TRENDS EN UITDAGINGEN
1 VRAAGZIJDE
Stijgende vraag in alle sectoren (voor zowel kinderen als volwassenen) >> wachtlijsten
Vier clusters van factoren:
• Demografische evoluties
• Sociologische ontwikkelingen
• Technisch-wetenschappelijke vooruitgang
• Evoluties in het aanbod
1.1 DEMOGRAFISCHE EVOLUTIES
‘Natuurlijke aanwas’
Vergrijzing en verzilvering (c.q. vergrijzing binnen de vergrijzing)
- Activiteitsratio (=verhouding van het aantal actieven tov het aantal niet actieven bv iedereen onder
18j en iedereen boven 65j) daalt: wie betaalt?
o Zeker in onze maatschappij zijn er nog mensen na 18j die niet tot de actieven behoren omdat
ze nog gaan verder studeren
o Er gaan dus steeds minder mensen in de beroepsactieve bevolking zitten
- Boven 85 jaar wordt hulpbehoevendheid snel groter
o Er zijn meer en meer mensen die ouder dan 85 worden
1.2 SOCIOLOGISCHE ONTWIKKELINGEN
Minder ruimte om zorg op te nemen binnen het informele netwerk mantelzorg wordt beperkter
Tijdsbeperking
- Tweeverdieners-gezinnen is ook meer nodig om te voldoen aan de normen (vb woning, auto) in
onze maatschappij minder tijd over om opvang te bieden aan eigen gezinsleden bv kinderen of
andere familieleden (die ziek zijn) bv oma; Groeiende groep éénouder-gezinnen en/of alleenstaande
gezinnen puzzel opvang kinderen wordt moeilijker
Geografisch-ruimtelijke beperkingen
- Migratie binnen Vlaanderen: mensen gaan verder van hun ouderlijke huis wonen – België;
Internationale migratie grote groepen mensen, maakt dat ze misschien weinig mensen hebben in
hun netwerk om eventuele zorg mee op te vangen
+/- 50% van de Vlamingen verleent informele zorg >> voldoende om stijgende vraag op te vangen?
Hyper-individualistische (individu en eigen verantwoordelijkheid nadruk) en competitieve maatschappij
- Veranderingen op de arbeidsmarkt: er is intern meer concurrentie op de arbeidsmarkt gekomen
meer flexibere arbeidsplaatsen bijgekomen + onwaarschijnlijk dat men heel het leven eenzelfde job
, blijft uitoefenen
dit zijn allemaal factoren die ervoor zorgen dat we meer stress krijgen op de arbeidsmarkt
o Toename in stressgerelateerde aandoeningen (depressie, burn-out, maar ook
verslavingsproblemen) en hoge suïcidecijfers (28 pogingen / dag; 3,7 suïcides / dag)
Klusjesmaatschappij: uber, deliveru jobs die weinig statuut hebben en heel
stresserend zijn
- Steeds grotere groep ‘kan niet mee’ (o.a. stijgende armoedecijfers, ondanks vele beloften vertaalt
zich snel naar de zorg toe bv gezondheidszorg door gzhproblemen kunnen dan weer niet mee in de
competitieve arbeidsmarkt)
o Gezondheidsongelijkheid
Preventie kan (deels) een antwoord bieden op stijgende zorgvraag owv sociologische ontwikkelingen
Preventie zodat mensen niet veel ernstigere problemen gaan ontwikkelen en die dan steeds meer zorg
nodig hebben
We mogen niet alles op preventie zetten: preventie op zich gaat de maatschappelijke problemen niet
oplossen andere interventies nodig om bv armoede cijfers weg te werken
1.3 TECHNISCHE WETENSCHAPPELIJKE VOORUITGANG
Enorme medisch-technologische vooruitgang >> veel meer mogelijkheden
In bijzonder voor mensen met fysieke functiebeperkingen (VAPH-sector, ouderenzorg) bv kinderen met
een cochleair implantaat functioneren voor een deel mee in de horende wereld, bv spraakcomputers,
robotarmen
Ook tools en apps ifv ondersteuning professionele dienstverlening (beeldbellen, blended hulpverlening) en
organisatie (burenhulp): zeker ook na opkomst corona facetimen (verschil met 3 jaar geleden, enorme
ontwikkeling)
Overzicht bewaren moeilijker (wat is beschikaar? bv KOC die daar meer zicht op kan geven) +
toegankelijkheid (kostprijs, commercialisering)
Door medisch-technologische evoluties meer groepen met blijvende (complexe) zorgnoden
Zeer premature baby’s van bv 22 weken in het verleden zouden ze komen te overlijden maar door
huidige vooruitgangen niet en is er langdurige chronische problemen als gevolg
Slachtoffers van ongevallen (NAH) bv verkeersongevallen, harstilstanden, infarcten, hersenen die te weinig
zuurstof hebben letsels die heel wat zorg met zich meebrengt
Mensen met chronische aandoeningen bv hiv, verschillende soorten kanker minder snel overlijden,
langdurig beroep doen op een vorm van zorg
1.4 EVOLUTIES IN HET AANBOD
Nieuw aanbod genereert nieuwe zorgvraag
PAB (persoonlijk assistentiebudget): mensen die ervoor zich niet aangesproken voelden door het heel
aanbodgestuurde denken, zagen wel mogelijkheden bij de meer vraaggestuurde manier van aanpak en
doen daarom wel beroep op PAB
Dus door verandering, nieuwe zorgvraag
1 VRAAGZIJDE
Stijgende vraag in alle sectoren (voor zowel kinderen als volwassenen) >> wachtlijsten
Vier clusters van factoren:
• Demografische evoluties
• Sociologische ontwikkelingen
• Technisch-wetenschappelijke vooruitgang
• Evoluties in het aanbod
1.1 DEMOGRAFISCHE EVOLUTIES
‘Natuurlijke aanwas’
Vergrijzing en verzilvering (c.q. vergrijzing binnen de vergrijzing)
- Activiteitsratio (=verhouding van het aantal actieven tov het aantal niet actieven bv iedereen onder
18j en iedereen boven 65j) daalt: wie betaalt?
o Zeker in onze maatschappij zijn er nog mensen na 18j die niet tot de actieven behoren omdat
ze nog gaan verder studeren
o Er gaan dus steeds minder mensen in de beroepsactieve bevolking zitten
- Boven 85 jaar wordt hulpbehoevendheid snel groter
o Er zijn meer en meer mensen die ouder dan 85 worden
1.2 SOCIOLOGISCHE ONTWIKKELINGEN
Minder ruimte om zorg op te nemen binnen het informele netwerk mantelzorg wordt beperkter
Tijdsbeperking
- Tweeverdieners-gezinnen is ook meer nodig om te voldoen aan de normen (vb woning, auto) in
onze maatschappij minder tijd over om opvang te bieden aan eigen gezinsleden bv kinderen of
andere familieleden (die ziek zijn) bv oma; Groeiende groep éénouder-gezinnen en/of alleenstaande
gezinnen puzzel opvang kinderen wordt moeilijker
Geografisch-ruimtelijke beperkingen
- Migratie binnen Vlaanderen: mensen gaan verder van hun ouderlijke huis wonen – België;
Internationale migratie grote groepen mensen, maakt dat ze misschien weinig mensen hebben in
hun netwerk om eventuele zorg mee op te vangen
+/- 50% van de Vlamingen verleent informele zorg >> voldoende om stijgende vraag op te vangen?
Hyper-individualistische (individu en eigen verantwoordelijkheid nadruk) en competitieve maatschappij
- Veranderingen op de arbeidsmarkt: er is intern meer concurrentie op de arbeidsmarkt gekomen
meer flexibere arbeidsplaatsen bijgekomen + onwaarschijnlijk dat men heel het leven eenzelfde job
, blijft uitoefenen
dit zijn allemaal factoren die ervoor zorgen dat we meer stress krijgen op de arbeidsmarkt
o Toename in stressgerelateerde aandoeningen (depressie, burn-out, maar ook
verslavingsproblemen) en hoge suïcidecijfers (28 pogingen / dag; 3,7 suïcides / dag)
Klusjesmaatschappij: uber, deliveru jobs die weinig statuut hebben en heel
stresserend zijn
- Steeds grotere groep ‘kan niet mee’ (o.a. stijgende armoedecijfers, ondanks vele beloften vertaalt
zich snel naar de zorg toe bv gezondheidszorg door gzhproblemen kunnen dan weer niet mee in de
competitieve arbeidsmarkt)
o Gezondheidsongelijkheid
Preventie kan (deels) een antwoord bieden op stijgende zorgvraag owv sociologische ontwikkelingen
Preventie zodat mensen niet veel ernstigere problemen gaan ontwikkelen en die dan steeds meer zorg
nodig hebben
We mogen niet alles op preventie zetten: preventie op zich gaat de maatschappelijke problemen niet
oplossen andere interventies nodig om bv armoede cijfers weg te werken
1.3 TECHNISCHE WETENSCHAPPELIJKE VOORUITGANG
Enorme medisch-technologische vooruitgang >> veel meer mogelijkheden
In bijzonder voor mensen met fysieke functiebeperkingen (VAPH-sector, ouderenzorg) bv kinderen met
een cochleair implantaat functioneren voor een deel mee in de horende wereld, bv spraakcomputers,
robotarmen
Ook tools en apps ifv ondersteuning professionele dienstverlening (beeldbellen, blended hulpverlening) en
organisatie (burenhulp): zeker ook na opkomst corona facetimen (verschil met 3 jaar geleden, enorme
ontwikkeling)
Overzicht bewaren moeilijker (wat is beschikaar? bv KOC die daar meer zicht op kan geven) +
toegankelijkheid (kostprijs, commercialisering)
Door medisch-technologische evoluties meer groepen met blijvende (complexe) zorgnoden
Zeer premature baby’s van bv 22 weken in het verleden zouden ze komen te overlijden maar door
huidige vooruitgangen niet en is er langdurige chronische problemen als gevolg
Slachtoffers van ongevallen (NAH) bv verkeersongevallen, harstilstanden, infarcten, hersenen die te weinig
zuurstof hebben letsels die heel wat zorg met zich meebrengt
Mensen met chronische aandoeningen bv hiv, verschillende soorten kanker minder snel overlijden,
langdurig beroep doen op een vorm van zorg
1.4 EVOLUTIES IN HET AANBOD
Nieuw aanbod genereert nieuwe zorgvraag
PAB (persoonlijk assistentiebudget): mensen die ervoor zich niet aangesproken voelden door het heel
aanbodgestuurde denken, zagen wel mogelijkheden bij de meer vraaggestuurde manier van aanpak en
doen daarom wel beroep op PAB
Dus door verandering, nieuwe zorgvraag
