Neuroanatomie
Overzicht van het zenuwstelsel
Indeling van het zenuwstelsel
Onwillekeurig ZS (autonoom)
Willekeurig ZS
Centraal ZS
• Hersenen (schedel)
• Ruggenmerg (wervelkolom)
➔ Binnen de beenderige bescherming van de schedel en de wervelkolom
Perifeer ZS
• Craniale zenuwen > hersenstam
Spinale zenuwen > ruggenmerg (ruggenmergzenuwen)
➔ Beenderige bescherming valt weg
➔ Craniale zenuwen of kopzenuwen en spinale zenuwen of ruggenmergzenuwen
Onderverdeeld in cerebrum (latijn voor boom) of de grote
hersenen, hersenstam en cerebullum (Latijn voor kleine
boom)
Grote hersenen (Cerebrum):
• Bovenaan gelegen met daaronder vooraan de
hersenstam en achteraan de kleine hersenen.
• Allemaal met elkaar in verbinding
• Bestaan uit een linker- en rechterhelft (beide
bekleefd met oppervlakkige laag cortex of schors)
• Met eronder dieper gelegen structuren die samen
de subcorticale structuren worden genoemd.
,Hersenstam:
• De hersenstam wordt van boven naar onder in het ruggenmerg.
• Ingedeeld in het mesencephalon of middelhersenen
• De pons (Lat.) of brug
• De medulla oblogata of het verlengde merg
Kleine hersenen (cerebellum)
Ruggenmerg
• Lichaam continu blootgesteld aan prikkels, uit de omgeving
• Receptorcellen
• Smaak, zicht, tast, gehoor en reuk
• Deze receptoren geven op hun beurt via de zenuwen informatie van het perifeer
zenuwstelsel door aan het centrale zenuwstelsel, waar integratie van de prikkels gebeurt
• Er wordt een passend antwoord gekozen, er wordt een effect uitgeoefend op de
omgeving door via de zenuwen van het perifeer zenuwstelsel een bevel gaat geven aan
bepaalde spiergroepen
Foto 1: horizontale doorsnede
Foto 2: sagittale/ mediale doorsnede
Foto 3: Frontale doorsnede
Centrale zenuwstelsel
De cerebrale cortex
• 2 hemisferen (hersenhelften)
• Grijze stof = hersenschors (cortex)
• Gyrus (winding)
• Sulcus (groeve)
• Fissuur (diepe groeve)
• 4 kwabben of lobben: frontale,
pariëtale, temporale en occipitale kwab
,• De oppervlakte van de cortex vertoont een Grillig reliëf (gyri en sulci)
• Gyrus (winding) is een verheven plooi van hersenweefsel, een sluclus is een groeve
gelegen tussen twee gyri
• Voor meer oppervlakte
Muis heeft een glad hersenoppervlak; in de loop van de evolutie ontstond de behoefte aan
een groter hersenoppervlak door een toenemend aantal functies. (Spraak en taal): moeten
door de hersenschors worden vervuld; de ontwikkeling van gryi en sulci, zorgde ervoor dat
een grotere hoeveelheid cortex past in de schedel
De subcorticale structuren
De basale ganglia
• Bestaat uit 2 structuren:
• De nucleus caudatus en de nucleus lentiformis
• Lentiformis bestaat zelf uit twee componenten: de
globus pallidus en het putamen.
• Putamen: meer laterale
• Basale ganglia: onderdeel van het extrapiramidaal motorisch systeem
• Verantwoordelijk voor automatische bewegingen
De capsula interna
• Gelegen tussen de nucelus lentiformis, en de nucleus caudatus
en thalamus
• Ze omvat een groep: stijgende (sensibele) en dalende
(motorische) zenuwbundels die de hersenschors verbinden met
andere delen van het zenuwstelsel.
• Maakt geen deel uit van de basale ganglia
Het limbische systeem
• Primitieve deel van de hersenen
• Verwerken van geurprikkels, bij emoties en de verwerking van
het recente geheugen
• Conticale als subcorticale structuren, bevinden zich aan de
mediale inferieure zijde van de hersenhemisferen
• Letsel aan één van de structuren: gedragsabnormaliteiten, zoals
agressie, angst, veranderd sexueel gedrag…
• Geheugenproblemen
, De thalamus en de hypothalamus
• Centrum van de hersenen
• Niveau van de temporale kwab
• Thalamus bevindt zich onder de nucelus caudatus en mediaal van de nucelus lentiformis
• Thalamus: ontvangt gevoelsinformatie (tast…) vanuit het perifere
zenuwstelsel, verwerkt deze en stuurt op zijn beurt prikkels naar de
hersenschors voor verdere verwerking en bewustwording.
• De hypothalamus heeft verschillende functies:
• Regeling hormonen, lichaamstemperatuur,
het autonoom zenuwstelsel, de sexdrive en
de slaap-waak cyclus
1. Lateraal ventrikel
2. Nucleus caudatus
3. Thalamus
4. Capsula interna
5. Putamen
6. Globus pallidus
7. Hypothalamus
8. Limbisch systeem
Hersenstam
• Globale indeling
• 3 belangrijke delen: mesencephaolon, pons en medulla oblongata
• De grote hersenen staan in verbinding met het mesencephalon dat naar onder toe
overgaat is de pons.
• Vezels van de pons verbinden de hersenstam met het cerebellum.
Overzicht van het zenuwstelsel
Indeling van het zenuwstelsel
Onwillekeurig ZS (autonoom)
Willekeurig ZS
Centraal ZS
• Hersenen (schedel)
• Ruggenmerg (wervelkolom)
➔ Binnen de beenderige bescherming van de schedel en de wervelkolom
Perifeer ZS
• Craniale zenuwen > hersenstam
Spinale zenuwen > ruggenmerg (ruggenmergzenuwen)
➔ Beenderige bescherming valt weg
➔ Craniale zenuwen of kopzenuwen en spinale zenuwen of ruggenmergzenuwen
Onderverdeeld in cerebrum (latijn voor boom) of de grote
hersenen, hersenstam en cerebullum (Latijn voor kleine
boom)
Grote hersenen (Cerebrum):
• Bovenaan gelegen met daaronder vooraan de
hersenstam en achteraan de kleine hersenen.
• Allemaal met elkaar in verbinding
• Bestaan uit een linker- en rechterhelft (beide
bekleefd met oppervlakkige laag cortex of schors)
• Met eronder dieper gelegen structuren die samen
de subcorticale structuren worden genoemd.
,Hersenstam:
• De hersenstam wordt van boven naar onder in het ruggenmerg.
• Ingedeeld in het mesencephalon of middelhersenen
• De pons (Lat.) of brug
• De medulla oblogata of het verlengde merg
Kleine hersenen (cerebellum)
Ruggenmerg
• Lichaam continu blootgesteld aan prikkels, uit de omgeving
• Receptorcellen
• Smaak, zicht, tast, gehoor en reuk
• Deze receptoren geven op hun beurt via de zenuwen informatie van het perifeer
zenuwstelsel door aan het centrale zenuwstelsel, waar integratie van de prikkels gebeurt
• Er wordt een passend antwoord gekozen, er wordt een effect uitgeoefend op de
omgeving door via de zenuwen van het perifeer zenuwstelsel een bevel gaat geven aan
bepaalde spiergroepen
Foto 1: horizontale doorsnede
Foto 2: sagittale/ mediale doorsnede
Foto 3: Frontale doorsnede
Centrale zenuwstelsel
De cerebrale cortex
• 2 hemisferen (hersenhelften)
• Grijze stof = hersenschors (cortex)
• Gyrus (winding)
• Sulcus (groeve)
• Fissuur (diepe groeve)
• 4 kwabben of lobben: frontale,
pariëtale, temporale en occipitale kwab
,• De oppervlakte van de cortex vertoont een Grillig reliëf (gyri en sulci)
• Gyrus (winding) is een verheven plooi van hersenweefsel, een sluclus is een groeve
gelegen tussen twee gyri
• Voor meer oppervlakte
Muis heeft een glad hersenoppervlak; in de loop van de evolutie ontstond de behoefte aan
een groter hersenoppervlak door een toenemend aantal functies. (Spraak en taal): moeten
door de hersenschors worden vervuld; de ontwikkeling van gryi en sulci, zorgde ervoor dat
een grotere hoeveelheid cortex past in de schedel
De subcorticale structuren
De basale ganglia
• Bestaat uit 2 structuren:
• De nucleus caudatus en de nucleus lentiformis
• Lentiformis bestaat zelf uit twee componenten: de
globus pallidus en het putamen.
• Putamen: meer laterale
• Basale ganglia: onderdeel van het extrapiramidaal motorisch systeem
• Verantwoordelijk voor automatische bewegingen
De capsula interna
• Gelegen tussen de nucelus lentiformis, en de nucleus caudatus
en thalamus
• Ze omvat een groep: stijgende (sensibele) en dalende
(motorische) zenuwbundels die de hersenschors verbinden met
andere delen van het zenuwstelsel.
• Maakt geen deel uit van de basale ganglia
Het limbische systeem
• Primitieve deel van de hersenen
• Verwerken van geurprikkels, bij emoties en de verwerking van
het recente geheugen
• Conticale als subcorticale structuren, bevinden zich aan de
mediale inferieure zijde van de hersenhemisferen
• Letsel aan één van de structuren: gedragsabnormaliteiten, zoals
agressie, angst, veranderd sexueel gedrag…
• Geheugenproblemen
, De thalamus en de hypothalamus
• Centrum van de hersenen
• Niveau van de temporale kwab
• Thalamus bevindt zich onder de nucelus caudatus en mediaal van de nucelus lentiformis
• Thalamus: ontvangt gevoelsinformatie (tast…) vanuit het perifere
zenuwstelsel, verwerkt deze en stuurt op zijn beurt prikkels naar de
hersenschors voor verdere verwerking en bewustwording.
• De hypothalamus heeft verschillende functies:
• Regeling hormonen, lichaamstemperatuur,
het autonoom zenuwstelsel, de sexdrive en
de slaap-waak cyclus
1. Lateraal ventrikel
2. Nucleus caudatus
3. Thalamus
4. Capsula interna
5. Putamen
6. Globus pallidus
7. Hypothalamus
8. Limbisch systeem
Hersenstam
• Globale indeling
• 3 belangrijke delen: mesencephaolon, pons en medulla oblongata
• De grote hersenen staan in verbinding met het mesencephalon dat naar onder toe
overgaat is de pons.
• Vezels van de pons verbinden de hersenstam met het cerebellum.
