• Verkeerd document? Gratis ruilen
  • Geschreven door studenten die geslaagd zijn
  • Direct beschikbaar na je betaling
  • Online lezen of als PDF
Verkopen
Kies je studieland
Kies je taal
Document preview thumbnail
Voorbeeld 4 van de 59 pagina's
College aantekeningen

Inleiding tot de archeologie | VUB | HC 1-3

Document preview thumbnail
Voorbeeld 4 van de 59 pagina's

Lesnotities voor Inleiding tot de archeologie aan de Vrije Universiteit Brussel. Deze notities zijn perfect geschikt om als samenvatting te gebruiken tijdens de examens, ik heb dat ook gedaan en behaalde 16/20. Dit is één deeltje van mijn volledige notities, de andere documenten verkoop ik ook.

Voorbeeld van de inhoud

INLEIDING TOT DE ARCHEOLOGIE
ALGEMENE INTRODUCTIE ............................................................................................................. 6
LESMATERIAAL .....................................................................................................................................6
LEERDOELEN.......................................................................................................................................6
EVALUATIE ..........................................................................................................................................6
MISVATTINGEN OMTRENT ARCHEOLOGIE .....................................................................................................7
Vooronderzoek .............................................................................................................................7
Archeologie  (dierlijke resten) opgraven ........................................................................................7
ARCHEOLOGIE VS GESCHIEDENIS .............................................................................................................8
Archeologie = heel interdisciplinair ................................................................................................9
ARCHEOLOGIE  OUD ............................................................................................................................9
VONDSTEN: ARCHEOLOGIE  SCHATTENJAGEN .............................................................................................9
Antiquarisme 15De – 18de eeuw ..................................................................................................... 10
Vervalsingen ............................................................................................................................... 11
ONTSTAAN VAN DE COMMERCIËLE ARCHEOLOGIE ....................................................................................... 11

WAT IS ARCHEOLOGIE? ...............................................................................................................13

MATERIËLE CULTUUR ..................................................................................................................13

MATERIËLE RESTEN ............................................................................................................................. 13
MATERIAAL ALS BRON .......................................................................................................................... 14
vondstcontext ............................................................................................................................. 14
symbolische waarde ................................................................................................................... 15
ARCHEOLOGIE = HET MATERIËLE ALS BRON ........................................................................................... 17
Moderne ideeën projecteren? ...................................................................................................... 17

MATERIËLE CULTUUR ..................................................................................................................18

MATERIËLE RESTEN ............................................................................................................................. 18
MATERIAAL ALS BRON .......................................................................................................................... 18
vondstcontext ............................................................................................................................. 19
symbolische waarde ................................................................................................................... 19
ARCHEOLOGIE = HET MATERIËLE ALS BRON ........................................................................................... 21
Moderne ideeën projecteren? ...................................................................................................... 21

ARCHEOLOGISCHE THEORIE .......................................................................................................23

PARADIGMA’S / STROMINGEN IN HET WERELDBEELD .................................................................................... 23
ARCHEOLOGISCHE THEORIE .................................................................................................................. 23
WAAROM IS ARCHEOLOGISCHE THEORIE NODIG?........................................................................................ 25
WELKE PARADIGMA’S ........................................................................................................................... 26
ALTIJD AL INTERESSE IN HET VERLEDEN ..................................................................................................... 26

ANTIQUARISME: 15DE-18DE EEUW ..................................................................................................27

GRAND TOUR .................................................................................................................................... 27
EXPLORATIES .................................................................................................................................... 28
EERSTE OPGRAVINGEN......................................................................................................................... 29



1

, GEVOLG VAN HET ANTIQUARISME ............................................................................................................ 29
EUROCENTRISME ............................................................................................................................... 29
WAT MET DE PREHISTORIE? ................................................................................................................... 30

19DE EEUW: HET BEGIN VAN DE MODERNE ARCHEOLOGIE.............................................................30

TWIJFELS AAN DE OUDERDOM VAN DE MENS .............................................................................................. 30
THREE AGE SYSTEM (19DE EEUW)............................................................................................................. 30
ONTWIKKELINGEN BINNEN GEOLOGIE ...................................................................................................... 31
EVOLUTIETHEORIE............................................................................................................................... 31

INVLOED VAN EVOLUTIELEER OP CULTUUR ..................................................................................32

ARCHEOLOGISCHE THEORIE .......................................................................................................32

ANTIQUARISME (15DE-18DE EEUW) .................................................................................................34

GEVOLG ANTIQUARISME ....................................................................................................................... 34
WAT MET DE PREHISTORIE? ................................................................................................................... 35

19DE EEUW: BEGIN VAN DE MODERNE ARCHEOLOGIE ...................................................................35

INVLOED VAN EVOLUTIELEER OP CULTUUR ................................................................................................. 36

CULTUURHISTORISCH PARADIGMA (LATE 19DE EEUW -1940)..........................................................36

ARTEFACTEN EN TYPES ......................................................................................................................... 37
VERSPREIDING VAN CULTUUR → DIFFUSIONISME ........................................................................................ 37
KOSSINNA (1835-1931) ..................................................................................................................... 38
BOOST AAN ARCHEOLOGIE.................................................................................................................... 40
SAMENVATTING: CULTUURHISTORISCHE ARCHEOLOGIE ................................................................................ 43
KRITIEK OP HET CULTUURHISTORISCH PARADIGMA ....................................................................................... 43

VERE GORDON CHILDE (1892 -1958) .............................................................................................44

gordon childe: The dawn of European Civilisation (1925) ............................................................... 44
revolutie i.p.v evolutie ................................................................................................................. 45

MODERNISME, POSITIVISME EN WETENSCHAP ............................................................................46

NEW ARCHAEOLOGY / PROCESSUELE ARCHEOLOGIE (CA. 1960) ..................................................46

LEWIS BINFORD ................................................................................................................................. 47
Cultuur = een systeem ................................................................................................................ 47
MIDDLE-RANGE THEORY ....................................................................................................................... 50
PROCESSUELE ARCHEOLOGIE = EXPERIMENTELE ARCHEOLOGIE ...................................................................... 51
SAMENVATTING: PROCESSUELE ARCHEOLOGIE/NEW ARCHAEOLOGY ................................................................ 53

POSTPROCESSUELE ARCHEOLOGIE (CA. 1980) ............................................................................53

VERWERPEN VAN HET POSITIVISME .......................................................................................................... 54
DECONSTRUCTIE VAN DE GRAND NARRATIVES ............................................................................................ 54
Dekolonisering............................................................................................................................ 55
BELANG VAN DE FENOMENOLOGIE........................................................................................................... 55
MATERIËLE CULTUUR ........................................................................................................................... 56
POSTPROCESSUELE METHODE ............................................................................................................... 56
FUNERAIRE ARCHEOLOGIE .................................................................................................................... 57
SAMENVATTING: POSTPROCESSUELE ARCHEOLOGIE .................................................................................... 58

CONFLICT TUSSEN VERSCHILLENDE PARADIGMA’S .....................................................................58



2

,VERSCHILLENDE PARADIGMA’S ................................................... ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.

CULTUURHISTORISCHE ARCHEOLOGIE ........................................................... ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.
NEW ARCHEOLOGY – PROCESSUELE ARCHEOLOGIE ........................................... ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.
POSTPROCESSUELE ARCHEOLOGIE ............................................................... ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.
META-MODERNISME .................................................................................. ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.
Socio- ecological systems (SES), resilience en adaptive cycles ............ Error! Bookmark not defined.
Digitale archeologie .......................................................................... Error! Bookmark not defined.
publiek ............................................................................................. Error! Bookmark not defined.
TOEPASSINGSVRAAG ................................................................................. ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.

FORMATIEPROCESSEN ................................................................ ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.

Pompeii permisse ............................................................................. Error! Bookmark not defined.
WAT ZIJN FORMATIEPROCESSEN? ................................................................. ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.
Overzicht van alle formatieprocessen ................................................ Error! Bookmark not defined.

C-TRANSFORMS .......................................................................... ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.

VORMINGSFASE → C-TRANSFORMS .............................................................. ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.
Nomadische nederzetttingen............................................................. Error! Bookmark not defined.
Sedentaire nederzitting ..................................................................... Error! Bookmark not defined.
C-TRANSFORMS: DEPOSITIE ........................................................................ ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.
gerichte deposities............................................................................ Error! Bookmark not defined.
Afval................................................................................................. Error! Bookmark not defined.

POST-DEPOSTIEFASE → N-TRANSFORMS ..................................... ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.

VARIABELEN IN DE N-TRANSFORMS ............................................................... ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.

HET CONCEPT SITE ...................................................................... ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.

KENMERKEN ARCHEOLOGISCHE SITE ............................................................. ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.
WAT BEPAALT EEN SITE? ............................................................................. ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.

CONTEXTEN EN STRATIGRAFIE ..................................................... ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.

palimpsest of computertekst? ........................................................... Error! Bookmark not defined.
Verschillende types van stratigrafie .................................................... Error! Bookmark not defined.
STRATIGRAFIE .......................................................................................... ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.
Harris matrix ..................................................................................... Error! Bookmark not defined.
CONTEXTEN OF STRATIGRAPHICAL UNITS ........................................................ ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.
associatie ......................................................................................... Error! Bookmark not defined.
Verschillende deposities ................................................................... Error! Bookmark not defined.
residueel materiaal ........................................................................... Error! Bookmark not defined.
Intrusief materiaal ............................................................................. Error! Bookmark not defined.
OPEN CONTEXT VERSUS GESLOTEN CONTEXT ................................................... ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.

BODEMS VS SEDIMENTEN ............................................................ ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.

SEDIMENTEN ........................................................................................... ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.
Korrelgrote sedimenten ..................................................................... Error! Bookmark not defined.
BODEM .................................................................................................. ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.
bestanddelen van een bodem ............................................................ Error! Bookmark not defined.
textuur van de bodem........................................................................ Error! Bookmark not defined.
HORIZONT VS LAAG ................................................................................... ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.

BODEMPROFIEL .......................................................................... ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.


3

, BODEMPROCESSEN .................................................................................. ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.
HET BODEMPROFIEL .................................................................................. ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.
BODEM ALS CONTAINER ............................................................................. ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.
BODEM/SEDIMENTEN ALS GETUIGE VAN MENSELIJKE ACTIVITEIT ............................. ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.
BODEM ALS GETUIGE VAN CATASTROFES ......................................................... ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.
Sedimenten kunnen informatie geven over catastrofes ....................... Error! Bookmark not defined.
BODEM/SEDIMENTEN ALS GETUIGE VAN LANDSCHAPSEVOLUTIE ............................ ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.
BODEMS EN SEDIMENTEN = GRONDSTOF ........................................................ ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.

GEOARCHEOLOGIE ..................................................................... ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.

REGIONALE STUDIES ................................................................................. ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.
TERREINSTUDIES ...................................................................................... ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.
MICROMORFOLOGIE ................................................................................. ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.
CHEMISCHE EN FYSISCHE ANALYSES ............................................................. ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.
KORTOM: BODEMS EN SEDIMENTEN ............................................................... ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.

FORMATIEPROCESSEN ................................................................ ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.

VOOR DE DEPOSITIE → C-TRANSFORMS ......................................................... ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.
POST-DEPOSITIEFASE → N-TRANSFORMS ....................................................... ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.
variabelen in de N-transforms ............................................................ Error! Bookmark not defined.
REFLECTIE !!! ........................................................................................... ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.

TERREINMETHODEN .................................................................... ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.

Hoe ontdekken en documenteren archeologen sites? ......................... Error! Bookmark not defined.
ONDERVERDELING TERREINMETHODEN VLAANDEREN ........................................ ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.

ONDERVERDELING TERREINONDERZOEK ACADEMISCHE WERELD .............. ERROR! BOOKMARK NOT
DEFINED.

PREVENTIEVE ARCHEOLOGIE ....................................................................... ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.
HET ARCHEOLOGISCH TRAJECT IN VLAANDEREN ............................................... ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.
1. VOORONDERZOEK – BUREAUSTUDIE ..................................................... ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.
2. PROSPECTIE ................................................................................... ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.

DE KUNST VAN TERREINMETHODEN ............................................. ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.

GLOBALE PROSPECTIEMETHODES (VERVOLG OP HC 7) ....................................... ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.
2.2 DETAIL PROSPECTIEMETHODE ................................................................. ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.

3. OPGRAVING ............................................................................. ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.

Welke doelstelling? ........................................................................... Error! Bookmark not defined.
3.1 STRATIGRAFISCHE OPGRAVING ................................................................ ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.
3.2 VLAKGRAVINGEN OF OPEN AREA EXCAVATION.............................................. ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.
COMBINATIE ........................................................................................... ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.
HOE PRAKTISCH OPGRAVEN?....................................................................... ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.

ARTEFACTEN ............................................................................... ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.

ARTEFACTEN <-> ECOFACTEN...................................................................... ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.
GEBOUWDE STRUCTUREN........................................................................... ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.
ARTEFACTEN: MATERIAALSOORTEN................................................................ ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.
interdisciplinariteit ............................................................................ Error! Bookmark not defined.

ECOFACTEN ................................................................................ ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.



4

Documentinformatie

Geüpload op
10 oktober 2026
Aantal pagina's
59
Geschreven in
2025/2026
Type
College aantekeningen
Docent(en)
Ralf vandam
Bevat
Hoorcollege 1 - 3
€5,99

Verkeerd document? Gratis ruilen Binnen 14 dagen na aankoop en voor het downloaden kan je een ander document kiezen. Je kan het bedrag gewoon opnieuw besteden.
Geschreven door studenten die geslaagd zijn
Direct beschikbaar na je betaling
Online lezen of als PDF

Verkocht
5
Volgers
0
Items
10
Laatst verkocht
4 dagen geleden




Waarom studenten kiezen voor Stuvia

Gemaakt door medestudenten, geverifieerd door reviews

Kwaliteit die je kunt vertrouwen: geschreven door studenten die slaagden en beoordeeld door anderen die dit document gebruikten.

Niet tevreden? Kies een ander document

Geen zorgen! Je kunt voor hetzelfde geld direct een ander document kiezen dat beter past bij wat je zoekt.

Betaal zoals je wilt, start meteen met leren

Geen abonnement, geen verplichtingen. Betaal zoals je gewend bent via Bancontact, iDeal of creditcard en download je PDF-document meteen.

Student with book image

“Gekocht, gedownload en geslaagd. Zo eenvoudig kan het zijn.”

Alisha Student

Bezig met je bronvermelding?

Maak nauwkeurige citaten in APA, MLA en Harvard met onze gratis bronnengenerator.

Bezig met je bronvermelding?

Veelgestelde vragen