Geschreven door studenten die geslaagd zijn Direct beschikbaar na je betaling Online lezen of als PDF Verkeerd document? Gratis ruilen 4,6 TrustPilot
logo-home
Document preview thumbnail
Voorbeeld 10 van de 192 pagina's
Samenvatting

Samenvatting Vraagstukken Penologie & Forensische HV

Document preview thumbnail
Voorbeeld 10 van de 192 pagina's

Deze collegeaantekeningen behandelen het eerste hoofdstuk uit het vak Vraagstukken uit de penologie en forensische hulpverlening aan KU Leuven, gedoceerd door Tom Daems & Anthony Pemberton

Voorbeeld van de inhoud

Vraagstukken uit de

penologie en forensische

hulpverlening



1

,Inhoudsopgave
DEEL GEDOCEERD DOOR:............................................................................................................................1
TOM DAEMS.......................................................................................................................................................1
Hoofdstuk 1: Elektronisch toezicht..............................................................................................................2
1. Inleiding......................................................................................................................................................2
1.1. Ontstaan elektronisch toezicht..................................................................................................5
1.2. Behavioral supervision system with wrist carried transceiver.......................................7
2. De ontwikkeling van elektronisch toezicht in België in vogelvlucht......................................9
2.1. Experimentatie (1998 - 2000)...................................................................................................9
2.2. Stabilisering (2000 - 2006).....................................................................................................10
2.3. Intensifiëring (2006 - 2011)....................................................................................................11
2.4. Diversifiëring (2011 - …)...........................................................................................................11
2.4.1. Groei in cijfers......................................................................................................................13
3. Wat is de aantrekkingskracht van elektronisch toezicht?.......................................................14
3.1. Van de functies van de vrijheidsstraf….................................................................................15
3.2. … Naar functies van het elektronisch toezicht...................................................................16
3.2.1. Actiefunctie..........................................................................................................................17
3.2.2. Afschrikking.........................................................................................................................18
3.2.3. Automatisering...................................................................................................................18
3.2.4. Bescherming van slachtoffers.......................................................................................22
3.2.5. Criminaliteitsbestrijding...................................................................................................23
3.2.6. Degradatie............................................................................................................................23
3.2.7. Detectie.................................................................................................................................23
3.2.8. Gedragsopvolging.............................................................................................................24
3.2.9. Herstel...................................................................................................................................25
3.2.10. Humanisering...................................................................................................................25
3.2.11. Kostenbesparing..............................................................................................................26
3.2.12. Leedtoevoeging...............................................................................................................26
3.2.13. Onschadelijkmaking/incapacitatie.............................................................................27
3.2.14. Ontlasting..........................................................................................................................28
3.2.15. Ontvolking/Decarceratie...............................................................................................28
3.2.16. Re-integratie.....................................................................................................................29
3.2.17. Responsabilisering..........................................................................................................29
3.2.18. Schadebeperking.............................................................................................................30
3.2.19. Transcarceratie.................................................................................................................30
3.2.20. Vergroting en verfijning controlenet.........................................................................31
3.2.21. Verificatie...........................................................................................................................32
3.2.22. Winst...................................................................................................................................33
4. Elektronisch toezicht in Europa........................................................................................................34
4.1. Europees onderzoek in 5 jurisdicties.....................................................................................34


2

, 4.2. Elektronisch toezicht - wereldwijd - McDonaldisering?................................................36
5. Ethisch kader: grenzen aan de groei van elektronisch toezicht.............................................37
5.1. Enkele thema’s.............................................................................................................................38
5.2. Europees initiatief: Recommendation CM/Rec (2014)4.................................................41
5.2.1. Raad van Europa- Mensenrechten als leidend kader............................................41
5.2.2. Soft law met reële impact...............................................................................................41
5.3. Appendix........................................................................................................................................42
6. Vragen bij elektronisch toezicht.......................................................................................................43
6.1. Te veel of te weinig elektronisch toezicht?.........................................................................43
6.2. Succes of mislukking?................................................................................................................44
6.3. Apollo of dyonisos?....................................................................................................................45
Hoofdstuk 2: Basiswet gevangeniswezen en rechtspositie van gedetineerden: casus
naaktfouilles.....................................................................................................................................................47
1. Inleiding...................................................................................................................................................47
2. Ontwikkelingen basiswet gevangeniswezen..............................................................................48
2.1. Van inherente beperkingen …..................................................................................................48
2.2. … Naar gelegitimeerde beperkingen.....................................................................................49
2.3. Ontwikkelingen in België in vogelvlucht.............................................................................50
2.4. Basisprincipes van de basiswet gevangeniswezen.........................................................50
2.5. Het hobbelparcours van de basiswet gevangeniswezen..............................................51
2.6. Casus: De regulering en deregulering van de naaktfouilles.........................................52
2.6.1. Inleiding.................................................................................................................................53
2.6.2. Stanley Cohen (1942 - 2013) over ontkenning.......................................................53
2.6.3. Europese regulering van naaktfouilles.......................................................................54
2.6.4. Regulering en deregulering van naaktfouilles in België.......................................56
2.6.5. Interpretatieve ontkenning.............................................................................................59
3. Besluit.......................................................................................................................................................60
Hoofdstuk 3: Toezicht op detentie............................................................................................................62
1. Inleiding: waarom toezicht op gevangenissen?..........................................................................62
2. De preventieve wende........................................................................................................................63
2.1. Het voorstel van Gauthier........................................................................................................63
→ Kernpunten van Gautier’s preventieve voorstel.............................................................64
2.2. De weg naar het voorstel: van Verenigde Naties naar Raad van Europa en terug
...................................................................................................................................................................64
3. Het Europees antifoltercomité.........................................................................................................65
3.1. European Convention for the Prevention of Torture and Inhuman or Degrading
Treatment or Punishment (1987)...................................................................................................65
3.2. The CPT: the story of success.................................................................................................66
...................................................................................................................................................................66
3.3. België en het CPT.......................................................................................................................66



3

, 4. Het VN-antifoltercomité.....................................................................................................................66
4.1. Tweepijlerstructuur....................................................................................................................67
4.1.1. Subcommittee on the prevention of torture (SPT)..................................................67
4.1.2. National Preventive Mechanism...................................................................................68
4.1.3. Cijfers.....................................................................................................................................68
SPT – Subcommittee on Prevention of Torture (VN)..............................................................69
CPT – European Committee for the Prevention of Torture (Raad van Europa)..............69
4.2. Een moeilijke start voor het SPT............................................................................................70
4.3. Malcolm Evans (20 oktober 2015)........................................................................................71
4.4. 12e jaarrapport (maart 2019).................................................................................................72
5. Het dertigersdilemma van het CPT................................................................................................72
5.1. Standbeelden en slaven...........................................................................................................72
5.2. Dialoog: ruis op de lijn? CPT klaagt......................................................................................74
5.3. En opnieuw….................................................................................................................................74
5.4. En ook meer recent (Slovakije)...............................................................................................74
5.5. En zelfs bij Finland......................................................................................................................75
5.6. Wat is er aan de hand?..............................................................................................................75
5.7. Verschillende manieren van antwoorden...........................................................................76
5.7.1. Het instemmende antwoord..........................................................................................76
5.7.2. Het corrigerende antwoord............................................................................................76
5.7.3. Het “de schuld ligt niet bij ons”-antwoord................................................................77
5.7.4. Het “in de praktijk loopt alles op rolletjes”-antwoord..........................................77
5.7.5. Het “kunnen, maar niet willen”-antwoord................................................................77
5.7.6. Het “willen, maar niet kunnen”-antwoord................................................................78
5.7.7. Het onderzoekende antwoord.......................................................................................79
5.7.8. Het antwoord dat een nieuwe vraag oproept..........................................................79
5.7.9. Het partiële antwoord......................................................................................................80
5.7.10. Het ontbrekende antwoord..........................................................................................80
6. Centrale toezichtsraad en commissies van toezicht.................................................................81
7. Tot besluit...............................................................................................................................................81
Hoofdstuk 4: Europese Penologie.............................................................................................................82
1. Inleiding: Europa en de straf.............................................................................................................82
2. Raad van Europa...................................................................................................................................82
2.1. Europees Hof voor de Rechten van de Mens.....................................................................83
2.1.1. Doodstraf..............................................................................................................................83
2.1.2. Behandeling van verdachten of veroordeelden.......................................................84
2.1.3. Gestrengheid van het strafbeleid.................................................................................85
2.1.4. Rechten van het slachtoffer...........................................................................................86
2.2. CPT...................................................................................................................................................86
2.3. Aanbevelingen van Committee of Ministers......................................................................86



4

, 3. Europese Unie........................................................................................................................................87
3.1. EU en gevangenissen.................................................................................................................88
3.2. Arrest gevoegde zaken Aranyosi en Caldaru....................................................................89
3.2.1. Beoordelingskader van het Hof....................................................................................90
3.3. Enkele reflecties...........................................................................................................................91
DEEL GEDOCEERD DOOR:.........................................................................................................................93
ANTHONY PEMBERTON.............................................................................................................................93
Hoofdstuk 5: Introductie narratieve criminologie.................................................................................94
1. Wat is een narratief.............................................................................................................................94
1.1. Overcoming the monster..........................................................................................................95
1.2. Quest...............................................................................................................................................95
1.3. Voyage and return......................................................................................................................95
1.4. Rags to riches...............................................................................................................................96
1.5. Tragedy...........................................................................................................................................96
1.6. Comedy...........................................................................................................................................96
1.7. Rebirth............................................................................................................................................96
1.8. Irony.................................................................................................................................................96
2. Narratieve persoonlijkheidspsychologie.......................................................................................96
2.1. McAdams 2013...........................................................................................................................97
3. Shadd Marun’s “Making good”......................................................................................................100
3.1. Sociale betekenis van levensverhalen...............................................................................101
3.2. Visie op verantwoordelijkheid..............................................................................................102
3.3. Continuïteit in het zelfbeeld..................................................................................................102
4. Lois Presser en de narratieve criminologie................................................................................102
4.1. Narratives of offenders: “startpunt” voor de narratieve criminologie.....................102
4.2. Het probleem van authenticiteit..........................................................................................103
4.3. Interpretatie van verhalen in criminologie........................................................................103
4.4. Verschil tussen de tweede en de derde interpretatie..................................................103
4.5. Aanpalende gezichtspunten in de criminologie.............................................................104
4.6. Bijdragen narratieve criminologie.......................................................................................104
Hoofdstuk 6: Narratieven Criminologie; dadertypologie, victimologie en culturele
criminologie....................................................................................................................................................106
1. Cultuur in narratieve criminologie................................................................................................106
2. Dadertypologie in de narratieven.................................................................................................108
2.1. Aanvullende narratieve aanpak...........................................................................................109
2.2. Een klein beetje achtergrond................................................................................................109
2.3. Op weg naar hun ‘narrative roles questionnaire’...........................................................111
2.4. Vragenlijst...................................................................................................................................111
2.5. Vier rollen....................................................................................................................................112
2.6. Twee vragen...............................................................................................................................113



5

, 3. Narratieven van huiselijk geweld - victimologie.....................................................................113
3.1. Welke verhaallijn......................................................................................................................113
3.2. Belang van verhalen in sociale bewegingen...................................................................114
3.3. Verwijzing naar het werk van Strak over geweld tegen vrouwen...........................115
3.4. Battered women syndrome...................................................................................................115
4. Narratieve victimologie - tegenstellingen tussen narratieven...........................................118
4.1. Belang van verhalen voor slachtoffers..............................................................................118
4.2. De impact van slachtofferschap op (levens)verhalen..................................................119
4.3. Verwerking van slachtofferschap.......................................................................................120
4.4. Spanningen tussen de verhalen van het slachtoffer en die van anderen..............120
4.4.1. Moralization gap..............................................................................................................121
4.4.2. Het geloof in een rechtvaardige wereld..................................................................121
4.4.3. Framing en stereotiep....................................................................................................122
Hoofdstuk 7: Narratieven in en na detentie.........................................................................................124
1. Introductie.............................................................................................................................................124
2. Wat is normaal...................................................................................................................................125
2.1. Centrale boodschap:................................................................................................................125
2.2. Normalisering.............................................................................................................................125
3. Narratieven van voormalige plegers van seksuele delicten................................................128
3.1. Centrale boodschap.................................................................................................................128
3.2. Studie naar levensverhalen...................................................................................................129
3.3. Twee narratieve profielen in onderzoek...........................................................................130
4. Narratieven van detentie.................................................................................................................131
4.1. Centrale boodschap.................................................................................................................131
4.2. Detentie als aanslag op identiteit.......................................................................................132
4.3. Onderzoeksresultaten Warr.................................................................................................133
4.4. Nog een uitdaging: “two mans”...........................................................................................133
4.5. Conclusie: narratieve uitdaging van detentie: Warr’s narrative labour..................134
Hoofdstuk 8: Maatschappelijke narratieven over straf en criminaliteit......................................135
1. Hoe praten we over “nieuwe” vormen van slachtofferschap en “nieuwe” vormen van
criminaliteit...............................................................................................................................................135
1.1. Drie verschillende soorten bekende slachtoffers..........................................................135
1.2. De ontdekking van ‘nieuwe slachtoffers’..........................................................................136
1.2.1. Het ideale slachtoffer.....................................................................................................138
1.2.2. Mythe van puur kwaad..................................................................................................138
1.2.3. Waarom mensen criminaliteitsnieuws tot zich nemen.......................................138
1.2.4. Moral Workout: What makes crime news? (Jack Katz, 1987):.........................139
1.2.5. Katz en durkheim.............................................................................................................140
1.2.6. Veranderingen in media................................................................................................140
1.3. In narratieve termen.................................................................................................................141



6

, 1.4. Om over verder te denken.....................................................................................................141
2. De reactie op onderzoek: het verhaal van Alyn Walker.......................................................141
2.1. Misvattingen over MAP’s.......................................................................................................141
2.2. Identiteitsontwikkeling bij MAP’s (Walker & Troiden).................................................142
2.3. Ball over Walker (2022)........................................................................................................144
2.4. Plotlijnen rond MAP’S (narratieve analyse).....................................................................144
2.5. De backlash tegen Walker (2023)......................................................................................145
2.6. Moral panic (Walker, 2023)..................................................................................................145
2.6.1. Resultaten..........................................................................................................................145
2.7. Koppeling met eerdere hoofdstukken...............................................................................146
3. Het veranderende strafklimaat.....................................................................................................147
3.1. Veranderingen in het strafklimaat......................................................................................147
3.1.1. Punitieve verschuiving sinds de jaren ’80...............................................................147
3.1.2. Paradox van dalende criminaliteit.............................................................................147
3.1.3. Strafpopulisme en rechtsverschuiving.....................................................................147
3.1.4. Dynamiek van publieke opinie....................................................................................148
3.2. Hoe moeten we deze ontwikkeling begrijpen?..............................................................148
3.2.1. Morele woede en verontwaardiging.........................................................................148
3.2.2. Morele woede en de intuïtieve aanklager...............................................................150
3.2.3. De conservatieve wending: het geloof in een gevaarlijke wereld..................150
3.2.4. Punitieve houdingen: criminologische duidingen.................................................151
3.3. Een aantal gedachten vanuit narratief perspectief.......................................................152
Gastcollege Herstelgerichte detentie....................................................................................................154
1. Herstelrecht en herstel: de basis..................................................................................................154
1.1. Definitie........................................................................................................................................154
1.2. Vier Aartsvaders.......................................................................................................................154
1.2.1. Abolitionisme (. Julsman, 1986).................................................................................154
1.2.2. ‘Conflict as property (N. Christie, 1977)..................................................................155
1.2.3. ‘Reintegrative schaming’ (J. Braithwaite, 1989)....................................................155
1.2.4. ‘Changing lenses’ (H. Zehr, 1990).............................................................................156
1.3. Samenvattend............................................................................................................................156
1.4. Principes herstelrecht..............................................................................................................156
1.5. Types herstelrecht....................................................................................................................156
1.6. Verhouding tussen herstelrecht en strafrecht......................................................................157
1.7. Belang van narratieven in herstel.......................................................................................158
2. Herstelgerichte detentie: wat en waarom?...............................................................................158
2.1. Problemen met detentie.........................................................................................................158
2.2. Herstelgerichte detentie.........................................................................................................159
2.3. Doelen voor herstelrecht in detentie.................................................................................159
3. Herstelgerichte detentie: theoretische en praktische uitdagingen...................................160



7

, 3.1. Is de onderliggende filosofie niet tegenstrijdig..............................................................160
3.2. Theoretische tegenstellingen en uitdagingen......................................................................161
3.3. Praktische uitdagingen...........................................................................................................161
4. Herstelgerichte detentie in België...............................................................................................162
4.1. Van waar komen we?..............................................................................................................162
4.2. Wetgeving..................................................................................................................................162
4.3. Waar staan we nu?..................................................................................................................162
5. Conclusie..............................................................................................................................................163
Hoofdstuk 10: De waarde van fictie in narratieve criminologie....................................................164
1. Fictionaliseren in verhalen over gedetineerde familieleden................................................164
1.1. De centrale probleemstelling: de puzzel van de misdrijven van een geliefde.....164
1.2. Het fictionaliseren als narratieve strategie......................................................................165
1.3. Functionaliseren en filosofische duiding:..........................................................................165
1.4. Fictie en levensverhalen: een gevaarlijk grensgebied..................................................166
1.5. Vier fictionaliserende tendensen.........................................................................................166
1.6. Functies, opbrengsten en risico’s........................................................................................168
1.7. Opbrengsten en risico’s..........................................................................................................168
1.8. Casussen.....................................................................................................................................169
2. Het belang van functie voor de criminologie............................................................................169
2.1. Weer verwijzing naar Maruna..............................................................................................169
2.2. Literaire fictie als alternatief narratief in een detentiecontext:..................................170
2.3. Narratieve veerkracht..............................................................................................................171
3. Het bestuderen van detentie in autobiografische romans...................................................173
3.1. Waarom fictie nodig is............................................................................................................173
3.2. Carceral habitus........................................................................................................................173
3.3. Ras, gender en lichamelijkheid in de gevangenis..........................................................175
3.4. Ron decker - The animal factory (Edward Bunker).......................................................176
3.5. Bijdrage van fictie aan de criminologie (Page en Goodman).....................................177
3.6. Bijdrage volgens McGregor...................................................................................................177
3.7. Praktische criminologische toepassingen van fictie......................................................177
4. De waarde van ‘ghost criminology’: het begrijpen van intieme relaties in detentie door
romans........................................................................................................................................................178
4.1. De impact van gevangenisstraf op relaties......................................................................178
4.2. Beperkingen van huidige perspectieven...........................................................................179
4.3. Ghost criminology als inspiratie..........................................................................................179
4.4. Kernprincipes van ghost criminology.................................................................................180
4.5. An american Marriage (Tayari Jones, 2018)....................................................................180




8

,9

, DEEL GEDOCEERD DOOR:
TOM DAEMS




1

Documentinformatie

Geüpload op
24 augustus 2026
Aantal pagina's
192
Geschreven in
2025/2026
Type
Samenvatting
€11,16

Verkeerd document? Gratis ruilen Binnen 14 dagen na aankoop en voor het downloaden kan je een ander document kiezen. Je kan het bedrag gewoon opnieuw besteden.
Geschreven door studenten die geslaagd zijn
Direct beschikbaar na je betaling
Online lezen of als PDF

Verkocht
1
Volgers
1
Items
6
Laatst verkocht
3 jaar geleden



Waarom studenten kiezen voor Stuvia

Gemaakt door medestudenten, geverifieerd door reviews

Kwaliteit die je kunt vertrouwen: geschreven door studenten die slaagden en beoordeeld door anderen die dit document gebruikten.

Niet tevreden? Kies een ander document

Geen zorgen! Je kunt voor hetzelfde geld direct een ander document kiezen dat beter past bij wat je zoekt.

Betaal zoals je wilt, start meteen met leren

Geen abonnement, geen verplichtingen. Betaal zoals je gewend bent via Bancontact, iDeal of creditcard en download je PDF-document meteen.

Student with book image

“Gekocht, gedownload en geslaagd. Zo eenvoudig kan het zijn.”

Alisha Student

Bezig met je bronvermelding?

Maak nauwkeurige citaten in APA, MLA en Harvard met onze gratis bronnengenerator.

Bezig met je bronvermelding?

Veelgestelde vragen