Schema met al de belangrijkste informatie van sociologie 1, DIENT NIET ALS
VERVANGING VOOR EEN SAMENVATTING. Dient vooral om alles schematisch voor te
kunnen stellen en om je kennis te testen. Ik gebruikte dit schema de ochtend voor ht
examen om alles eens op te frissen en met elkaar te kunnen linken, kan hulpvol zijn
voor anderen volgens mij.
(Dit is het schema die op canvas staat helemaal ingevuld)
1/ THEORIEËN
Individuele variant
® Rational choice
® Eigenbelang en rationeel handelen als fundamentele verklarende
principes
® Onbedoelde en perverse effecten als specifiek sociale
Collectivistische variant
® Individu is product van samenleving en haar geschiedenis
® Individu kan niet dienen als uitgangspunt
® Organisme is niet zelfde als individu
® Verschil ligt onder meer in elementen als rollen
Theorie Wat zegt deze
theorie over…
Individualisme/ Hoe …
Collectivisme ontsta
at
social
e
orde?
Functionalisme De functionalistische theorie
verklaart het bestaan van sociale
collectivisme verschijnselen op basis van hun
gevolgen of functies die ze
vervullen voor andere
verschijnselen.
Gericht op drang
Conflicttheorie -Meer aandacht voor gebruik van
(osciaaal collectivisme macht
,darwinisme) - maatschappelijke instellingen
zoals de staat of het onderwijs
beschouwen als de uitkomst van
conflict en het gebruik van macht
-Menselijke natuur: Streven naar
zoveel mogelijk geldende macht
-Samenleving is daarom strijd
Gericht op dwang
Weterse Goffmann
dramaturgische Individu,prsoon<> rol,personage
theorie
Balinese theorie Persoon is voorbijgaand en rollen
(Geertz) zijn echt
Rational Kritiek op uitgangspunten dat
Choice theorie individualis iemand op rationele manier
me eigenbelang nastreeft
Utilitarisme Utilitaristen gaan ervan uit dat
individualis iedereen uiteindelijk dezelfde
me algemene doelen nastreeft: nut of
utiliteit maximaliseren = Plezier
minus pijn.
de neoklassieke Belangen en voorkeuren worden
economische niet verklaard, men neemt
gewoon aan dat het eigenbelang,
de persoonlijke voorkeur, zich in
het gedrag toont. Her gedrag
wordt geopenbaard(revealed)
- normatief en vrklarend doel
Individualistisch Homans gaat ervan uit dat men
, e ruiltheorie het social eleven dient te
(exchange beschouwen als een complex
theory): ruilproces tussen mensen, ze
handelen dna ook uit eigenbelang
en prpberne nut te
maximaliseren
collectivisme Fundamentele dynamiek van de
Marxistische samenleving wordt volgens Marx
conflictsociologi bepaald door de spanning en het
e conflict tussen de
productiekrachten en
productieverhoudingen.
Oplossing was communisme
(Bron conflict: Regelmaten in
krachten en verhoudingen die
ontstaan rond de productie van
goederen en diensten.)
Volgens Mead worden individuen
‘Symbolisch gevormd door het sociaal leven, in
interactionisme’ interactie. Die interactie is altijd
bemiddeld door symbolen en
interpretaties. We reageren niet
rechtsreeks op een handeling, maar
op onze interpretatie van die
handeling.
Samenleving moet bepaalde
Functionalistisc functies vervullen om te kunnen
he voortbestaan.
rollentheorie De samenleving is een
van Talcott systeem dat:
Parsons o Middelen moet
generen om
mensen te laten
leven en overleven
= Economie
o Voor iedereen
bindende
beslissingen moet
kunnen nemen en
voor iedereen
geldende regels
, opleggen = Politiek
en overheid
o Om leefbaar te zijn
aan zijn leden een
aantal gedeelde
opvattingen en
vaardigheden
moet bijbrengen =
Onderwijs
o Geschillen moet
kunnen beslechten
die
(onvermijdelijk)
rond de
afgesproken regels
ontstaan = Gerecht
® De rol wordt in die theorie
beschouwd als een
cruciaal element van
sociale organisatie. De rol
verdeelt de samenleving
in een reeks onderling
zinvol verbonden posities.
® Drie niveaus van
maatschappelijke
organisatie
Persoonlijk
heid van
mensen =
Sociale
actoren
Cultuur
waarop het
handelen
van die
actoren
steunt
Het samen
handelen
van die
factoren =
Het sociale
VERVANGING VOOR EEN SAMENVATTING. Dient vooral om alles schematisch voor te
kunnen stellen en om je kennis te testen. Ik gebruikte dit schema de ochtend voor ht
examen om alles eens op te frissen en met elkaar te kunnen linken, kan hulpvol zijn
voor anderen volgens mij.
(Dit is het schema die op canvas staat helemaal ingevuld)
1/ THEORIEËN
Individuele variant
® Rational choice
® Eigenbelang en rationeel handelen als fundamentele verklarende
principes
® Onbedoelde en perverse effecten als specifiek sociale
Collectivistische variant
® Individu is product van samenleving en haar geschiedenis
® Individu kan niet dienen als uitgangspunt
® Organisme is niet zelfde als individu
® Verschil ligt onder meer in elementen als rollen
Theorie Wat zegt deze
theorie over…
Individualisme/ Hoe …
Collectivisme ontsta
at
social
e
orde?
Functionalisme De functionalistische theorie
verklaart het bestaan van sociale
collectivisme verschijnselen op basis van hun
gevolgen of functies die ze
vervullen voor andere
verschijnselen.
Gericht op drang
Conflicttheorie -Meer aandacht voor gebruik van
(osciaaal collectivisme macht
,darwinisme) - maatschappelijke instellingen
zoals de staat of het onderwijs
beschouwen als de uitkomst van
conflict en het gebruik van macht
-Menselijke natuur: Streven naar
zoveel mogelijk geldende macht
-Samenleving is daarom strijd
Gericht op dwang
Weterse Goffmann
dramaturgische Individu,prsoon<> rol,personage
theorie
Balinese theorie Persoon is voorbijgaand en rollen
(Geertz) zijn echt
Rational Kritiek op uitgangspunten dat
Choice theorie individualis iemand op rationele manier
me eigenbelang nastreeft
Utilitarisme Utilitaristen gaan ervan uit dat
individualis iedereen uiteindelijk dezelfde
me algemene doelen nastreeft: nut of
utiliteit maximaliseren = Plezier
minus pijn.
de neoklassieke Belangen en voorkeuren worden
economische niet verklaard, men neemt
gewoon aan dat het eigenbelang,
de persoonlijke voorkeur, zich in
het gedrag toont. Her gedrag
wordt geopenbaard(revealed)
- normatief en vrklarend doel
Individualistisch Homans gaat ervan uit dat men
, e ruiltheorie het social eleven dient te
(exchange beschouwen als een complex
theory): ruilproces tussen mensen, ze
handelen dna ook uit eigenbelang
en prpberne nut te
maximaliseren
collectivisme Fundamentele dynamiek van de
Marxistische samenleving wordt volgens Marx
conflictsociologi bepaald door de spanning en het
e conflict tussen de
productiekrachten en
productieverhoudingen.
Oplossing was communisme
(Bron conflict: Regelmaten in
krachten en verhoudingen die
ontstaan rond de productie van
goederen en diensten.)
Volgens Mead worden individuen
‘Symbolisch gevormd door het sociaal leven, in
interactionisme’ interactie. Die interactie is altijd
bemiddeld door symbolen en
interpretaties. We reageren niet
rechtsreeks op een handeling, maar
op onze interpretatie van die
handeling.
Samenleving moet bepaalde
Functionalistisc functies vervullen om te kunnen
he voortbestaan.
rollentheorie De samenleving is een
van Talcott systeem dat:
Parsons o Middelen moet
generen om
mensen te laten
leven en overleven
= Economie
o Voor iedereen
bindende
beslissingen moet
kunnen nemen en
voor iedereen
geldende regels
, opleggen = Politiek
en overheid
o Om leefbaar te zijn
aan zijn leden een
aantal gedeelde
opvattingen en
vaardigheden
moet bijbrengen =
Onderwijs
o Geschillen moet
kunnen beslechten
die
(onvermijdelijk)
rond de
afgesproken regels
ontstaan = Gerecht
® De rol wordt in die theorie
beschouwd als een
cruciaal element van
sociale organisatie. De rol
verdeelt de samenleving
in een reeks onderling
zinvol verbonden posities.
® Drie niveaus van
maatschappelijke
organisatie
Persoonlijk
heid van
mensen =
Sociale
actoren
Cultuur
waarop het
handelen
van die
actoren
steunt
Het samen
handelen
van die
factoren =
Het sociale
