Anatomie en fysiologie
1. Anatomie en fysiologie van het oor
1.1 Inleiding
Oor en evenwichtsorgaan:
• één anatomisch geheel
• sterke fysiologische overeenkomsten
Vestibulair functie verlies is relatief complex
• klachten daarvan zijn niet altijd duidelijk (niet persé vertigo)
→ in tegenstelling tot bijvoorbeeld oorproblemen → gehoorverlies
1.2 Indeling oor
• 3 delen van het oor + retro-cohlea → gehoorszenuw achter het oor + deel van gehoors- en
evenwichtszenuw → geheel => vormt centraal audi ef systeem
• Uitwendig oor:
○ oorschelp
○ uitwendige gehoorgang
• Middenoor:
○ trommelvlies
○ trommelholte (cavum tympani):
○ gehoorbeentjes (malleus, incus, stapes)
○ middenoorspiertjes (m. tensor tympani, m. stapedius)
○ buis van Eustachius = tuba auditiva
○ mastoïd
• Binnenoor (cochlea): onderdeel van het labyrint
• Retro-cochleair (achter de cochlea):
○ N. cochlearis: gehoorzenuw, onderdeel van de n. vestibulocochlearis
○ Centraal auditief systeem
Pagina 1
, Overzichtsfiguur (figuur 1.1 het gehoororgaan)
• Uitwendig oor
• Oorschelp
○ Met heel wat kraakbeen en huid
• Gehoorgang tot aan trommelvlies
○ Benig deel van de gehoorgang aan het mediale (meest midden) deel van de gehoorgang
○ Kraakbenig deel aan het uitwendige deel met haartjes, cerumen en talgkliertjes
• Middenoor
○ Trommelvlies gaat over in
Hamer
Aambeeld
Stijgbeugel
Met koepelholte (= zolderkamer = atticus = epitympanum ) vanboven gelegen
○ Zit groot deel van beentjesketen → belangrijke structuur in oorontstekingen
○ Ook nog andere structuren
Buis van Eustachius loopt erdoor met vernauwingen (isthmus) en komt uit in de neus-
keelholte
• Binnenoor
• Evenwichtsorgaan
• Halfcirkelvormige kanalen (= Semi-circulaire kanalen)
• Slakkenhuis
• Uiteindelijk zenuwbundels die naar centraal auditief systeem gaan = retro-cochleaire structuren
Kaakgewricht ligt heel dicht bij de gehoorgang, voor deel tegen de benige maar ook gedeelte tegen
kraakbenige gehoorgang DUS mond openen → gehoorgang kan dicht gaan of vernauwen
• Parotis speekselklier (blauwe bollen)
Tabel 1.1 De onderdelen van het gehoorzintuig en het centrale auditieve systeem, hun herkomst, aanleg en
functie
Belangrijke tabel uit het handboek met verschillende onderdelen van het oor (3 delen + deel erachter)
Herkomst = embryologie = TE KENNEN
Pagina 2
, Herkomst = embryologie functie
onderdeel
uitwendig oor enige geluidsopvang en richteffect
tragus, crus helicis, helix 1 kieuwboog
e
gehoorgang (meatus acusticus externus) 1 e kieuwspleet
anthelix, antitragus, lobulus 2 e kieuwboog
middenoor
trommelvlies ectoderm (1 ekieuwspleet) opvang geluid,
impedantietransformatie
mesoderm
entoderm (1 e kieuwzak)
gehoorbeenketen impedantietransformatie, opvang
drukvariaties
– malleus (hamer), incus (aambeeld) 1 e kieuwboog (kraakbeen
van Meckel)
– stapes (stijgbeugel) 2 e kieuwboog (kraakbeen
van Reichert)
middenoorspieren bescherming tegen harde geluiden
– m. tensor tympani 1 kieuwboog
e
– m. stapedius 2 e kieuwboog
– buis van Eustachius entoderm (1 e kieuwzak) beluchting en drainage middenoor
binnenoor ectoderm (oorplacode)
basilaire membraan mechanische frequentieanalyse
membraan van Reissner
orgaan van Corti omzetten trillingen in elektrisch
signaal
stria vascularis productie endolymfe
n.cochlearis (onderdeel van de n. voortgeleiding actiepotentialen
vestibulocochlearis)
centraal auditief systeem verwerking en gewaarwording, L-R-
integratie, reflexen
Pagina 3
1. Anatomie en fysiologie van het oor
1.1 Inleiding
Oor en evenwichtsorgaan:
• één anatomisch geheel
• sterke fysiologische overeenkomsten
Vestibulair functie verlies is relatief complex
• klachten daarvan zijn niet altijd duidelijk (niet persé vertigo)
→ in tegenstelling tot bijvoorbeeld oorproblemen → gehoorverlies
1.2 Indeling oor
• 3 delen van het oor + retro-cohlea → gehoorszenuw achter het oor + deel van gehoors- en
evenwichtszenuw → geheel => vormt centraal audi ef systeem
• Uitwendig oor:
○ oorschelp
○ uitwendige gehoorgang
• Middenoor:
○ trommelvlies
○ trommelholte (cavum tympani):
○ gehoorbeentjes (malleus, incus, stapes)
○ middenoorspiertjes (m. tensor tympani, m. stapedius)
○ buis van Eustachius = tuba auditiva
○ mastoïd
• Binnenoor (cochlea): onderdeel van het labyrint
• Retro-cochleair (achter de cochlea):
○ N. cochlearis: gehoorzenuw, onderdeel van de n. vestibulocochlearis
○ Centraal auditief systeem
Pagina 1
, Overzichtsfiguur (figuur 1.1 het gehoororgaan)
• Uitwendig oor
• Oorschelp
○ Met heel wat kraakbeen en huid
• Gehoorgang tot aan trommelvlies
○ Benig deel van de gehoorgang aan het mediale (meest midden) deel van de gehoorgang
○ Kraakbenig deel aan het uitwendige deel met haartjes, cerumen en talgkliertjes
• Middenoor
○ Trommelvlies gaat over in
Hamer
Aambeeld
Stijgbeugel
Met koepelholte (= zolderkamer = atticus = epitympanum ) vanboven gelegen
○ Zit groot deel van beentjesketen → belangrijke structuur in oorontstekingen
○ Ook nog andere structuren
Buis van Eustachius loopt erdoor met vernauwingen (isthmus) en komt uit in de neus-
keelholte
• Binnenoor
• Evenwichtsorgaan
• Halfcirkelvormige kanalen (= Semi-circulaire kanalen)
• Slakkenhuis
• Uiteindelijk zenuwbundels die naar centraal auditief systeem gaan = retro-cochleaire structuren
Kaakgewricht ligt heel dicht bij de gehoorgang, voor deel tegen de benige maar ook gedeelte tegen
kraakbenige gehoorgang DUS mond openen → gehoorgang kan dicht gaan of vernauwen
• Parotis speekselklier (blauwe bollen)
Tabel 1.1 De onderdelen van het gehoorzintuig en het centrale auditieve systeem, hun herkomst, aanleg en
functie
Belangrijke tabel uit het handboek met verschillende onderdelen van het oor (3 delen + deel erachter)
Herkomst = embryologie = TE KENNEN
Pagina 2
, Herkomst = embryologie functie
onderdeel
uitwendig oor enige geluidsopvang en richteffect
tragus, crus helicis, helix 1 kieuwboog
e
gehoorgang (meatus acusticus externus) 1 e kieuwspleet
anthelix, antitragus, lobulus 2 e kieuwboog
middenoor
trommelvlies ectoderm (1 ekieuwspleet) opvang geluid,
impedantietransformatie
mesoderm
entoderm (1 e kieuwzak)
gehoorbeenketen impedantietransformatie, opvang
drukvariaties
– malleus (hamer), incus (aambeeld) 1 e kieuwboog (kraakbeen
van Meckel)
– stapes (stijgbeugel) 2 e kieuwboog (kraakbeen
van Reichert)
middenoorspieren bescherming tegen harde geluiden
– m. tensor tympani 1 kieuwboog
e
– m. stapedius 2 e kieuwboog
– buis van Eustachius entoderm (1 e kieuwzak) beluchting en drainage middenoor
binnenoor ectoderm (oorplacode)
basilaire membraan mechanische frequentieanalyse
membraan van Reissner
orgaan van Corti omzetten trillingen in elektrisch
signaal
stria vascularis productie endolymfe
n.cochlearis (onderdeel van de n. voortgeleiding actiepotentialen
vestibulocochlearis)
centraal auditief systeem verwerking en gewaarwording, L-R-
integratie, reflexen
Pagina 3
