samenvatting basisverpleegkunde 2 (deel 1)

BASISVERPLEEGKUNDE 2
Deel 1 Van Gerwen  60% examen
1. MEDICATIETOEDIENING

1.1 MEDICATIETOEDIENING BASIS


1.1.1 TOEDIENINGSVORMEN
 Toedieningswijze bepaald werkingssnelheid
 Lokale werkzaamheid tegenovergestelde systematische werking
o Lokale werkzaamheid = toedienen op plaats waar nodig
o Systematische werking = farmacon komt in de bloedbaan of de
lymfebaan terecht en wordt zo verdeeld in het lichaam
 Enterale toediening
o =toediening van GM via het gastro-intestinaal stelsel
o Oraal
o Resorptie vanuit maag & darm
 Werking door passieve diffusie (via darmwand naar
bloedbaan)
 GM beschermen tegen afbraak in de maag, GM heeft een
beschermlaag (= enteric coating CE)
 Meeste GM in de dunne darm geresorbeerd
 Oppassen wat je er bij eet soms kan dit een tegenwerking
geven
o Sublinguale toediening
 GM voor op te zuigen  lost op in het speeksel
 Gaat doorheen het mondslijmvlies in de algemene circulatie
o Rectale toediening  bv. suppo, clysma
 Nadeel= veel kleiner resorptie oppervlak dan de darm
 Voor lokale of systematische aandoeningen
 Parenterale toediening
o = toediening van GM vie een andere weg dan het gastro-intestinaal
stelsel
o Intra veneuze toediening
 GM komt rechtsreeks in de venen van de bloedbaan
 Snelle toediening
 Nadeel: risico complicaties
 Kan bv via infuus
o Intra musculaire toediening
 In de spier
 Bv corona vaccin
o Sub cutane toediening
 In onderhuids bindweefsel
 Minder snelle resorptie van de medicatie



1

,  Hierdoor grotere spreiding van de werking
o Intradermale toediening
 Bv. TBC screening
 In brengen kleine hoeveelheid in de lederhuid
o Pulmonaire toediening
 Gas vorming
 Bv. puffer voor astma patiënten
o Transdermale toediening
 Meestal gebruikt voor lokale behandelingen  bv zalven,
poeders, crème

1.1.2 MATERIALEN BIJ INSPUITINGEN
 Flacon, miniplasco, ampul  GM & oplosmiddelen
 Spiernaald, optreknaald (16-19G) subcutane naald
o Diameter van de naald in G (Gauch)
 Hoe hoger de G hoe smaller de naald (26G = kleinste naald)
 Nooit op de kleur letten van de naald  verschillend

1.1.3 SOORTEN SPUITEN EN HUN DOELEINDE
 Kijk P 17 met afbeelding basis spuit
 De wegwerpspuit
o Geheel van kunststof en afzonderlijk steriel verpakt
o Verschillende maten qua inhoud
 Luer-lock spuit/ Amerikaanse spuit
o De naald dient steeds met een draaibeweging op de spuit te worden
bevestigd
 Insulinespuit
o Naald zit er al op
o Schaalverdeling wordt uitgedrukt in eenheden insuline (1ml = 100
eenheden)
o 3 modellen beschikbaar 100, 50 & 30 eenheden
 Tuberculinespuit
o Inhoud 1m  schaalverdeling 0,01ml
o Gebruikt bij de mantoux test (TBC screening)
 De janetspuit
o Dient eveneens om spoelingen uit te voeren, of om een vloeistof
ergens in te brengen of aan te zuigen
o Bv blaasspoeling, aspireren maagsonde


1.1.4 SOORTEN INSPUITINGEN
 Totaal 7
 Intra musculaire inspuiting  in de spier
 Sub cutane inspuiting  onder de huid/ in vetweefsel
 Intra-dermische of intra cutane inspuiting  in de huid
 Intra veneuze inspuiting  in de ader




2

, Intra arteriële inspuiting  in de slagader
 Intra cardiale inspuiting  in het hart
 Intra rachidale inspuiting  in het ruggenmerg



 Altijd de J’s toepassen
o Juiste patiënt
o Juiste medicatie
o Juiste hoeveelheid
o Juiste concentratie
o Juiste tijdstip & frequentie
o Juiste toedieningswijze
o Juiste bereidingswijze & bewaar wijze
 Intra musculaire inspuiting
o = inbrengen van een vloeibaar GM in spierweefsel door middel van
een steriele spuit & naald
o Indicaties
 Snelle resorptie van het GM door de grote bloedcirculatie in
de spieren
 Toediening GM schadelijk voor maag-darm stelsel
o Bv. vaccinatie, kalmerende middelen …
o Plaatsen voor de spuit
 Plaatsen met voldoende spiermassa
 Musculus gluteus maximus
 Musculus quadriceps femoris
 Musculus deltoideus  kleine hoeveelheden
o Complicaties
 Aseptisch abses  slechte resorptie van GM
 Septisch abses  fout met steriliteit
 Zwelling
 Complicaties na een foutieve inspuiting
o Weefselnecrose
 Te weinig diep inbrengen van het product
 Foutieve wijze van inspuiting
 Foutief product
o Kwetsen van een nervus
o Verkeerde inspuiting  fout bij de J’s
 Complicaties na een inspuiting
o Kwetsen van de nier (te hoog van de gluteus maximus)
o Embolie  vergeten te pulgeren
o Afbreken naald
o Huidreactie (roodheid of zelfs necrose)
o Pijn
 Sub cutane inspuiting
o =de vloeistof wordt ingebracht onder de opperhuid en de lederhuid,
in de onderhuidsbind/ vetweefsel




3

, o De resorptie van de medicatie verloopt verder minder snel dan bv
bij een intra musculaire inspuiting, daar er minder bloedvaten
aanwezig zijn
o Grotere spreiding van GM
o Goed geschikt voor toediening van hormonen
o Plaats  principieel elke plaats waar onderhuids bindweefsel
aanwezig is
 Bv buitenzijde van de opperarm
 Buikwand  goed geschikt voor grotere hoeveelheden
o Complicaties
 Zwelling
 Reactie GM
 Interdermale toediening
o Inbrengen kleine hoeveelheid in de lederhuid
o Enkel toegepast bij TBC screening

1.2 ANTI-TROMOTICA & PREVENTIE MAATREGELEN

 Trombus = bloedklonter
 Bloedstolling
o Doel  bloedverlies bij verwondingen voorkomen
o Ontstaan van een bloedklonter zonder aanleiding van een bloeding
 trombose
o Aanwezigheid van een trombus veroorzaakt afsluiting van een
bloedklonter
o Ontstaan van een bloedklonter
 Wijziging in de aderwand (spataders, operaties)
 Verhoogde bloedstollingsneiging (aandoening, GM)
 Vertraging van de veneuze terugkeer / de bloedstroom ( te
weinig bewegen)
 De samenstelling van het bloed zelf
 Soorten trombose
o Arterieel = slagader
 Verminderde bloed afvoer
 Vaak door atherosclerose
 Gevolgen: CVA & ami, longembolie
o Veneus = aderlijk bloedvat
 Verminderde bloed afvoer
 Vaak gepaard met zwelling
 Gevolg sinustrombose, DVT
 Risicopopulatie
o Operatie, zwaarlijvigheid, ouderdom, pilgebruik, zwangerschap,
langdurige vliegreizen
 Gevolgen
o Soms kan de trombose aangroeien en de behoorlijk volume
aannemen, en een diepe ader volledig opvullen
o De trombus kan zich geheel of gedeeltelijk losrukken




4