Gerechtelijke Geestelijke Gezondheidszorg
GERECHTELIJKE
GEESTELIJKE
GEZONDHEIDSZORG
2020 – 2021
pag. 1
,Gerechtelijke Geestelijke Gezondheidszorg
pag. 2
,Gerechtelijke Geestelijke Gezondheidszorg
PSYCHIATRISCHE STOORNISSEN
1. Algemeen
Wat is gerechtelijke geestelijke gezondheidszorg?
▪ = Forensische geestelijke gezondheidszorg
▪ Gerechtelijke (forensische) psychiatrie
▪ Gerechtelijke (forensische) psychologie
▪ ≠ Gerechtelijke (forensische) geneeskunde
▪ Raakvlakken tussen geestelijke gezondheidszorg (GGZ) en de rechtsbedeling
- Wat is geestelijke gezondheidszorg?
➢ Georganiseerde dienstverlening die de psychische gezondheid
maximaal wil bevorderen
➢ Voorkomen en behandelen van lichte, milde en ernstige
psychische problemen
➢ Deelgebied: psychiatrie (voor ernstige psychische problemen)
- Wat is rechtsbedeling?
➢ Verschillende vormen van recht (strafrecht, arbeidsrecht…)
➢ Instellingen: politie, rechtbank, gevangenis…
Werkingsgebieden van gerechtelijke geestelijke gezondheidszorg?
▪ Expertise in kader van gerechtelijk onderzoek → op vraag van gerechtelijke
instanties (of van de verdediging)
▪ Andere vormen van diagnose en adviesverlening → risicotaxatie
▪ Behandeling van/hulpverlening aan daders en slachtoffers
▪ Preventie en netwerking
▪ …
1.1. Definitie psychiatrische stoornis?
Psychiatrische ziekte
- = Ziekte met psychische symptomen en/of door psychische oorzaken,
gepaard met lijden en/of sociaal disfunctioneren
- Symptomen: verwardheid, geheugenproblemen, hallucinaties…
➢ Kunnen ook afkomstig zijn van fysiek mankement (bv:
slechtwerkende schildklier heeft depressie als symptoom)
- Psychiatrie onderscheidt zich van andere medische specialismen door
nadruk op psychische symptomen en oorzaken
- Psychische klachten/verschijnselen: symptomen van stoornissen in
zogenaamde psychische functies van de hersenen
➢ Worden in 3 hoofdgroepen ingedeeld:
1. Cognitieve functies (bewustzijn, oriëntatie, aandacht,
geheugen, waarneming) → “denken”
2. Affectieve functies (emoties) → “voelen”
pag. 3
, Gerechtelijke Geestelijke Gezondheidszorg
3. Conatieve functies (psychomotoriek, motivatie, gedrag) →
“willen”
➢ Deze functies betreffen wisselwerking tussen individu en
omgeving
Psychiatrische stoornis
- In psychiatrie niet altijd mogelijk om “oorzaak” aan te duiden → daarom
spreken we eerder van psychische stoornissen i.p.v. ziekte
1.2. Psychiatrische diagnostiek
Vaststellen of er spraken is van een stoornis
- Zo ja, welke stoornis en wat is het beloop ervan?
- Wat zijn de mogelijke oorzaken?
- Wat is de aangegeven behandeling?
Hoe stelt men een psychiatrische diagnose?
- Het in kaart brengen van klachten en vaststellen van verschijnselen
- Hoe?
➢ Via anamnese: gesprek tussen arts en patiënt met aandacht voor
gedachten, gevoelens en gedragingen van de patiënt
➢ Psychiater doet zijn onderzoek terwijl hij anamnese opneemt (→
somatische specialist die begint met anamnese)
- Door patiënt gerapporteerde en/of bij patiënt waargenomen symptomen
worden vervolgens geclusterd tot ziektebeelden/stoornissen
Psychiatrisch onderzoek: anamnese
- Soorten:
➢ Speciële anamnese: geschiedenis van psychiatrische aandoening
waarvoor patiënt onderzocht wordt
➢ Algemeen psychiatrische anamnese: screening van andere
psychiatrische stoornissen
➢ Sociale anamnese: zicht krijgen op wat mensen doen (thuis,
opleiding/werk en vrije tijd)
➢ Biografische anamnese: gezin van oorsprong, levensgeschiedenis,
zelfbeschrijving
➢ Somatische anamnese: bevragen of er lichamelijke klachten zijn
- Eventueel gebruik van gestructureerde interviews en vragenlijsten (erg
tijdrovend)
- Probleem: vaak onvoldoende, onvolledige of onbruikbare info verkregen
van de patiënt zelf
➢ Door psychiatrische stoornis
➢ Doordat patiënt niet altijd waarheid vertelt
- Oplossing: heteroanamnese
➢ Gesprek met derden of collaterale info (= info uit dossiers)
Psychiatrisch onderzoek: onderzoek
pag. 4
GERECHTELIJKE
GEESTELIJKE
GEZONDHEIDSZORG
2020 – 2021
pag. 1
,Gerechtelijke Geestelijke Gezondheidszorg
pag. 2
,Gerechtelijke Geestelijke Gezondheidszorg
PSYCHIATRISCHE STOORNISSEN
1. Algemeen
Wat is gerechtelijke geestelijke gezondheidszorg?
▪ = Forensische geestelijke gezondheidszorg
▪ Gerechtelijke (forensische) psychiatrie
▪ Gerechtelijke (forensische) psychologie
▪ ≠ Gerechtelijke (forensische) geneeskunde
▪ Raakvlakken tussen geestelijke gezondheidszorg (GGZ) en de rechtsbedeling
- Wat is geestelijke gezondheidszorg?
➢ Georganiseerde dienstverlening die de psychische gezondheid
maximaal wil bevorderen
➢ Voorkomen en behandelen van lichte, milde en ernstige
psychische problemen
➢ Deelgebied: psychiatrie (voor ernstige psychische problemen)
- Wat is rechtsbedeling?
➢ Verschillende vormen van recht (strafrecht, arbeidsrecht…)
➢ Instellingen: politie, rechtbank, gevangenis…
Werkingsgebieden van gerechtelijke geestelijke gezondheidszorg?
▪ Expertise in kader van gerechtelijk onderzoek → op vraag van gerechtelijke
instanties (of van de verdediging)
▪ Andere vormen van diagnose en adviesverlening → risicotaxatie
▪ Behandeling van/hulpverlening aan daders en slachtoffers
▪ Preventie en netwerking
▪ …
1.1. Definitie psychiatrische stoornis?
Psychiatrische ziekte
- = Ziekte met psychische symptomen en/of door psychische oorzaken,
gepaard met lijden en/of sociaal disfunctioneren
- Symptomen: verwardheid, geheugenproblemen, hallucinaties…
➢ Kunnen ook afkomstig zijn van fysiek mankement (bv:
slechtwerkende schildklier heeft depressie als symptoom)
- Psychiatrie onderscheidt zich van andere medische specialismen door
nadruk op psychische symptomen en oorzaken
- Psychische klachten/verschijnselen: symptomen van stoornissen in
zogenaamde psychische functies van de hersenen
➢ Worden in 3 hoofdgroepen ingedeeld:
1. Cognitieve functies (bewustzijn, oriëntatie, aandacht,
geheugen, waarneming) → “denken”
2. Affectieve functies (emoties) → “voelen”
pag. 3
, Gerechtelijke Geestelijke Gezondheidszorg
3. Conatieve functies (psychomotoriek, motivatie, gedrag) →
“willen”
➢ Deze functies betreffen wisselwerking tussen individu en
omgeving
Psychiatrische stoornis
- In psychiatrie niet altijd mogelijk om “oorzaak” aan te duiden → daarom
spreken we eerder van psychische stoornissen i.p.v. ziekte
1.2. Psychiatrische diagnostiek
Vaststellen of er spraken is van een stoornis
- Zo ja, welke stoornis en wat is het beloop ervan?
- Wat zijn de mogelijke oorzaken?
- Wat is de aangegeven behandeling?
Hoe stelt men een psychiatrische diagnose?
- Het in kaart brengen van klachten en vaststellen van verschijnselen
- Hoe?
➢ Via anamnese: gesprek tussen arts en patiënt met aandacht voor
gedachten, gevoelens en gedragingen van de patiënt
➢ Psychiater doet zijn onderzoek terwijl hij anamnese opneemt (→
somatische specialist die begint met anamnese)
- Door patiënt gerapporteerde en/of bij patiënt waargenomen symptomen
worden vervolgens geclusterd tot ziektebeelden/stoornissen
Psychiatrisch onderzoek: anamnese
- Soorten:
➢ Speciële anamnese: geschiedenis van psychiatrische aandoening
waarvoor patiënt onderzocht wordt
➢ Algemeen psychiatrische anamnese: screening van andere
psychiatrische stoornissen
➢ Sociale anamnese: zicht krijgen op wat mensen doen (thuis,
opleiding/werk en vrije tijd)
➢ Biografische anamnese: gezin van oorsprong, levensgeschiedenis,
zelfbeschrijving
➢ Somatische anamnese: bevragen of er lichamelijke klachten zijn
- Eventueel gebruik van gestructureerde interviews en vragenlijsten (erg
tijdrovend)
- Probleem: vaak onvoldoende, onvolledige of onbruikbare info verkregen
van de patiënt zelf
➢ Door psychiatrische stoornis
➢ Doordat patiënt niet altijd waarheid vertelt
- Oplossing: heteroanamnese
➢ Gesprek met derden of collaterale info (= info uit dossiers)
Psychiatrisch onderzoek: onderzoek
pag. 4