Samenvatting Biomedische Wetenschappen | Algemene Anatomie (vooruitgeschoven examen)| Arteveldehogeschool bachelor logopedie en audiologie| 2026/27

BIOMEDISCHE WETENSCHAPPEN
(ALGEMENE ANATOMIE)
ALGEMENE BEGRIPPEN

ANATOMISCHE NOMENCLATUUR

Anatomie= ontleedkunde
Nomenclatuur= systeem van vaste regels waarin de namen van de anatomie worden
gegeven

Anatomische houding
= Referentie houding van een rechtopstaand individu, de voorzijde gericht naar de
observator, de armen zijdelings van het lichaam, de handpalmen naar
voor en de tenen ook naar voor gericht.



Hoofdassen

 Verticale/longitudinale as: verticaal door het lichaam
 Horizontale/transversale as: horizontaal door het lichaam
 Sagittale as: gaat er lang voor in en lang achter eruit



Vlakken

 Mediaan vlak: perfect in het midden van de structuur dat je een symmetrie hebt,
zo krijg je twee medianen vlakken (verticaal)
 Sagittaal vlak: volgt op het mediaan vlak maar hoeft niet perfect in het midden
te zijn (verticaal)
 Horizontaal/transversaal vlak: horizontaal door het lichaam
 Frontaal vlak: coronaal vlak, splitst het lichaam in het voorste (buik) en het
achterste (rug) deel




Doorsneden

 Frontale doorsnede
 Horizontale doorsnede

,  Sagittale doorsnede

Richtingen in de ruimte

 Craniaal/superior
caudaal/inferior
= naar boven toe of naar de schedel toe = naar beneden toe
of naar de staart toe
 Mediaal/centraal
lateraal/perifeer
= naar het midden toe = naar buiten
toe of naar de zijkant toe
 Ventraal/centraal
dorsaal/posterior
= naar de buik toe of naar voor toe = naar de rugzijde
toe of naar achter toe
 Ipsilateraal
contralateraal
= aan dezelfde kant = aan de
tegenoverliggende zijde
 Proximaal distaal
= dichterbij = verweg



Vlakken en richtingen

1. Transversaal vlak
2. Sagittaal vlak
3. Mediaan vlak
4. Frontaal vlak
A. Craniaal/superior
B. Caudaal
C. Ventraal
D. Dorsaal
E. Lateraal
F. Mediaal



Bewegingsrichting

 Flexie= buigen
 Extensie = strekken
 bewegingen in sagittaal vlak rond een horizontale as




 Abductie= afvoeren, van het lichaam weg
 Adductie= aanvoeren, naar het lichaam toe
 bewegingen in het frontaal vlak rond de sagittale as

,  Rotatie= draaibeweging
 beweging in het horizontaal/transversaal vlak rond een longitudinale as
 Circumductie= rondomrond, draaibeweging rond de 3 assen



DE SPIER (MUSCULUS)

De spieren zijn contractiele organen die zich, door zenuwen geprikkeld, samentrekken of
ontspannen. Zo kunnen ze lichaamsbewegingen mogelijk maken. Ze zorgen ook voor
de houding van het lichaam en voor het ter plaatse houden van de organen.

Soorten spieren

Gladde spier - onwillekeurig (niet bewust aansturen,
werkt automatisch)
- langzamer
- minder snel vermoeid
Dwarsgestreepte spier - willekeurig (bewust aansturen)
- werken snel
- vlug vermoeid
Hartspier - onwillekeurige spier



Skeletspier

 Oorsprong (beginplaats)= Origo= O
 Aanhechtingsplaats (eindplaats)= Insertio= I
 Contractie: de O en de I gaan naar elkaar toe

 Synergisten (spieren werken samen) – antagonisten (spieren werken elkaar
tegen)
 wisselen elkaar af, als de ene spier werkt gaat de andere spier ontspannen
 Uitvoeren beweging: verschillende spiergroepen
 Primaire spier (agonist): de hoofdspier die het belangrijkste is voor het bewegen
van een spier



Willekeurige beweging

 Bewust bevel vanuit de hersenschors
 Dan ontstaan er uitvoeringsmechanisme: automatisch (onbewuste coördinatie van
synergisten, en antagonisten door lagere zenuwcentra)
 Bewegingsmoeilijkheden: corticale controle= hersenschors neemt het bevel terug
over



De bouw van een spier

 Vb. biceps
 Uitwendig
 Spierkop