Table of Contents
DEEL 1 : BASIC CONCEPTS ................................................................................................................................ 3
CHAPTER 1. WHAT IS MANAGERIAL ACCOUNTING ......................................................................................................... 3
1.1 Management accounting and your career ........................................................................................ 3
1.2 Roles of accounting information ....................................................................................................... 5
1.3 Management by exception ....................................................................................................................... 6
1.6 Accounting’s position in the organization ................................................................................................ 7
CHAPTER 2. HOW DO COSTS BEHAVE? ......................................................................................................................... 9
2.1 Identifying activities, resources, costs and cost drivers ............................................................................ 9
2.2 Variable-cost and fixed-cost behavior ...................................................................................................... 9
2.3 Cost behavior ......................................................................................................................................... 10
2.4 Cost-Volume-Profit (CVP) analysis .......................................................................................................... 11
2.5 Additional uses of CVP analysis .............................................................................................................. 13
2.6 Contribution margin versus gross margin .............................................................................................. 15
CHAPTER 3. HOW ARE COSTS MEASURED? ................................................................................................................. 15
3.1 Cost drivers and cost behaviour ............................................................................................................. 15
3.2 management influence on cost behaviour ............................................................................................. 15
3.3 Cost functions ......................................................................................................................................... 16
3.4 Methods of measuring cost functions .................................................................................................... 16
DEEL 2 : DECISION MAKING............................................................................................................................ 20
CHAPTER 1. MARKETING DECISIONS .......................................................................................................................... 20
1.1 The concept of relevance........................................................................................................................ 20
1.2 Pricing special sales orders..................................................................................................................... 21
CHAPTER 2. PRODUCTION DECISIONS ........................................................................................................................ 23
2.1 Analyzing relevant information: focusing on the future and differential attributes .............................. 23
2.2 Make-or-buy decisions ........................................................................................................................... 23
2.3 Optimal use of limited resources: Product-mix decisions ....................................................................... 24
2.4 joint product costs: Sell or proces further decisions ............................................................................... 25
2.5 Keeping or replacing equipment → the irrelevance of past costs (sunk costs) ...................................... 26
DEEL 3 : PRODUCT COSTING ........................................................................................................................... 28
CHAPTER 1. COST ACCUMULATION AND COST ALLOCATION ............................................................................................ 28
1.1 Cost management systems .................................................................................................................... 28
1.2 Cost accounting systems ........................................................................................................................ 28
1.3 Cost terms used for strategic decision making ....................................................................................... 29
1.4 Cost terms used for external reporting purposes ................................................................................... 31
1.5 A general framework for cost allocation ................................................................................................ 33
1.6 Allocation of service department costs .................................................................................................. 34
1.7 Allocation of costs to product or service cost objects............................................................................. 38
CHAPTER 2. TRADITIONAL APPROACH VERSUS ACTIVITY-BASED....................................................................................... 39
2.1 Traditional and activity-based cost accounting systems ........................................................................ 39
2.2 Activity-based management: a cost management system tool ............................................................. 40
2.3 An ABC approach ................................................................................................................................... 40
CHAPTER 3. OVERHEAD COSTS ................................................................................................................................. 43
3.1 Accounting for factory overhead ............................................................................................................ 44
3.2 Illustration of overhead application ....................................................................................................... 44
3.3 Problems of overhead application ......................................................................................................... 45
3.4 Variable versus absorption costing ........................................................................................................ 47
CHAPTER 4. JOB-ORDER AND PROCESS COSTING (CH14) .............................................................................................. 52
4.1 Distinction between job-order costing and process costing ................................................................... 52
4.2 Illustration of job costing........................................................................................................................ 52
4.3 Process costing basics ............................................................................................................................ 54
1
, 4.4 Application of process costing ................................................................................................................ 55
4.5 Physical units and equivalent units ........................................................................................................ 55
4.6 Calculations of product costs ................................................................................................................. 56
4.7 Effects of beginning inventories: weighted average method ................................................................. 56
DEEL 4 : BUDGETING ...................................................................................................................................... 58
CHAPTER 1. STATIC BUDGETS: THE MASTER BUDGET.................................................................................................... 58
1.1 Budgets and the organization ................................................................................................................ 58
1.2 Types of budgets .................................................................................................................................... 62
1.3 Preparing the master budget .......................................................................................................... 63
CHAPTER 2. FLEXIBLE BUDGETS (CHAPTER 8) .............................................................................................................. 70
2.1 Using budgets and variances to evaluate results ................................................................................... 70
2.2 Revenu and cost variances ..................................................................................................................... 74
2.3 The role of standards in determining variances ..................................................................................... 75
2.4 Finding explanations for variances ......................................................................................................... 76
2.5 More detailed analysis of flexible-budget variances .............................................................................. 77
2
,DEEL 1 : Basic Concepts
Chapter 1. What is Managerial Accounting
1.1 Management accounting and your career
Management accounting versus financial accounting
Management accounting = cost accounting, kostprijsboekhouden, kostprijscalculatie, analytisch
boekhouden
- minder strict, ander publiek (eerder gericht naar de managers van een bedrijf)
Financial accounting = algemeen (financieel) boekhouden
- stricte regulering voor opstellen jaarrekening en bijhouden van transacties
Algemeen financieel boekhouden
→ identificatie, registratie en samenvatting van finaciële informatie en rapportering naar externe
belanghebbende in de vorm van de jaarrekening
Externe belanghebbende: iedereen die een beslissing wenst te nemen met een economische impact
- aandeelhouders/beleggers
- crediteuren/schuldeisers
- financiële instellingen (banken
- klanten
- fiscus
- overheid
De jaarrekening:
Balans; activa en passiva, boekhoudkundige gelijkheid, principe van dubbelboekhouden
Resultatenrekening; (opbrengsten – kosten = winst/verlies),
Toelichting; hier wordt info over afschrijvingen in opgenomen
De resultatenrekening
Hoe blijft je onderneming bestaan?
door winst te maken, deze hoeft niet heel hoog te zijn → break-even is voldoende (>0)
- volgens de toerekeningsaanpak
> opbrengsten pas boeken wanneer ze gerealiseerd zijn (verdiend, geleverd aan klanten en
geconcretiseerd, geld hebben of een belofte tot geld)
*vb het leveren van een factuur is ook concreet
> kosten moet je boeken volgens het overeenstemmingsprincipe, kosten in de
resultatenrekening moeten overeenstemmen met het geld dat je hiervoor hebt gekregen
*vb de aankoop van een gebouw gaat voor een langere periode voor opbrengsten zorgen, in dit geval
ga je dit gebouw moeten afschrijven zodat je hier elk jaar een stukje van als kost kan boeken
- eenvoudige kasaanpak bestaat ook, maar deze benaderd de realiteit niet dus hier gaan we niet mee
werken > winst zou niets zeggen want die valt te manipuleren en geeft geen weerspiegeling van de
eigenlijke economische aanpak
Kapitaalinbreng (of kapitaalverhoging) = de investeerder brengt extra geld binnen > dit is nooit een
opbrengst en nooit een kost > dit komt op het passief van de balans onder eigen vermogen
Lening = komt nooit op de resultatenrekening > dit komt op het passief van de balans onder vreemd
vermogen
Afbetaling lening = wanneer we een lening terugbetalen is dit nooit een kost, het blijft op de balans
Interest op lening = komt wel op de resultatenrekening
Investering = pure aankoopkost is geen onmiddelijke kost, maar een actief dat stijgt
3
, Afschrijving = de aanschaffingswaarde wordt afgeschreven overheen de tijd en wordt in rekening
gebracht met de opbrengsten die we hierdoor konden realiseren
Management accounting
→ identificatie en registratie van financiële informatie die (interne) managers gebruiken om
beslissingen te nemen om op die manier de ondernemingsdoelstellingen te bereiken
Ontstaan MAC?
- ondernemingen worden groter en complexer (multinationals)
- winst van de onderneming wordt bepaald door opbrengsten en kosten, er moet dus aan
kostenbeheersing gedaan worden
- managers dienen te weten waar kosten vandaan komen en of er verbetering mogelijk is, de
winstcijfers komen onder druk te staan
- CEO staat boven verschillende divisies met hun eigen managers, binnenin die divisies moeten de
managers rapporteren aan managers boven hen
- CEO’s willen verantwoording kennen, elke manager krijgt bepaalde targets en budgetten opgelegd
en als die niet behaald worden moet dit verantwoord worden
- management accounting zorgt voor het opvolgen in een zeer gediversifieerde organisatie
Ontstaan Management accounting
- boekhouden bestaat al sinds 15de eeuw, toen was er geen nood aan management accounting
aangezien men vaak een éénmanszaak had
- sinds 19de eeuw is er voor het eerst een nood ontstaan aan meer informatie, dit was het gevolg van
de industriële revolutie
- bedrijven worden niet meer geleid door één persoon, maar er wordt kapitaal verzameld om
investeringen te doen in toestellen > er kwam een nood aan info voor de managers om beslissingen
te kunnen maken
- vanaf 2000 zijn ondernemingen internationaal gegaan, ondernemingen zijn gegroeid en er kwam
een nood aan centrale informatie
Samenvatting
Financial accounting Managerial accounting
voornaamste extern intern
gebruikers
beperkingen gereguleerd, strenge vormvereisten geen regels, systemen en info
bepaald door management
moeten tegemoetkomen aan
strategische en operationele
behoeften
doel verslaggeving over presteren in info verschaffen voor interne
verleden, basis voor het nemen van besluiten door medewerkers en
besluiten managers, terugkoppeling en
controle over operationele
presteren
tijdigheid vertraagd, historisch actueel, toekomstgericht
4
DEEL 1 : BASIC CONCEPTS ................................................................................................................................ 3
CHAPTER 1. WHAT IS MANAGERIAL ACCOUNTING ......................................................................................................... 3
1.1 Management accounting and your career ........................................................................................ 3
1.2 Roles of accounting information ....................................................................................................... 5
1.3 Management by exception ....................................................................................................................... 6
1.6 Accounting’s position in the organization ................................................................................................ 7
CHAPTER 2. HOW DO COSTS BEHAVE? ......................................................................................................................... 9
2.1 Identifying activities, resources, costs and cost drivers ............................................................................ 9
2.2 Variable-cost and fixed-cost behavior ...................................................................................................... 9
2.3 Cost behavior ......................................................................................................................................... 10
2.4 Cost-Volume-Profit (CVP) analysis .......................................................................................................... 11
2.5 Additional uses of CVP analysis .............................................................................................................. 13
2.6 Contribution margin versus gross margin .............................................................................................. 15
CHAPTER 3. HOW ARE COSTS MEASURED? ................................................................................................................. 15
3.1 Cost drivers and cost behaviour ............................................................................................................. 15
3.2 management influence on cost behaviour ............................................................................................. 15
3.3 Cost functions ......................................................................................................................................... 16
3.4 Methods of measuring cost functions .................................................................................................... 16
DEEL 2 : DECISION MAKING............................................................................................................................ 20
CHAPTER 1. MARKETING DECISIONS .......................................................................................................................... 20
1.1 The concept of relevance........................................................................................................................ 20
1.2 Pricing special sales orders..................................................................................................................... 21
CHAPTER 2. PRODUCTION DECISIONS ........................................................................................................................ 23
2.1 Analyzing relevant information: focusing on the future and differential attributes .............................. 23
2.2 Make-or-buy decisions ........................................................................................................................... 23
2.3 Optimal use of limited resources: Product-mix decisions ....................................................................... 24
2.4 joint product costs: Sell or proces further decisions ............................................................................... 25
2.5 Keeping or replacing equipment → the irrelevance of past costs (sunk costs) ...................................... 26
DEEL 3 : PRODUCT COSTING ........................................................................................................................... 28
CHAPTER 1. COST ACCUMULATION AND COST ALLOCATION ............................................................................................ 28
1.1 Cost management systems .................................................................................................................... 28
1.2 Cost accounting systems ........................................................................................................................ 28
1.3 Cost terms used for strategic decision making ....................................................................................... 29
1.4 Cost terms used for external reporting purposes ................................................................................... 31
1.5 A general framework for cost allocation ................................................................................................ 33
1.6 Allocation of service department costs .................................................................................................. 34
1.7 Allocation of costs to product or service cost objects............................................................................. 38
CHAPTER 2. TRADITIONAL APPROACH VERSUS ACTIVITY-BASED....................................................................................... 39
2.1 Traditional and activity-based cost accounting systems ........................................................................ 39
2.2 Activity-based management: a cost management system tool ............................................................. 40
2.3 An ABC approach ................................................................................................................................... 40
CHAPTER 3. OVERHEAD COSTS ................................................................................................................................. 43
3.1 Accounting for factory overhead ............................................................................................................ 44
3.2 Illustration of overhead application ....................................................................................................... 44
3.3 Problems of overhead application ......................................................................................................... 45
3.4 Variable versus absorption costing ........................................................................................................ 47
CHAPTER 4. JOB-ORDER AND PROCESS COSTING (CH14) .............................................................................................. 52
4.1 Distinction between job-order costing and process costing ................................................................... 52
4.2 Illustration of job costing........................................................................................................................ 52
4.3 Process costing basics ............................................................................................................................ 54
1
, 4.4 Application of process costing ................................................................................................................ 55
4.5 Physical units and equivalent units ........................................................................................................ 55
4.6 Calculations of product costs ................................................................................................................. 56
4.7 Effects of beginning inventories: weighted average method ................................................................. 56
DEEL 4 : BUDGETING ...................................................................................................................................... 58
CHAPTER 1. STATIC BUDGETS: THE MASTER BUDGET.................................................................................................... 58
1.1 Budgets and the organization ................................................................................................................ 58
1.2 Types of budgets .................................................................................................................................... 62
1.3 Preparing the master budget .......................................................................................................... 63
CHAPTER 2. FLEXIBLE BUDGETS (CHAPTER 8) .............................................................................................................. 70
2.1 Using budgets and variances to evaluate results ................................................................................... 70
2.2 Revenu and cost variances ..................................................................................................................... 74
2.3 The role of standards in determining variances ..................................................................................... 75
2.4 Finding explanations for variances ......................................................................................................... 76
2.5 More detailed analysis of flexible-budget variances .............................................................................. 77
2
,DEEL 1 : Basic Concepts
Chapter 1. What is Managerial Accounting
1.1 Management accounting and your career
Management accounting versus financial accounting
Management accounting = cost accounting, kostprijsboekhouden, kostprijscalculatie, analytisch
boekhouden
- minder strict, ander publiek (eerder gericht naar de managers van een bedrijf)
Financial accounting = algemeen (financieel) boekhouden
- stricte regulering voor opstellen jaarrekening en bijhouden van transacties
Algemeen financieel boekhouden
→ identificatie, registratie en samenvatting van finaciële informatie en rapportering naar externe
belanghebbende in de vorm van de jaarrekening
Externe belanghebbende: iedereen die een beslissing wenst te nemen met een economische impact
- aandeelhouders/beleggers
- crediteuren/schuldeisers
- financiële instellingen (banken
- klanten
- fiscus
- overheid
De jaarrekening:
Balans; activa en passiva, boekhoudkundige gelijkheid, principe van dubbelboekhouden
Resultatenrekening; (opbrengsten – kosten = winst/verlies),
Toelichting; hier wordt info over afschrijvingen in opgenomen
De resultatenrekening
Hoe blijft je onderneming bestaan?
door winst te maken, deze hoeft niet heel hoog te zijn → break-even is voldoende (>0)
- volgens de toerekeningsaanpak
> opbrengsten pas boeken wanneer ze gerealiseerd zijn (verdiend, geleverd aan klanten en
geconcretiseerd, geld hebben of een belofte tot geld)
*vb het leveren van een factuur is ook concreet
> kosten moet je boeken volgens het overeenstemmingsprincipe, kosten in de
resultatenrekening moeten overeenstemmen met het geld dat je hiervoor hebt gekregen
*vb de aankoop van een gebouw gaat voor een langere periode voor opbrengsten zorgen, in dit geval
ga je dit gebouw moeten afschrijven zodat je hier elk jaar een stukje van als kost kan boeken
- eenvoudige kasaanpak bestaat ook, maar deze benaderd de realiteit niet dus hier gaan we niet mee
werken > winst zou niets zeggen want die valt te manipuleren en geeft geen weerspiegeling van de
eigenlijke economische aanpak
Kapitaalinbreng (of kapitaalverhoging) = de investeerder brengt extra geld binnen > dit is nooit een
opbrengst en nooit een kost > dit komt op het passief van de balans onder eigen vermogen
Lening = komt nooit op de resultatenrekening > dit komt op het passief van de balans onder vreemd
vermogen
Afbetaling lening = wanneer we een lening terugbetalen is dit nooit een kost, het blijft op de balans
Interest op lening = komt wel op de resultatenrekening
Investering = pure aankoopkost is geen onmiddelijke kost, maar een actief dat stijgt
3
, Afschrijving = de aanschaffingswaarde wordt afgeschreven overheen de tijd en wordt in rekening
gebracht met de opbrengsten die we hierdoor konden realiseren
Management accounting
→ identificatie en registratie van financiële informatie die (interne) managers gebruiken om
beslissingen te nemen om op die manier de ondernemingsdoelstellingen te bereiken
Ontstaan MAC?
- ondernemingen worden groter en complexer (multinationals)
- winst van de onderneming wordt bepaald door opbrengsten en kosten, er moet dus aan
kostenbeheersing gedaan worden
- managers dienen te weten waar kosten vandaan komen en of er verbetering mogelijk is, de
winstcijfers komen onder druk te staan
- CEO staat boven verschillende divisies met hun eigen managers, binnenin die divisies moeten de
managers rapporteren aan managers boven hen
- CEO’s willen verantwoording kennen, elke manager krijgt bepaalde targets en budgetten opgelegd
en als die niet behaald worden moet dit verantwoord worden
- management accounting zorgt voor het opvolgen in een zeer gediversifieerde organisatie
Ontstaan Management accounting
- boekhouden bestaat al sinds 15de eeuw, toen was er geen nood aan management accounting
aangezien men vaak een éénmanszaak had
- sinds 19de eeuw is er voor het eerst een nood ontstaan aan meer informatie, dit was het gevolg van
de industriële revolutie
- bedrijven worden niet meer geleid door één persoon, maar er wordt kapitaal verzameld om
investeringen te doen in toestellen > er kwam een nood aan info voor de managers om beslissingen
te kunnen maken
- vanaf 2000 zijn ondernemingen internationaal gegaan, ondernemingen zijn gegroeid en er kwam
een nood aan centrale informatie
Samenvatting
Financial accounting Managerial accounting
voornaamste extern intern
gebruikers
beperkingen gereguleerd, strenge vormvereisten geen regels, systemen en info
bepaald door management
moeten tegemoetkomen aan
strategische en operationele
behoeften
doel verslaggeving over presteren in info verschaffen voor interne
verleden, basis voor het nemen van besluiten door medewerkers en
besluiten managers, terugkoppeling en
controle over operationele
presteren
tijdigheid vertraagd, historisch actueel, toekomstgericht
4
