Samenvatting Psychologie: Kernconcepten | Psychische stoornissen & therapieën | VUB | 2026/27

PSYCHOLOGISCHE STOORNISSEN EN THERAPIEËN HIERVOOR




HOOFDSTUK PSYCHISCHE STOORNISSEN
(zie pagina’s op slide 2 => enkel die zijn te kennen)




Wat?

= als mensen zich voelen en gedragen op een manier die afwijkt van
andere mensen (en wat ze zelf soms moeilijk begrijpen en hier onder
lijden), dan worden ze als abnormaal beschouwt



MAAR: waar zit natuurlijk die grens tussen ‘normaal’ en ‘abnormaal’?

+ bovendien gebeurd deze overgang vaak geleidelijk




Experiment van Rosenhan (‘on being sane in insane places’)


Hoe zat zijn experiment in elkaar?

 er waren 8 proefpersonen, en ze moesten onder een schuilnaam
aankloppen bij een psychiater en zeggen dat ze bepaalde
stemmen hoorden (namelijk de woorden ‘leeg’, ‘hol’, en ‘plof’)
maar al de andere vragen die door de psychiater aan hen werd
gesteld mochten ze wel zelf met de waarheid beantwoorden

Waarom deze woorden?
= omdat ze een soort crisis suggereren



CONCLUSIE VAN WAT OPVIEL TIJDENS HET EXPERIMENT

 Ze werden allemaal opgenomen!
Waarbij ze (op een na) allemaal de diagnose schizofrenie
kregen

 Toen ze werden ontslaan uit de instelling was dit met de
benaming: ‘schizofrenie in permissie’

, = dit betekent dat ze worden verondersteld schizofreen
te zijn, maar dat op het moment van ontslag, ze geen
symptomen meer vertoonden



 Ze werden 19 dagen vastgehouden
= hoezo zolang?

=> omdat ze niet echt in het oog werden
gehouden

=> het feit dat ze schreven (voor het experiment,
wat ze daar in de instelling natuurlijk niet wisten)
werd in hun ogen gezien als een symptoom dat ze
‘schrijfgedrag’ noemden




BESLUIT EXPERIMENT

= het is een terechte kritiek op de
werkomstandigheden, waarbij de ziekenhuizen zo
een werkdruk hebben dat ze geen kans hebben om
zich te krijgen op de behoeften van de patiënten

(waarbij deze mensen worden weggestoken
in instellingen en waarin niet meer werd
geïnvesteerd

-> dit was volgens hem een vertaling van
hoe mensen in die tijd keken naar mensen
met psychische stoornissen. Namelijk dat ze
gevaarlijk zijn en gewoon weg moeten uit de
maatschappij)


Wat is een ernstige psychologische stoornis?

Psychopathologie

= is elk patroon van emoties, gedragingen of gedachten die niet bij een
situatie past en dat persoonlijk lijden veroorzaakt of het individu ervan
weerhoudt om belangrijke doelen te realiseren

, In 2023 is er bij ons een enquête geweest, die aantoont dat

= er een stijging is, en dat 14 procent van de bevolking in de
laatste 12 maanden professionele hulp heeft gezocht voor
problemen i.v.m. mentale gezondheid




Maar wanneer is iets ‘ERNISTIGE’ psychopathologie?

= hierbij kijkt men naar 3 klassieke symptomen



1. HALLUCINATIES
= zijn niet bestaande sensorische ervaringen

m.a.w. zintuigelijke waarnemingen die niet overeenstemmen met
de realiteit

Bv: men voelt beestjes over zich kruipen wat niet zo is, men
ziet dingen die er niet zijn, …



2. WANEN
= extreme verstoringen van het denken

Bv: denken dat men de koning van Spanje is, terwijl dat niet zo
is



3. ERNSTIGE AFFECTIEVE VERSTORINGEN

= men voelt zich zonder duidelijke oorzaak depressief, angstig of
manisch




We hebben in het begin van de les gezegd dat dit ‘abnormaal’ zijn is

= vanuit het dimensionaal denken zijn stoornissen dan ook overdrijvingen
van ‘normale’ reacties en vormen ze een continuüm van stoornis tot
ernstige stoornis