Samenvatting stem: diagostiek
1.Fenomenologie
1.1 Stemstoornis, stemprobleem: What’s in a name
Er zijn enorm veel uiteenlopende definities, zoals bijvoorbeeld “ als…
afwijken van de normale stem”. Maar die normale stem, wat is dat nu
juist? Dit is een subjectief geheugen.
Het is intussen gebleken dat ons perspectief gedraaid is tot eentje met de
client centraal.
Er werden dus definities gemaakt meer gericht op de denkwijze van het
ICF-model en de discussie omtrent het benoemen van een stemstoornis of
toch een stemprobleem is nog steeds niet uitgeklaart.
1.2 Symptomen
Situeren zich op verschillende domeinen.
Auditief waarneembare symptomen
Veranderingen in de stem die kunnen waargenomen worden door de
luisteraar
Dysfonie = een slecht stemgeluid, het is geen stoornis op zich maar en
symptoom van de stemstoornis.
Stemklank en kwaliteit - Ruw
- Wilde lucht
- Gespannen
- Krachteloosheid
- stembreuken
- instabiliteit
- pulsatiestem
- afonie
Toonhoogte en luidheid - Abnormale toonhoogte
- abnormale luidheid
- Beperkt toonhoogtebereik
- Beperkt intensiteitsbereik
- Tremor
Adem - Hoorbaar inademen
- Ongepaste adempauzes
, - Spreken op expiratoire
reservelucht
Resonantie, articulatie en - hypernasaliteit
prosodie - Hyponasaliteit
- onvoldoende resonantie
- ‘cul-de-sac’ resonantie
- monotone spraak
Andere - keelschrapen
- hoesten
- vocale tics
Sensorisch waarneembare symptomen
Het gaat om lichamelijke gewaarwordingen, het gaat om discomfort en
pijn.
Storend keelsensaties - keelpijn
- overgevoeligheid
- branderig gevoel
- droog gevoel
- gelobus gevoel
- (spier)spanning
- slijmen
Symptomen met spreken - Spreken kost inspanning
- Spreken kan niet lang
volgehouden worden
- Snel buiten adem
Visueel waarneembare symptomen
# vaststellingen doen op het zicht
vb. observatie adempatroon, …
Kan ook de NKO-arts -> laryngoscopisch onderzoek
Stemgedrag - ademtype
- spreek/zanghouding
- zichtbare spierspanning
- articulatie
Stemplooien - Stemplooinoduli: Frequent bij
kinderen en spreekberoep
(zandlopervorm)
- Laryngitis: larynx ontsteking,
, dit kan zowel acuut of na
langer dan 6 weken
chronisch
- Stemplooipoliep: unilateraal,
hoeft niet altijd te hinderen
- reinkes oedeem: bilaterale
zwelling, hoe hoger de
massa, hoe lager de
toonhoogte
Stemplooitrilling - verminderde beweeglijkheid
- verstoring regelmatigheid
- verstoring symmetrie
1.3 Prevalentie
De prevalentie = Hoeveel mensen op 1 bepaald moment mijden aan de
ziekte
De lifetime prevalentie = Aantal personen die op een zeker moment
gedurende de levensloop aan een bepaalde aandoening lijden
De incidentie= aantal nieuwe gevallen per duizend personen per jaar
In de algemen bevolking is er een prevalenteie van 6% en een levensloop
prevalentie van 30%
De prevalentie is afhankelijk van:
- Vrouwen 1,5 keer meer dan mannen, bij kinderen omgekeerd
- Meer stemproblemen bij ouderen, meest 40 – 60 jarigen
- Leerkrachten en zangers hoger risico, bij leerkrachten 11%
prevalentie en een levensloop prevalentie van 50 tot 80%
Idem met call-centeroperatoren, fitness instructoren of religieuze
voorgangers
1.4 Etiologie: de oorzaken van stemproblemen
Van wat is een normale stemproductie afhankelijk:
(1)De kracht en luchtstroom aangeleverd uit respiratoir systeem
(2)Kracht, balans, coordinatie en uithoudingsvermogen
(3)Eigenschappen van de structuren
Soms is de oorzaak éénduidig en makkelijk te identificeren. Vaak is het
echter een combinatie van verschillende factoren.
Medische factoren - BLWI (verkoudheid, astma en
chronisch longlijden)
- allergieen (en ook de
medicatie hiervan)
- Chirurgie: inbrengen van een
beademingsbuis of een
1.Fenomenologie
1.1 Stemstoornis, stemprobleem: What’s in a name
Er zijn enorm veel uiteenlopende definities, zoals bijvoorbeeld “ als…
afwijken van de normale stem”. Maar die normale stem, wat is dat nu
juist? Dit is een subjectief geheugen.
Het is intussen gebleken dat ons perspectief gedraaid is tot eentje met de
client centraal.
Er werden dus definities gemaakt meer gericht op de denkwijze van het
ICF-model en de discussie omtrent het benoemen van een stemstoornis of
toch een stemprobleem is nog steeds niet uitgeklaart.
1.2 Symptomen
Situeren zich op verschillende domeinen.
Auditief waarneembare symptomen
Veranderingen in de stem die kunnen waargenomen worden door de
luisteraar
Dysfonie = een slecht stemgeluid, het is geen stoornis op zich maar en
symptoom van de stemstoornis.
Stemklank en kwaliteit - Ruw
- Wilde lucht
- Gespannen
- Krachteloosheid
- stembreuken
- instabiliteit
- pulsatiestem
- afonie
Toonhoogte en luidheid - Abnormale toonhoogte
- abnormale luidheid
- Beperkt toonhoogtebereik
- Beperkt intensiteitsbereik
- Tremor
Adem - Hoorbaar inademen
- Ongepaste adempauzes
, - Spreken op expiratoire
reservelucht
Resonantie, articulatie en - hypernasaliteit
prosodie - Hyponasaliteit
- onvoldoende resonantie
- ‘cul-de-sac’ resonantie
- monotone spraak
Andere - keelschrapen
- hoesten
- vocale tics
Sensorisch waarneembare symptomen
Het gaat om lichamelijke gewaarwordingen, het gaat om discomfort en
pijn.
Storend keelsensaties - keelpijn
- overgevoeligheid
- branderig gevoel
- droog gevoel
- gelobus gevoel
- (spier)spanning
- slijmen
Symptomen met spreken - Spreken kost inspanning
- Spreken kan niet lang
volgehouden worden
- Snel buiten adem
Visueel waarneembare symptomen
# vaststellingen doen op het zicht
vb. observatie adempatroon, …
Kan ook de NKO-arts -> laryngoscopisch onderzoek
Stemgedrag - ademtype
- spreek/zanghouding
- zichtbare spierspanning
- articulatie
Stemplooien - Stemplooinoduli: Frequent bij
kinderen en spreekberoep
(zandlopervorm)
- Laryngitis: larynx ontsteking,
, dit kan zowel acuut of na
langer dan 6 weken
chronisch
- Stemplooipoliep: unilateraal,
hoeft niet altijd te hinderen
- reinkes oedeem: bilaterale
zwelling, hoe hoger de
massa, hoe lager de
toonhoogte
Stemplooitrilling - verminderde beweeglijkheid
- verstoring regelmatigheid
- verstoring symmetrie
1.3 Prevalentie
De prevalentie = Hoeveel mensen op 1 bepaald moment mijden aan de
ziekte
De lifetime prevalentie = Aantal personen die op een zeker moment
gedurende de levensloop aan een bepaalde aandoening lijden
De incidentie= aantal nieuwe gevallen per duizend personen per jaar
In de algemen bevolking is er een prevalenteie van 6% en een levensloop
prevalentie van 30%
De prevalentie is afhankelijk van:
- Vrouwen 1,5 keer meer dan mannen, bij kinderen omgekeerd
- Meer stemproblemen bij ouderen, meest 40 – 60 jarigen
- Leerkrachten en zangers hoger risico, bij leerkrachten 11%
prevalentie en een levensloop prevalentie van 50 tot 80%
Idem met call-centeroperatoren, fitness instructoren of religieuze
voorgangers
1.4 Etiologie: de oorzaken van stemproblemen
Van wat is een normale stemproductie afhankelijk:
(1)De kracht en luchtstroom aangeleverd uit respiratoir systeem
(2)Kracht, balans, coordinatie en uithoudingsvermogen
(3)Eigenschappen van de structuren
Soms is de oorzaak éénduidig en makkelijk te identificeren. Vaak is het
echter een combinatie van verschillende factoren.
Medische factoren - BLWI (verkoudheid, astma en
chronisch longlijden)
- allergieen (en ook de
medicatie hiervan)
- Chirurgie: inbrengen van een
beademingsbuis of een
