Algemene psychologie: hoofdstuk 2 – Biologische basis van gedrag
DE HEDENDAAGSE PSYCHOLOGIE
Natuurwetenschappelijke methode (behaviorisme) MAAR met oog voor
tussenliggende processen
(S-C-R), vandaar: cognitieve psychologie
- Cognitief aspect (motivatie, leren, inzicht, …): in de psychologie zijn we
vooral bezig met informatieverwerking te bestuderen. We distantiëren ons
ook van het behaviorisme.
- Sociaal cultureel aspect
- Biologisch aspect (cognitieve neurowetenschappen)
Bij het samennemen van deze 3 aspecten kan je het gedrag gaan verklaren.
HET NEURON (DE ZENUWCEL)
Biologische basis v/h menselijke gedrag
- Belangrijkste functie is communicatie hierdoor kunnen we handelingen
uitvoeren
- 100 miljard neuronen in hersenen, vooral in het centrale zenuwstelsel
(ruggenmerg & hersenen)
- De sterkte v informatieverwerking ligt eraan hoe sterk je zenuwcellen werken
& hoeveel je er hebt
- Problemen: het kan zorgen voor ontstaan v allerlei aandoeningen, ze hebben
te maken met problemen in informatieverwerking & dus gaat het over
problemen in onze zenuwcellen
Bijvoorbeeld: dementie, schizofrenie, depressie, … (MAAR IS GEEN
VERKLARING ERVOOR, HET IS WEL GERELATEERD AAN NEURONALE
TRANSMISSIE PROBLEMEN)
= neuron
Dendrieten = ontvangen
informatie v receptoren of
andere neuronen
Axonen = geven informatie
door aan andere neuronen
(binnen neuron)
Myelineschede rond axon
= bevordert de
geleidingssnelheid v/h
axon, dun vetlaagje rond
het axon & op regelmatige
afstand een inkeping (=
knoop v Ranvier)
Bij gemyeliniseerde axonen
springt de actiepotentiaal v knoop
tot knoop, waardoor de snelheid vh signaal drastisch toeneemt. Myelineschede
brokkelt verder af bij het ouder worden, hierdoor zal de informatieverwerking
trager verlopen.
Allerlei omgevingsfactoren hebben invloed op de ontwikkeling v neuronen dit
noemen we neurogenese
Foetale alcoholsyndroom is een stoornis die te wijten is aan een teveel aan
alcohol dat vanuit de bloedsomloop vd moeder in de bloedsomloop vd foetus
terechtkomt. Dit gaat gekenmerkt met mentale retardatie (= verstandelijke
handicap), hyperactiviteit, verminderde alertheid & motorische problemen.
1
, Algemene psychologie: hoofdstuk 2 – Biologische basis van gedrag
Types v neuronen
Sensorische Zorgen ervoor dat de hersenen info ontvangen &
neuronen sturen dit door
Motorische Sturen signalen vanuit de hersenen & ruggenmerg
neuronen naar de spieren, organen & klieren. Ze zorgen voor
de uitvoering vd ‘bevelen’
Inter neuronen Dragen info over tss neuronen/ verbinding
COMMUNICATIE/ WERKING BINNEN EEN NEURON (elektrochemisch proces)
Informatiegeleiding binnen een neuron is een elektrochemisch proces: leiden tot
een elektrisch signaal (elektrisch signaal gaat sneller dan een chemische).
Het zenuwstelsel stuurt elektrische én chemische signalen. Chemische werking
binnen de cel (binnen -, buiten +)
Wanneer een zenuwcel actief is, is dit altijd op dezelfde manier. Er is dus geen
speling, een cel kan niet een beetje actief zijn. Het is ofwel actief, ofwel niet
actief.
Rustpotentiaal Actiepotentiaal
Niets ontvangen & niets Signaal dat info overdraagt in het
versturen zenuwstelsel
Excitatorisch Inhibitorisch
signalen signalen
Potentiaal Onderdrukkend,
vermeerderen potentiaal
verminderen
Neuronen worden gestimuleerd & landen op
dendrieten, dit verloopt vanuit de
axonheuvel naar alle uiteinden vh axon
Actiepotentiaal = het signaal dat informatie overdraagt in het zenuwstelsel. De
actiepotentiaal loopt vanuit de axonheuvel naar alle uiteinden v/h axon.
Axonheuvel = het verbindingsstuk tussen het cellichaam en het axon, waar de
verschillende potentiaalverschillen bij elkaar worden gevoegd.
Wanneer een neuron geen signalen ontvangt of verstuurt, is het in
rusttoestand. Deze rusttoestand is in werkelijkheid een actief onderhouden
situatie, waarbij de binnenkant v/h celmembraan negatiever geladen is dan de
buitenkant. Buiten het axon is er een relatief grote concentratie v positief
geladen stoffen. In het axon zijn er meer negatief geladen deeltjes. Hierdoor is de
ruimte in het axon negatief geladen. Deze spanning = rustpotentiaal.
Een cel is binair, kan actief/ actiepotentiaal (1) zijn of niet/ rustpotentiaal (0).
Kunnen niet coderen naar 2.
HOE WORDEN STIMULUSEIGENSCHAPPEN VERTAALD? (bv intensiteit)
2 systemen die ervoor zorgen dat we toch bv intensiteit kunnen coderen
- Aantal neuronen dat vuurt = activeren
- De snelheid waarmee de neuronen vuren
Voorbeeld 1 = Lichtprikkel
2
, Algemene psychologie: hoofdstuk 2 – Biologische basis van gedrag
Als er een lichtprikkel op het oog komt die zeer intens is & dus zeer fel licht heeft.
Dan zullen er meer neuronen geactiveerd worden. Hierdoor zal het systeem
weten dat het een intense prikkel was.
Hier worden dus meer neuronen geactiveerd
Voorbeeld 2 = Pijnprikkel
Hier zullen niet meer neuronen geactiveerd worden, maar ze zullen vaker vuren.
Een cel kan alleen maar aan of uit maar kan dit meerdere keren na elkaar.
Dit is het systeem waarmee single cell recording werkt
3
DE HEDENDAAGSE PSYCHOLOGIE
Natuurwetenschappelijke methode (behaviorisme) MAAR met oog voor
tussenliggende processen
(S-C-R), vandaar: cognitieve psychologie
- Cognitief aspect (motivatie, leren, inzicht, …): in de psychologie zijn we
vooral bezig met informatieverwerking te bestuderen. We distantiëren ons
ook van het behaviorisme.
- Sociaal cultureel aspect
- Biologisch aspect (cognitieve neurowetenschappen)
Bij het samennemen van deze 3 aspecten kan je het gedrag gaan verklaren.
HET NEURON (DE ZENUWCEL)
Biologische basis v/h menselijke gedrag
- Belangrijkste functie is communicatie hierdoor kunnen we handelingen
uitvoeren
- 100 miljard neuronen in hersenen, vooral in het centrale zenuwstelsel
(ruggenmerg & hersenen)
- De sterkte v informatieverwerking ligt eraan hoe sterk je zenuwcellen werken
& hoeveel je er hebt
- Problemen: het kan zorgen voor ontstaan v allerlei aandoeningen, ze hebben
te maken met problemen in informatieverwerking & dus gaat het over
problemen in onze zenuwcellen
Bijvoorbeeld: dementie, schizofrenie, depressie, … (MAAR IS GEEN
VERKLARING ERVOOR, HET IS WEL GERELATEERD AAN NEURONALE
TRANSMISSIE PROBLEMEN)
= neuron
Dendrieten = ontvangen
informatie v receptoren of
andere neuronen
Axonen = geven informatie
door aan andere neuronen
(binnen neuron)
Myelineschede rond axon
= bevordert de
geleidingssnelheid v/h
axon, dun vetlaagje rond
het axon & op regelmatige
afstand een inkeping (=
knoop v Ranvier)
Bij gemyeliniseerde axonen
springt de actiepotentiaal v knoop
tot knoop, waardoor de snelheid vh signaal drastisch toeneemt. Myelineschede
brokkelt verder af bij het ouder worden, hierdoor zal de informatieverwerking
trager verlopen.
Allerlei omgevingsfactoren hebben invloed op de ontwikkeling v neuronen dit
noemen we neurogenese
Foetale alcoholsyndroom is een stoornis die te wijten is aan een teveel aan
alcohol dat vanuit de bloedsomloop vd moeder in de bloedsomloop vd foetus
terechtkomt. Dit gaat gekenmerkt met mentale retardatie (= verstandelijke
handicap), hyperactiviteit, verminderde alertheid & motorische problemen.
1
, Algemene psychologie: hoofdstuk 2 – Biologische basis van gedrag
Types v neuronen
Sensorische Zorgen ervoor dat de hersenen info ontvangen &
neuronen sturen dit door
Motorische Sturen signalen vanuit de hersenen & ruggenmerg
neuronen naar de spieren, organen & klieren. Ze zorgen voor
de uitvoering vd ‘bevelen’
Inter neuronen Dragen info over tss neuronen/ verbinding
COMMUNICATIE/ WERKING BINNEN EEN NEURON (elektrochemisch proces)
Informatiegeleiding binnen een neuron is een elektrochemisch proces: leiden tot
een elektrisch signaal (elektrisch signaal gaat sneller dan een chemische).
Het zenuwstelsel stuurt elektrische én chemische signalen. Chemische werking
binnen de cel (binnen -, buiten +)
Wanneer een zenuwcel actief is, is dit altijd op dezelfde manier. Er is dus geen
speling, een cel kan niet een beetje actief zijn. Het is ofwel actief, ofwel niet
actief.
Rustpotentiaal Actiepotentiaal
Niets ontvangen & niets Signaal dat info overdraagt in het
versturen zenuwstelsel
Excitatorisch Inhibitorisch
signalen signalen
Potentiaal Onderdrukkend,
vermeerderen potentiaal
verminderen
Neuronen worden gestimuleerd & landen op
dendrieten, dit verloopt vanuit de
axonheuvel naar alle uiteinden vh axon
Actiepotentiaal = het signaal dat informatie overdraagt in het zenuwstelsel. De
actiepotentiaal loopt vanuit de axonheuvel naar alle uiteinden v/h axon.
Axonheuvel = het verbindingsstuk tussen het cellichaam en het axon, waar de
verschillende potentiaalverschillen bij elkaar worden gevoegd.
Wanneer een neuron geen signalen ontvangt of verstuurt, is het in
rusttoestand. Deze rusttoestand is in werkelijkheid een actief onderhouden
situatie, waarbij de binnenkant v/h celmembraan negatiever geladen is dan de
buitenkant. Buiten het axon is er een relatief grote concentratie v positief
geladen stoffen. In het axon zijn er meer negatief geladen deeltjes. Hierdoor is de
ruimte in het axon negatief geladen. Deze spanning = rustpotentiaal.
Een cel is binair, kan actief/ actiepotentiaal (1) zijn of niet/ rustpotentiaal (0).
Kunnen niet coderen naar 2.
HOE WORDEN STIMULUSEIGENSCHAPPEN VERTAALD? (bv intensiteit)
2 systemen die ervoor zorgen dat we toch bv intensiteit kunnen coderen
- Aantal neuronen dat vuurt = activeren
- De snelheid waarmee de neuronen vuren
Voorbeeld 1 = Lichtprikkel
2
, Algemene psychologie: hoofdstuk 2 – Biologische basis van gedrag
Als er een lichtprikkel op het oog komt die zeer intens is & dus zeer fel licht heeft.
Dan zullen er meer neuronen geactiveerd worden. Hierdoor zal het systeem
weten dat het een intense prikkel was.
Hier worden dus meer neuronen geactiveerd
Voorbeeld 2 = Pijnprikkel
Hier zullen niet meer neuronen geactiveerd worden, maar ze zullen vaker vuren.
Een cel kan alleen maar aan of uit maar kan dit meerdere keren na elkaar.
Dit is het systeem waarmee single cell recording werkt
3
