Hoofdstuk 2 – De elementen van het menselijk milieu
De betrokken eindetermen
De lln kunnen in de realiteit en op een gepaste kaart een landelijke,
ET 6.7 stedelijke, toeristische en industriële omgeving herkennen en van elkaar
onderscheiden.
De lln kunnen hun eigen streek en twee andere streken in België
ET 6.8 situeren op een kaart en de relatie beschrijven tussen de omgeving en
aspecten van het dagelijkse leven van de mensen.
De lln kunnen in een landschap gericht waarnemen en ze kunnen op
ET 6.10
een eenvoudige manier onderzoeken waarom het er zo uitziet.
De lln kunnen op hun niveau verschillende informatiebronnen
ET
raadplegen.
Landschappen bepalen het menselijk milieu
Omgeving die we waarnemen = landschap
verzameling van zichtbare landschapselementen:
Natuurkundige elementen natuurlandschappen
Menselijke elementen cultuurlandschappen
Verstedelijking heeft te maken met de trek naar de stad, waardoor de stad zich
uitbreidt over de omgeving en het omringende platteland stedelijke kenmerken krijgt.
Ruimtelijke relaties tussen landschapselementen:
Verticale relaties
o Landschapselementen op éénzelfde plaats
Horizontale relaties
o Verschillende plaatsen
ontstaat ingewikkeld netwerk elementen gaan elkaar beïnvloeden Ruimtelijk
systeem. systeem doorgronden (verklaring zoeken):
Broeikaseffect
Overstromingen van West-Europese
rivieren
Verlanden van het Aralmeer
Landschappen typeren en determineren
Waddegebied = bij hoogwater onder water staat en met laagwater droog staat. Bv:
Zwin
Schorre = alleen onderwater bij springtij zon versterkt de maan.
Slikke = droog bij hoogtij
Creek = altijd water
1
, Landschappen onderzoeken en verklaren
De genese van een landschap:
Landschappen verklaren
hoe is huidige landschap in de loop van de tijd tot stand gekomen
o Reeks waarnemingen doen: samenstellen van elementen
o Hypothesen formuleren
Het nut:
Beter inzicht in structuur.
Landschapsbeleving veel gerichter en intenser.
Waarnemingen Verklaringen
• Kasteel: aan de rand van de oudste • Oude verdedigbare site <
kern, meestal met dorpskerk middeleeuwen
verbonden door dreef.
• Ontsluiting door spoorweg en • Industriële revolutie: industrialisatie
wegenaanleg en vermenging van in 19de-20ste eeuw
industrie en wonen
• Stadsvlucht en verstedelijking • Verstedelijking na WOII: inpalmen
van open ruimte van open ruimte rond de stad
• Versnipperd landschap met • Evolutie van het platteland na WOII
stedelijke kenmerken: functies en
bewoningsvorm (=flats).
• Schaalvergroting in de landbouw
• Gericht op toegang voor • Rechtstreeks gevolg van
individueel vervoer verstedelijking + opmars van auto.
2
De betrokken eindetermen
De lln kunnen in de realiteit en op een gepaste kaart een landelijke,
ET 6.7 stedelijke, toeristische en industriële omgeving herkennen en van elkaar
onderscheiden.
De lln kunnen hun eigen streek en twee andere streken in België
ET 6.8 situeren op een kaart en de relatie beschrijven tussen de omgeving en
aspecten van het dagelijkse leven van de mensen.
De lln kunnen in een landschap gericht waarnemen en ze kunnen op
ET 6.10
een eenvoudige manier onderzoeken waarom het er zo uitziet.
De lln kunnen op hun niveau verschillende informatiebronnen
ET
raadplegen.
Landschappen bepalen het menselijk milieu
Omgeving die we waarnemen = landschap
verzameling van zichtbare landschapselementen:
Natuurkundige elementen natuurlandschappen
Menselijke elementen cultuurlandschappen
Verstedelijking heeft te maken met de trek naar de stad, waardoor de stad zich
uitbreidt over de omgeving en het omringende platteland stedelijke kenmerken krijgt.
Ruimtelijke relaties tussen landschapselementen:
Verticale relaties
o Landschapselementen op éénzelfde plaats
Horizontale relaties
o Verschillende plaatsen
ontstaat ingewikkeld netwerk elementen gaan elkaar beïnvloeden Ruimtelijk
systeem. systeem doorgronden (verklaring zoeken):
Broeikaseffect
Overstromingen van West-Europese
rivieren
Verlanden van het Aralmeer
Landschappen typeren en determineren
Waddegebied = bij hoogwater onder water staat en met laagwater droog staat. Bv:
Zwin
Schorre = alleen onderwater bij springtij zon versterkt de maan.
Slikke = droog bij hoogtij
Creek = altijd water
1
, Landschappen onderzoeken en verklaren
De genese van een landschap:
Landschappen verklaren
hoe is huidige landschap in de loop van de tijd tot stand gekomen
o Reeks waarnemingen doen: samenstellen van elementen
o Hypothesen formuleren
Het nut:
Beter inzicht in structuur.
Landschapsbeleving veel gerichter en intenser.
Waarnemingen Verklaringen
• Kasteel: aan de rand van de oudste • Oude verdedigbare site <
kern, meestal met dorpskerk middeleeuwen
verbonden door dreef.
• Ontsluiting door spoorweg en • Industriële revolutie: industrialisatie
wegenaanleg en vermenging van in 19de-20ste eeuw
industrie en wonen
• Stadsvlucht en verstedelijking • Verstedelijking na WOII: inpalmen
van open ruimte van open ruimte rond de stad
• Versnipperd landschap met • Evolutie van het platteland na WOII
stedelijke kenmerken: functies en
bewoningsvorm (=flats).
• Schaalvergroting in de landbouw
• Gericht op toegang voor • Rechtstreeks gevolg van
individueel vervoer verstedelijking + opmars van auto.
2
