Nederlands: technisch lezen
1. Domeinen:
Technisch lezen
1) Aanvankelijk technisch lezen
= geschreven taal omzetten in gesproken taal, decoderen of verklanken ven klankzuivere
woorden.
2) Voortgezet technisch lezen
= expressief en vloeiend lezen, verklanken van niet-klankzuivere woorden
3) Begrijpend lezen
= de betekenis van de tekst achterhalen. Studerend lezen is begrijpend lezen en de inhoud
onthouden door markeren, samenvatten…
4) Leesbevordering
= literaire competenties verhogen
2. Wat is technisch lezen?
= leren coderen: woord uitspreken en er betekenis aan geven.
EINDDOEL = vloeiend lezen: samenhang en betekenis van woorden interpreteren
Goede technische leesvaardigheid geeft ruimte om processen van begrijpend lezen toe te
passen instructies over leestechnieken nodig.
3. Waarom inzetten op technisch lezen?
Technisch proces van lezen = schoolse vaardigheid.
Leren lezen = relatie leggen tussen klanken/fonemen en letters/grafemen = decoderen.
! Als het decoderen vlot gaat meer aandacht aan inhoud, manier waarop, effect…
Onervaren lezers leestechnieken nodig om code te kraken.
4. Grafeem – foneemkoppeling
Grafeem = een letter of lettercombinatie die een foneem weergeeft.
Foneem = een spraakklank die een betekenisverschil tussen woorden kan veroorzaken.
Klankzuivere woorden = woorden waarbij de koppeling tussen een foneem en een grafeem
eenduidig is. Vb. sok, aap, noot, mies, maan…
, 5. Hoe leren leerlingen technisch lezen?
Aanvankelijk technisch lezen: inzicht in alfabetisch-fonemisch principe.
Elementaire leeshandeling:
1) Visuele analyse: grafemen herkennen
2) Grafeem-foneemkoppeling: de grafemen omzetten in fonemen
3) Auditieve synthese: temporeel ordenen + aan elkaar plakken
4) Betekenis ophalen: het woord herkennen
Elementaire leeshandeling = erg belastend voor het werkgeheugen en enkel voor
klankzuivere woorden, dus ook niet-klankzuivere woorden.
DUS: elementaire leeshandeling koppelen met andere leestechnieken die helpen om
vloeiend te lezen = voortgezet technisch lezen.
6. Ontwikkeling voor de start
Leesvoorwaarden (al vanaf de kleuterklas)
Leren lezen verloopt vlotter als aan voorwaarden voldaan wordt.
Algemene voorwaarden;
- Zintuigen en motoriek (horen, kijken, spreken, bewegen)
- Cognitieve ontwikkeling (verband tussen fonemen en grafemen)
- Graad van emotionele en sociale ontwikkeling
- Concentratievermogen
Specifieke voorwaarden in ontwikkeling van lezen:
- Verband tussen leesvaardigheid en mondelingen taalvaardigheid
- Taalbewustzijn & auditieve objectivatie
- Symboolbewustzijn
- Fonemisch bewustzijn
- Auditieve + visuele discriminatie
- Lettertekens kennen
- Bepaalde begrippen en instructiewoorden beheersen
1. Domeinen:
Technisch lezen
1) Aanvankelijk technisch lezen
= geschreven taal omzetten in gesproken taal, decoderen of verklanken ven klankzuivere
woorden.
2) Voortgezet technisch lezen
= expressief en vloeiend lezen, verklanken van niet-klankzuivere woorden
3) Begrijpend lezen
= de betekenis van de tekst achterhalen. Studerend lezen is begrijpend lezen en de inhoud
onthouden door markeren, samenvatten…
4) Leesbevordering
= literaire competenties verhogen
2. Wat is technisch lezen?
= leren coderen: woord uitspreken en er betekenis aan geven.
EINDDOEL = vloeiend lezen: samenhang en betekenis van woorden interpreteren
Goede technische leesvaardigheid geeft ruimte om processen van begrijpend lezen toe te
passen instructies over leestechnieken nodig.
3. Waarom inzetten op technisch lezen?
Technisch proces van lezen = schoolse vaardigheid.
Leren lezen = relatie leggen tussen klanken/fonemen en letters/grafemen = decoderen.
! Als het decoderen vlot gaat meer aandacht aan inhoud, manier waarop, effect…
Onervaren lezers leestechnieken nodig om code te kraken.
4. Grafeem – foneemkoppeling
Grafeem = een letter of lettercombinatie die een foneem weergeeft.
Foneem = een spraakklank die een betekenisverschil tussen woorden kan veroorzaken.
Klankzuivere woorden = woorden waarbij de koppeling tussen een foneem en een grafeem
eenduidig is. Vb. sok, aap, noot, mies, maan…
, 5. Hoe leren leerlingen technisch lezen?
Aanvankelijk technisch lezen: inzicht in alfabetisch-fonemisch principe.
Elementaire leeshandeling:
1) Visuele analyse: grafemen herkennen
2) Grafeem-foneemkoppeling: de grafemen omzetten in fonemen
3) Auditieve synthese: temporeel ordenen + aan elkaar plakken
4) Betekenis ophalen: het woord herkennen
Elementaire leeshandeling = erg belastend voor het werkgeheugen en enkel voor
klankzuivere woorden, dus ook niet-klankzuivere woorden.
DUS: elementaire leeshandeling koppelen met andere leestechnieken die helpen om
vloeiend te lezen = voortgezet technisch lezen.
6. Ontwikkeling voor de start
Leesvoorwaarden (al vanaf de kleuterklas)
Leren lezen verloopt vlotter als aan voorwaarden voldaan wordt.
Algemene voorwaarden;
- Zintuigen en motoriek (horen, kijken, spreken, bewegen)
- Cognitieve ontwikkeling (verband tussen fonemen en grafemen)
- Graad van emotionele en sociale ontwikkeling
- Concentratievermogen
Specifieke voorwaarden in ontwikkeling van lezen:
- Verband tussen leesvaardigheid en mondelingen taalvaardigheid
- Taalbewustzijn & auditieve objectivatie
- Symboolbewustzijn
- Fonemisch bewustzijn
- Auditieve + visuele discriminatie
- Lettertekens kennen
- Bepaalde begrippen en instructiewoorden beheersen
