Samenvatting Sociale Psychologie voor toegepaste psychologie, Hoofdstuk 2, ISBN: 9789463792851 Sociale Psychologie

Sociale psychologie
Hoofdstuk 2: Groepsnormen
Herhaling vorige les:

- Definitie: Sociale psychologie is de wetenschappelijke studie van de manier
waarop de gedachten, handelingen en gevoelens van de mensen worden
beïnvloed door de feitelijke, voorgestelde of geïmpliceerde aanwezigheid van
andere mensen. (kennen!)
- Onderzoeken of er een verband bestond tussen de reistijd tot de campus en het
aantal opgenomen studiepunten  correlationele methode
- Organiseren van een trouwfeest  voorgestelde aanwezigheid
trouwfeest dat wordt afgeschaft door de coronamaatregels  geïmpliceerde
aanwezigheid
Studenten staan op om 14.45 om naar huis te gaan en beïnvloeden daardoor
andere mensen  feitelijke aanwezigheid
- Deontologische code is pas later opgesteld omwille voor de
aandacht van ethische aspecten. Tijdlijn maken voor de
- Recent sociaal onderzoek heeft meer aandacht voor de
geschiedenis van Hoofdstuk 1
invloed van culturen en voor biologische factoren op
sociaal gedrag.

2.1 Hoe ontstaan normen

Definitie:
Groepsnorm= de verwachtingen of voorschriften die leven binnen een groep over de
wijze waarop men zicht t.o.v. een bepaald object dien op te stellen of te gedragen.

Groepen verschillen van qua omvang en structuur -> daarin ontstaan bepaalde normen

Verschillende manieren waarop ze ontstaan:

1) top- down = normen vanuit een kleine kring opgelegd naar een grote groep

2) Bottom-up = resultaat van een rijpende consensus binnen de groep als een geheel

- normen die van bovenaf opgelegd worden;
 verticaal gestructureerde groepen > hiërarchie > paar leden macht hebben > normen
snel geconstrueerd en geaccepteerd in groep.
Vb. de brandweer of politie

 groepen zonder hiërarchie > bepaald moment een norm > blindelings door iedereen
gevolgd

- normen die binnen een groep zelf ontstaan
 normen die het resultaat zijn van overleg en rationele besluitvorming binnen een groep
Vb. het parlementair systeem
> Voornamelijk de regeltjes die in het algemeen/ snel als normaal worden beschouwd
ontstaan op een baal onbewuste manier

> normen als product van sociale vergelijking
= in onbekende/ onzekere situatie (niet weten wat ervan denken of hoe te gedragen) 
ontstaan van non-verbale dialoog. Mensen aftasten van anderen hoe die denken en zich
gedragen > gemeenschappelijke kijk ontstaan > als norm gebruikt worden



 Sociale normering = proces van het geruisloos ontstaan van een gezamenlijke norm
die als richtsnoer dient voor de individuele oordeelvorming.

, Onderzoekers:
- Muzafer Sherif – experiment met auto kinetisch effect
*auto kinetisch effect = een statisch lichtpunt lijkt in een volstrekt duistere omgeving te
bewegen als gevolg van de eigen oogbewegingen




* individuele norm = referentiepunt om te oordelen waar ze telkens naar terug grepen
* groepsnorm = een gemeenschappelijk standaard waar iedereen zijn individuele
oordelen naar richten.  individueel dat groepsnorm als referentie gebruikt

 sociale normering = in een onzekere situatie ontwikkelt elk individu een eigen kijk op
wat er aan de hand is > ons handelen of denken afstemmen op wat we bij anderen
merken.
 sociale vergelijking = de individuele standpunten evolueren naar elkaar toe, nemen
elkaar over > ontstaat een gemeenschappelijke visie + meer zekerheid > norm.

Verklaring voor resultaten:
- Festinger – sociale vergelijkingstheorie
In een ambigue situatie zonder een objectief criterium om oordeel aan te toetsen >
richten naar elkaar (onderlinge standpunten dichter) > sociale vergelijking tot een
evaluatie > gezamenlijke kijk > norm > oordeel daarop baseren.

 Informatieve norm = richtsnoer dat groepsleden vrijelijk kunnen gebruiken om het
eigen oordeel te evalueren en zichzelf een houvast te bieden
 Dwingende norm = voorschrift waaraan mensen zicht te houden.


Toepassingen
- onderzoek: hoe mensen het beste kunnen motiveren om zuinig om te gaan met
energie?
Reden: 1. zorg voor milieu – 2. Belang voor samenleving – 3. Eigen portemonnee – 4.
Meeste inwoners doen al aan energiebesparing
Resultaat: mensen met reden 4 op hun flyer hadden het meest bespaard op energie.




2.2 impact van een groepsnorm op het individu

Groepsnormen hebben geen vrijblijvend karakter  er wordt verwacht dat je deze gaat
volgen.
 normen niet volgen > sociale uitsluiting ( willen we niet omdat we sociale kudden
dieren zijn) > er ontstaan dus een soort druk waardoor we rekening moeten houden met
de norm in ons gedrag en denken
3 verschillen gradaties of vormen:

1. Gewoon opmerken van groepsnorm > spontane neiging om te conformeren aan
die normen.
2. Expliciet gevraagd om rekening te houden met normen = inwilligen van een
verzoek
3. Bevel waaraan je moet gehoorzamen > lastig om je eraan te onttrekken.