Samenvatting Overzicht Wijsbegeerte B | 15/20

OVERZICHT WIJSBEGEERTE B
FREUD

Psychoanalyse !

- Verwoorden = herinneren = genezen

- Vrije associatie
o De dingen die vrijkomen bij de vrije associatie, zijn dingen die de patient
heeft verdrongen. Verdrongen zaken komen altijd wel eens naar boven.
o Conflictsituaties: iets dat je wilt, maar waarvan je weet dat het niet mag en
waar je je schuldig over voelt. Die zaken ga je verdringen.
o Hysterische symptomen vinden hun oorsprong in een conflictsituatie

- Droom
o Manifeste droom: de droom die je je herinnert bij het wakkerworden
o Latente droom: de betekenis van de droom
o Dromen lossen conflictsituaties op door datgene dat je graag wil, maar
eigenlijk niet mag via dromen te transformeren tot een onherkenbare
droominhoud
 Op die manier bevredigen we onze ontoelaatbare wensvoorstelling,
zonder ons daarvan bewust rekenschap te geven.
o De technieken die de droomarbeid gebruikt om de latente droominhoud te
transformeren tot de manifeste droominhoud, zijn vaak dezelfde:
 Verdichting: één element dat staat voor meerdere elementen
 Verschuiving: de verplaatsing van de aandacht van één element
naar een ander element
 Elementen uit de droomdag: gebeurtenissen die hebben
plaatsgevonden de dag die aan de droom voorafgaat

- Infantiele seksualiteit
o Het merendeel van de pathogene trauma’s dat aan de basis ligt van
hysterische neurose gaat volgens Freud terug op seksueel gerelateerde
conflicten uit de vroege kinderjaren.
o Ruimere betekenis van seksualiteit
o Freud brengt de normale ontwikkeling van de infantiele seksualiteit en haar
afwijkingen in de zogenaamde perversies in kaart.

- Psychoanalyse als theorie van het subject
o Psychisch apparaat (= psychosomatische tussenwereld)
 Es, Ich, Über-Ich
o Het Es
 Binnen het Es zijn driften aan het werk
o Het Ich
 Soort tussenprincipe
 Bemiddelt tussen het Es en de buitenwereld


1

,  Bewust of voorbewust
 Het Ich zoekt zoveel mogelijk lust en zo weinig mogelijk onlust.
o Het Über-Ich
 Controle instantie
 Het Über-Ich onderwerpt het driftleven van het Es en het
denken en handelen van het Ich aan geboden en verboden.
 Het Über-Ich moet de driften bemiddelen en in toom houden.
o Een belangrijk deel van Freud zijn theorie van het subject bestaat erin de
lotgevallen van het libido te volgen.

- Driften
o De krachten die binnen het Es werkzaam zijn.
o Driften streven naar bevrediging
o 2 soorten driften, die samen aan het werk zijn
 Eros
 Doel: binding
 Doodsdrift
 Doel: vernietigen
o Bv.: eethandeling, liefdesdaad = combinaties van eros en doodsdrift



- Ontwikkeling van de seksuele functie
o Van primair narcisme naar objectlibido
 Fase 1: het Ich gaat zichzelf bezetten met de totale hoeveelheid
beschikbaar libido.
 = toestand van het primaire narcisme: het investeren van
alle libidinale energie in het eigen Ich
 Fase 1 is noodzakelijk:
o Het Ich als eenheid wordt tot stand gebracht
o Het Ich wordt dusdanig opgeladen met libidinale
energie dat er een reservoir wordt aangelegd
 Fase 2: het Ich begint voorstellingen van objecten met libido te
bezetten
 Het Ich begint het narcistisch libido om te zetten in
objectlibido
 Noodzakelijk voor beminning van anderen

o Overgang van primair narcisme naar objectlivido laat zich documenteren in
de ontwikkeling van de seksualiteit.
 4 fasen:
 Orale fase (kinderen die alles in hun mond steken)
 Sadistisch-anale fase (agressie, het kind ervaart lust in het
pijn doen)
 Fallische fase (het kind vindt lustbeleving aan de eigen
genitaliën)
o Jongen gaat hierna de oedipale fase in.
o Meisje ervaart clitorale minderwaardigheid.
Latentiefase
 Genitale fase (puberteit)
o Organisatie in 2 richtingen:
 Voortplanting


2