Samenvatting Gehoor: Assessment | Aural Habilitation | Arteveldehogeschool | 2026/27

Hoofdstuk 5: Assessment als basis voor therapie

1. Basisinzichten therapie
1.1 situering therapie en begeleiding

Een sensorineuraal gehoorverlies= kan niet hersteld worden ondanks de
continue evoluties in diagnostiek en technologische hoorhulpmiddelen.

Een kind met een gehoorverlies= wordt zelf met het beste hoorhulpmiddel
nooit geen goedhorend kind

1.1.1 Noodzaak van therapie en begeleiding

Hoorhulpmiddelen= minimaliseren de negatieve impact van het
gehoorverlies op de ontwikkeling van een kind

 Blijft het gehoorverlies: de verschillende domeinen van het menselijk
functioneren in mindere of meerdere mate beïnvloeden

Goed ontwikkelde auditieve vaardigheden= vormen de basis voor de
ontwikkeling van alle overige functies beschreven in het ICF

In het domein functies en anatomische eigenschappen= interageren de
auditieve functies met taal en spraak

 Ook interactie met andere sensorische, mentale en motorische
functies

Kinderen met gehoorverlies= blijven om verschillende redenen het risico
lopen op o.a. een taal- en spraakachterstand

3 sleutelvoorwaarden om kinderen met een aangeboren gehoorverlies te
leren luisteren en spreken:

 Vroeg detecteren en diagnosticeren
 Snel en optimaal auditief corrigeren
 De ouders in cc brengen met getrainde professionals

Vroeg detecteren en diagnosticeren

Screening= heeft als doel gehoorverlies bij verschillende leeftijdsgroepen
vroegtijdig detecteren

Vroegdetectie= heeft maar zin als er snelle diagnostiek op volgt

Kind&Gezin= screent het gehoor van neonaten tijdens de 1e levensmaand
 na een tweede refer= volgt een doorverwijzing naar een
referentiecentrum waar het diagnostisch onderzoek plaatsvindt

 Baby’s die bij deze screening uitvallen op het driestappenmodel=
doorverwezen voor diagnostiek naar een audiologisch centrum (AC)

,Snel en optimaal auditief corrigeren

Na vaststelling van een blijvend gehoorverlies= worden kinderen en hun
ouders doorverwezen naar een gespecialiseerd centrum voor ambulante
revalidatie (CAR)

 Auditieve correctie= start in principe voor de leeftijd van 3 maanden

Ouders in contact brengen met getrainde professionals

Hoortoestelaanpassing, begeleiding en therapie= afgestemd op elkaar

Overleg tussen de verschillende professionals= leiden tot een efficiënter
hulpverlening en voorkomt dat ouders tegenstrijdige informatie krijgen

1.2 Terminologie

Therapie en begeleiding bij kinderen= benoemen we heel divers:

 Hoortraining
 Auditieve training
 Lipleestraining
 (integrale) Gehoorrevalidatie
 Vroegbegeleiding
 Multidisciplinaire therapie

Aural habilitation omschrijft dat als: interventies bij jonge kinderen die nog
geen luister-, taal- en spraakvaardigheden hebben ontwikkeld of bij wie
deze vaardigheden zich nog ontwikkelen= correcte en overkoepelende
beschrijving

Aural habilitation volgens ASHA

 Een interactief proces waarbij iemands capaciteiten in zijn
natuurlijke omgeving optimaal worden uitgedaagd, zodat
beperkingen als gevolg van gehoorverlies geminimaliseerd of
voorkomen worden, zowel op het vlak van welzijn en communicatie
als op vlak van het interpersoonlijk, psychosociale, schoolse en
beroepsmatig functioneren

Aural habilitation volgens Montano

 De diagnostiek en behandeling van gehoorverlies is cliëntgericht.
o Deze benadering creëert een therapeutische omgeving waarin
gezamenlijke beslissingen kunnen worden genomen
o die zijn nodig om de impact van het gehoorverlies op de
communicatie, de activiteiten en participatie in kaart te
brengen en te beperken
 Hij voegt enkel extra kwaliteitscriteria voor de hedendaagse zorg toe
o Cliëntgerichtheid

, o Gezamenlijke beslissingen nemen: shared decision making
o ICF toepassen: de verschillende domeinen expliciet vermelden
1.2.1 Formele vs informele training

Bij jonge kinderen= training en stimulatie zo veel mogelijk consequent en
continu in een natuurlijke context gebeuren, onderscheiden we formele en
informele training

Formele training

= omvat zeer gestructureerde activiteiten, waarbij ook nog kan worden
gedrild

 Het zijn therapeutische settings of therapieën bij de logopedist,
psycholoog of ergotherapeut op geplande momenten
 De doelstellingen en werkvormen= vooraf bepaald
 Kan individueel + al dan niet in aanwezigheid van het cliëntsysteem

Informele training

= geïntegreerd in de dagelijkse routine en de doordeweekse activiteiten
van het kind

 Professionals coachen leden uit het cliënt systeem om het kind
regelmatig te stimuleren om te leren luisteren en praten.

Therapeuten coachen de ouders tijdens de therapie

 Ze volgen de ervaringen van de ouders via gesprekken
 Via formele en informele observaties of korte opnames door de
ouders

Therapeuten en thuisbegeleiders werken nauw samen

De thuisbegeleider= ondersteunt de informele therapie

1.3 Het therapieproces

Het zorglandschap= laatste decennia enorm gewijzigd

 Professionals staan voor de uitdaging om vernieuwde visies te
stroomlijnen

Een biopsychosociale benadering= ondersteunt professionals om vanuit
een holistische visie cliëntgerichte en contextgerichte behandeling na te
streven

De ontwikkeling van de baby en het jonge kind met gehoorverlies= staan
voorop

 Stimuleren hun ontwikkeling= door met de context aan de slag te
gaan