U ASK ME
ANESTHESIE EN PIJN
KLINISCH EINDEXAMEN 2025-2026
,INHOUDSTAFEL
PIJN
1. Fysiologie van pijn .......................................................................................................................................... 3
2. Acute en chronische pijn ................................................................................................................................ 7
3. Farmacotherapie van pijn & multimodale analgesie ................................................................................... 10
4. Neuropathische pijn ..................................................................................................................................... 16
5. Viscerale pijn ................................................................................................................................................ 18
6. Somatische pijn ............................................................................................................................................ 19
7. Behandeling van kankerpijn ......................................................................................................................... 20
8. Multidisciplinaire behandeling van pijn........................................................................................................ 24
9. Interventionele/invasieve behandeling van chronische pijn ........................................................................ 27
ANESTHESIE
10. Luchtweg & ventilatie .............................................................................................................................. 31
11. Veneuze access ........................................................................................................................................ 35
12. Monitoring ............................................................................................................................................... 38
13. Farmacologie ............................................................................................................................................ 41
14. Preoperatieve evaluatie ........................................................................................................................... 47
15. Homeostase ............................................................................................................................................. 49
16. Complicaties ............................................................................................................................................. 56
17. Anesthesietechnieken .............................................................................................................................. 62
2
,1. FYSIOLOGIE VAN PIJN
ð Acute pijn: < 3m à symptoom (waarschuwingssignaal)
ð Chronische pijn: > 3m à pijn als ziekte
OVERZICHT: 4 ELEMENTEN VAN PIJN
- 1. Transductiefase
o Nociceptieve stimuli (bv. brandwonde, heelkunde) activeert nociceptoren (pijnreceptoren)
à ontstaan pijnsignaal waar de nociceptoren worden geactiveerd (periferie)
- 2. Transmissiefase
o Actiepotentialen worden voorgeleid door zenuwen
à pijnsignaal van periferie à dorsale hoorn à thalamus à somatosensoriële cortex
à via Adelta en C-vezels
- 3. Modulatie
o Pijnsysteem kent plasticiteit à op elk niveau kan het pijnsignaal worden onderdrukt of
uitvergroot (proberen we te beïnvloeden adhv bv opioiden)
à thv periferie, ruggenmerg en hersenen
- 4. Perceptie
o Pijngewaarwording wanneer signaal de somatosensoriële cortex bereikt
TRANSDUCTIEFASE
STIMULUS
- Noxious (schadelijke) stimulus
o Stimulus heeft hoge intensiteit nodig om pijn te geven
- Nociceptieve stimulus
o Stimulus moet in staat zijn het nociceptieve systeem te activeren
- Algogenische stimulus
o Moet in staat zijn een pijnlijke sensatie te creëren
ð Mechanisch, thermisch, elektromagnetisch, chemisch, …
NOCICEPTOREN
KENMERK
- Transiënte receptor potentiaal superfamilie
o Verschillende soorten receptoren
§ Bv. thermoreceptoren, chemoreceptoren, …
o Elks eigen intensiteit van prikkel nodig om een pijnklacht uit te lokken
ð Alle types van signaal detecteren maar intensiteit moet hoog genoeg zijn!
3
, TRANSMISSIEFASE
DUBBEL AFFERENT SYSTEEM: ADELTA- EN C-VEZELS
= 2 allerkleinste/dunste zenuwvezels zorgen voor voortgeleiding van het pijnsignaal over de perifere zenuw
Adelta vezels C-vezels
Gemyeliniseerd à sneller dan C vezels Ongemyeliniseerd à trager
First pain: komt snel op, scherp, gelokaliseerd, kort Second pain: neemt het over van first pain, minder
uitgesproken, brandende pijn, langdurend, meer
diffuus
Dunne vezels à nadeel: snel beschadigd
Trage geleiding: motorische reflexboog bestaat uit dikke gemyeliniseerde zenuwvezels
à efferent motorisch signaal sneller dan dat pijnprikkel cortex bereikt
à bv. hand bij warmte al weggetrokken voor effectieve pijn gevoeld wordt
EFFERENT SYSTEEM: TRIPLE RESPONS VAN LEWIS
ð = inflammatoire reactie die ontstaat rond het letsel door neurogene activatie van nociceptoren
ð Pijnlijke stimulatie à chemische stoffen rond uiteinde nociceptoren
+ activatie kanalen en receptoren
à extravasatie plasma + vasodilatatie
à inflammatoire respons
o Rubor
o Calor
o Dolor
o Tumor
MODULATIE
PERIFERE SENSITISATIE
- Uitlokkende factor
o Kan divers zijn bv. weefselschade, inflammatie, stimulatie van sympathische efferenten
- Gevolg
o Vrijzetten chemische stoffen = sensitizing soup
à Inflammatoire reactie
à nociceptoren kunnen nu ook geactiveerd worden door stimulaties van zeer lage intensiteit
(lage treshold)
à stimuli die normaal weinig pijnlijk zijn nu wel als pijnlijk ervaren
o = primaire hyperalgesie (!)
MEDICATIE
- Ontstekingsremmers
- NSAID
4