Algemene psychologie H16 – Sociale psychologie
INLEIDING
Dit hoofdstuk is gerelateerd aan het hoofdstuk observationeel/ sociaal leren
(koppelen aan dit hoofdstuk).
HOE KUNNEN WE MENSELIJKE WREEDHEID VERKLAREN? (BASIS IDEE V DIE
SOCIALE BEÏNVLOEDING)
Voorbeeld: De wrede beelden v Oekraïne, hoe kunnen die Russische soldaten
deze daden stellen?
Dit zal binnen zoveel jaar leiden tot een onderzoek, net zoals er na WOII
onderzoeken waren.
ANTWOORDEN
1. “Sommige mensen zijn wreed” Adorno (1950)/ The authoritarian personality
= Mensen zijn slecht v nature
- Aanvaardig v conventionele waarden
- Kritiekloze aanvaarding v autoriteit
- Agressief reageren tgn bedreiging v autoriteit
2. Situationisme
= De situatie of context vd de groep maken mensen wreed, het is de context die
zal bepalen hoe iemand zijn/ haar gedrag zal stellen
Meeste onderzoekers behoren hier
SOCIALE BEÏNVLOEDING
Sociale beïnvloeding is dat het gedrag ve mens wordt beïnvloed door de
sociale context (de groep). Dit is een tijdelijke verandering in het gedrag, je gaat
iets doen omdat je iemand anders dit ook zag doen.
Voorbeeld: Ik zie een volwassenen op een pop kloppen, dus ga dit ook doen
omdat ik denk dat het zo hoort.
Als het herhaaldelijk voorkomt, dan hebben we het wel over een leerproces. Dan
is sociale beïnvloeding sociaal leren geworden.
Is niet helemaal hetzelfde als sociaal/ observationeel leren!! Hierbij hebben
we het over een permanente verandering in het gedrag door een ervaring. Dit
komt door het leren ve associatie of het zien ve bepaald type gedrag.
EXPERIMENTEN
1. Stanford prison experiment (Zimbardo)
2. Conformisme (Ash)
3. Gehoorzaamheid (Milgram)
4. Deïndividuatie
5. Bystander effect
6. Sociale facilitatie
(Aan vele v deze experimenten zal er altijd iets verkeerd zijn, want vaak werden
grote experimenten niet gecontroleerd hierdoor zijn vele experimenten uit de
boeken verdwenen)
Heel veel v deze experimenten komen van wankele bronnen, de evidentie
hiervoor is niet altijd even sterk.
1
, Algemene psychologie H16 – Sociale psychologie
STANFORD PRISON EXPERIMENT
Is het meest gekende experiment in de psychologie/ sociale beïnvloeding, maar
het staat niet meer in de boeken.
Zimbardo had dit experiment zo opgeblazen dat dit de basis werd vh
situationalisme/ contextualisme in de sociale psychologie.
Toont aan dat iedere mens (ook de brave mens) slecht kan worden als je ze maar
in de juiste/ foute context plaatst Dit was HET belang vd context!
UITLEG
Het Stanford-gevangenisexperiment is een spraakmakend sociaal-psychologisch
experiment dat in 1971 werd uitgevoerd in de kelders van de Universiteit van
Stanford. Het experiment was opgezet door Philip Zimbardo en werd door hem
geduid als een bewijs van situationisme.
Hierbij werden studenten in 2 groepen verdeeld, waarbij de ene groep
gevangenen werden & de andere groep deze moest bewaken. Dit experiment
liep al snel fout.
Proefpersonen hebben hier mentaal schade aan geleden.
KRITIEK
- Onetisch/ experiment is NIET correct verlopen
- Vraagkenmerken (demand characteristics)
- Nauwelijk een ‘wetenschappelijke studie’
- Gevange 8412 zou ‘waanzin’ geacteerd hebben
- Geen onafhankelijke rol v Zimbardo
“How can Zimbardo…express horror at the behavior of the ‘guards’ when they
were merely doing what Zimbardo and others, myself included, encouraged them
to do at the outset of frankly established as ground rules?”
2
INLEIDING
Dit hoofdstuk is gerelateerd aan het hoofdstuk observationeel/ sociaal leren
(koppelen aan dit hoofdstuk).
HOE KUNNEN WE MENSELIJKE WREEDHEID VERKLAREN? (BASIS IDEE V DIE
SOCIALE BEÏNVLOEDING)
Voorbeeld: De wrede beelden v Oekraïne, hoe kunnen die Russische soldaten
deze daden stellen?
Dit zal binnen zoveel jaar leiden tot een onderzoek, net zoals er na WOII
onderzoeken waren.
ANTWOORDEN
1. “Sommige mensen zijn wreed” Adorno (1950)/ The authoritarian personality
= Mensen zijn slecht v nature
- Aanvaardig v conventionele waarden
- Kritiekloze aanvaarding v autoriteit
- Agressief reageren tgn bedreiging v autoriteit
2. Situationisme
= De situatie of context vd de groep maken mensen wreed, het is de context die
zal bepalen hoe iemand zijn/ haar gedrag zal stellen
Meeste onderzoekers behoren hier
SOCIALE BEÏNVLOEDING
Sociale beïnvloeding is dat het gedrag ve mens wordt beïnvloed door de
sociale context (de groep). Dit is een tijdelijke verandering in het gedrag, je gaat
iets doen omdat je iemand anders dit ook zag doen.
Voorbeeld: Ik zie een volwassenen op een pop kloppen, dus ga dit ook doen
omdat ik denk dat het zo hoort.
Als het herhaaldelijk voorkomt, dan hebben we het wel over een leerproces. Dan
is sociale beïnvloeding sociaal leren geworden.
Is niet helemaal hetzelfde als sociaal/ observationeel leren!! Hierbij hebben
we het over een permanente verandering in het gedrag door een ervaring. Dit
komt door het leren ve associatie of het zien ve bepaald type gedrag.
EXPERIMENTEN
1. Stanford prison experiment (Zimbardo)
2. Conformisme (Ash)
3. Gehoorzaamheid (Milgram)
4. Deïndividuatie
5. Bystander effect
6. Sociale facilitatie
(Aan vele v deze experimenten zal er altijd iets verkeerd zijn, want vaak werden
grote experimenten niet gecontroleerd hierdoor zijn vele experimenten uit de
boeken verdwenen)
Heel veel v deze experimenten komen van wankele bronnen, de evidentie
hiervoor is niet altijd even sterk.
1
, Algemene psychologie H16 – Sociale psychologie
STANFORD PRISON EXPERIMENT
Is het meest gekende experiment in de psychologie/ sociale beïnvloeding, maar
het staat niet meer in de boeken.
Zimbardo had dit experiment zo opgeblazen dat dit de basis werd vh
situationalisme/ contextualisme in de sociale psychologie.
Toont aan dat iedere mens (ook de brave mens) slecht kan worden als je ze maar
in de juiste/ foute context plaatst Dit was HET belang vd context!
UITLEG
Het Stanford-gevangenisexperiment is een spraakmakend sociaal-psychologisch
experiment dat in 1971 werd uitgevoerd in de kelders van de Universiteit van
Stanford. Het experiment was opgezet door Philip Zimbardo en werd door hem
geduid als een bewijs van situationisme.
Hierbij werden studenten in 2 groepen verdeeld, waarbij de ene groep
gevangenen werden & de andere groep deze moest bewaken. Dit experiment
liep al snel fout.
Proefpersonen hebben hier mentaal schade aan geleden.
KRITIEK
- Onetisch/ experiment is NIET correct verlopen
- Vraagkenmerken (demand characteristics)
- Nauwelijk een ‘wetenschappelijke studie’
- Gevange 8412 zou ‘waanzin’ geacteerd hebben
- Geen onafhankelijke rol v Zimbardo
“How can Zimbardo…express horror at the behavior of the ‘guards’ when they
were merely doing what Zimbardo and others, myself included, encouraged them
to do at the outset of frankly established as ground rules?”
2
