………………………………………………………………………………….
2. Iedereenok.be …………………………………………………………………………………………………………….
3. Mythen en sagen in online behandelen ………………………………………………………………………
4. Samenvattend …………………………………………………………………………………………………………….
2
, 5. EHealth kent verschillende elementen ……………………………………………………………………….
6. Feedback geven tijdens een online behandeling ………………………………………………………..
6.1. Gouden tips …………………………………………………………………………………………………………
6.2. Evaluatie oefening ……………………………………………………………………………………………….
6.3. Je bouwt steeds op ………………………………………………………………………………………………
Talk David Clark (zie artikel
HOC 2: Vaardigheidstraining
1. Doelstelling …………………………………………………………………………………………………………………
2. Kader ………………………………………………………………………………………………………………………….
2.1. Transdiagnostische factoren ………………………………………………………………………………..
2.2. Een aantal basisvaardigheden over de verschillende stromingen heen ………………..
3. Cliëntparticipatie ………………………………………………………………………………………………………..
3.1. Herstelondersteunende zorg ……………………………………………………………………………….
3.2. Spontaan herstel ………………………………………………………………………………………………….
4. Een eerstelijnspsycholoog is geen coach maar streeft een coachende houding na ……..
4.1. Een coach …………………………………………………………………………………………………………….
4.2. ELP ……………………………………………………………………………………………………………………….
5. Enkele basisvaardigheden …………………………………………………………………………………………..
5.1. Activerend ……………………………………………………………………………………………………………
5.2. Normaliseren en deculpabiliseren ………………………………………………………………………..
5.3. Ziekterepresentaties …………………………………………………………………………………………….
5.4. Focus en richting ………………………………………………………………………………………………….
5.5. Interventies als experiment …………………………………………………………………………………
3
, HOC 1. Kader van de eerstelijnspsychologie
1. Prevalentie en incidentie van geestelijke gezondheidsproblemen
Prevalentie = de verhouding van het aantal personen dat op een bepaald moment ziek is en
dat gedeeld door het aantal personen die de aandoening hadden kunnen ontwikkelen
Incidentie = het aantal nieuwe gevallen met een bepaalde aandoening binnen een bepaalde
periode
1/3 van alle volwassenen in België zal een geestelijk gezondheidsprobleem ontwikkelen
De prevalentie is substantieel gestegen tussen 2008 en 2013 ongeacht hoe je ernaar kijkt
(drempelwaarde is milder (2) of strikter (4)) en dit te vinden in alle regio’s.
In het algemeen, rapporteren bewoners uit Brussel en Wallonië meer mentale problemen
dan Vlaanderen.
Psychologische problemen of problemen met belangrijke psychologische aspecten is de
meest belangrijke reden voor invaliditeit/langdurige afwezigheid.
KCE REPORT 318
Proportie van personen met zelfmoordgedachten ook weer met de tijdspanne van
2008-2013
Sinds 2018 is er een toename van het aantal pogingen tot zelfdoding
Frequenter gebruik van antidepressiva, stijgende trend
Mensen met risico voor depressie krijgen minder gezondheidszorg sinds 2013
Bij Vlaamse bevolking minder gebruik van zorg dan andere regio’s
De pandemie (COVID-19) was disruptief voor welbevinden
Grote impact op angst en depressieve symptomen
In 2020 geëvolueerd gedurende het jaar (in 2021 = patroon)
Met enorme beperking in vrije keuze, bewegingsruimte (door regels) meer
rapportage van lager welbevinden
Belgian Mental Health Data Repository on COVID-19
Risicofactoren (die leiden tot kwetsbaarheid):
Het hebben van mentale problemen voor de start van de pandemie
progressie/verslechtering van mentale problemen
Jongeren: experimenteren, komen tot een stabiele identiteitsontwikkeling
(meerderheid van de problemen ontwikkelen zich <24j)
(Sociale) Isolatie: beperkt sociale draagvlak, vangnet, geborgenheid
Beperkt activiteitsniveau
Werkloosheid, financiële onzekerheid, angst om job te verliezen
Mensen die moeilijk kunnen omgaan met onzekerheid
4
