SAMENVATTING
“TAAL:
DIAGNOSTIEK”
1ste jaar, bachelor Logopedie en Audiologie aan Thomas More
,Taal: diagnostiek HC 1
Kenmerken taalontwikkelingsstoornis
1 Verborgen stoornis
2 Het verwerven van de mondelinge taal gaat opvallend trager en moeizamer: fonologische
stoornis, woorden vereenvoudigen
Taalontwikkelingsstoornis volgens ASHA
1 Significant tekort (= niet tijdig behalen van mijlpalen) in de ontwikkeling en het gebruik van taal
in al zijn modaliteiten
2 Problemen met taalbegrip en/of productie in verschillende taaldomeinen (fonologie,
morfologie, syntaxis, semantiek en pragmatiek)
3 Voor het leven of de symptomen veranderen doorheen de tijd
Leeftijd Minimum Spreeknormen
0 -12 maanden Het kind ontwikkelt (non-)verbale taalvoorwaarden
1. Huilen, lachen, kraaien
2. Oogcontact
3. Spelen met de lippen, tong en verhemelte
4. Spelen met de stem
5. Luisteren naar de stem van een ander en kijken naar mondbeeld
6. Brabbelen in een steeds gevarieerder patroon
7. Imiteren
8. Beurtnemen
12-18 maanden 1 Het kind begrijpt opdrachten met twee woorden
2 Het kind kan één of meer lichaamsdelen aanwijzen
3 Het kind kan veel en gevarieerd brabbelen met af en toe een herkenbaar
woord
18-24 maanden Het kind gebruikt 5 tot 10 woorden
2-2;06 jaar 1 Het kind begrijpt zinnen met 3 woorden
2 Het kind gebruikt tweewoorduitingen waarbij woordopbouw onvolledig is
2;06 - 3 Het kind gebruikt driewoorduitingen waarbij woordopbouw nog onvolledig is
3 – 3;06 1 Het kind gebruikt drie- tot vijf woorduitingen
2 Ongeveer de helft van wat het kind zegt, is verstaanbaar
3;06 - 4 1 Het kind vertelt spontaan wel eens een verhaal
2 50-70% van wat het kind zegt, is verstaanbaar
4 – 5;06 1 Het kind kan een verhaal navertellen aan de hand van plaatjes
2 Het kind gebruikt enkelvoudige zinnen waarbij nog problemen met
meervoudsvormen en vervoeging mogen bestaan
3 75-90% is verstaanbaar
>5;06 1 Het kind gebruikt goed gevormde, ook samengestelde zinnen
2 Het kind is goed verstaanbaar
3 Het taalgebruik is concreet
Oefening: taalontwikkelingsstoornis of normaal?
Prevalentie tos: Geeft aan hoeveel kinderen met een taalontwikkelingsstoornis er zijn op een
moment 5-10% van schoolgaande kinderen heeft een TOS, komt even vaak voor als dyslexie
1
, INDELING TAALONTWIKKELINGSSTOORNISSEN (secundair en primair, 2 subtypen)
SECUNDAIRE: Taalontwikkelingsstoornis gevolg ander probleem
Zwak taalaanbod
Sensorische Gehoorverlies Nood aan hulpmiddelen, soms extra stimulatie
ontwikkeling spraak en taal
Slechtziend/blind Mits optimaal taalaanbod, zelden taalproblemen
vaak kwetsbaar om sociaal-emotioneel en communicatief vlak
= impact taalontwikkeling mogelijk
Motorische “ Doorgaans normale taalontwikkeling
Cognitieve “ = verstandelijke beperking als IQ < 70
50% taalontwikkelingsproblemen
Sociaal-emotionele “ ASS en selectief mutisme
Factoren gehoorstoornissen die niveau taalontwikkeling mee bepalen
1 Leeftijd van vaststellen
2 De ernst van het gehoorverlies
3 De oorzaak van slechthorendheid (geleiding vs. Perceptief)
4 Gebruik van gehoorversterkende hulpmiddelen
5 De aanwezigheid van bepaalde medische aandoeningen
6 Het communicatieaanbod (taal en gebarentaal)
Oorzaken verstandelijke beperking
1 Genetisch
2 Zuurstoftekort bij geboorte
3 Overmatig alcoholgebruik tijdens Z
ASS
Wat? Een complexe neurologische stoornis
Aanhoudende tekorten in sociale communicatie en interactie
Beperkte, repetitieve patronen van gedrag, interesses of activiteiten
symptomen al vroeg in kindertijd aanwezig en leiden tot ernstige beperkingen in
(sociaal) functioneren
Prevalentie 1% van de schoolkinderen
40% heeft een verstandelijke beperking
Groot deel kampt met taalontwikkelingsstoornis
Kwalitatieve tekorten in verbale en non-verbale communicatie
Taalvorm Afwijkende prosodie (monotoon)
Grammaticale ontwikkeling (soms afwijking in syntaxis)
Taalinhoud Echolalie: onmiddellijk
Atypische organisatie van het lexicon
Vasthangen aan letterlijke betekenis van taal
2
“TAAL:
DIAGNOSTIEK”
1ste jaar, bachelor Logopedie en Audiologie aan Thomas More
,Taal: diagnostiek HC 1
Kenmerken taalontwikkelingsstoornis
1 Verborgen stoornis
2 Het verwerven van de mondelinge taal gaat opvallend trager en moeizamer: fonologische
stoornis, woorden vereenvoudigen
Taalontwikkelingsstoornis volgens ASHA
1 Significant tekort (= niet tijdig behalen van mijlpalen) in de ontwikkeling en het gebruik van taal
in al zijn modaliteiten
2 Problemen met taalbegrip en/of productie in verschillende taaldomeinen (fonologie,
morfologie, syntaxis, semantiek en pragmatiek)
3 Voor het leven of de symptomen veranderen doorheen de tijd
Leeftijd Minimum Spreeknormen
0 -12 maanden Het kind ontwikkelt (non-)verbale taalvoorwaarden
1. Huilen, lachen, kraaien
2. Oogcontact
3. Spelen met de lippen, tong en verhemelte
4. Spelen met de stem
5. Luisteren naar de stem van een ander en kijken naar mondbeeld
6. Brabbelen in een steeds gevarieerder patroon
7. Imiteren
8. Beurtnemen
12-18 maanden 1 Het kind begrijpt opdrachten met twee woorden
2 Het kind kan één of meer lichaamsdelen aanwijzen
3 Het kind kan veel en gevarieerd brabbelen met af en toe een herkenbaar
woord
18-24 maanden Het kind gebruikt 5 tot 10 woorden
2-2;06 jaar 1 Het kind begrijpt zinnen met 3 woorden
2 Het kind gebruikt tweewoorduitingen waarbij woordopbouw onvolledig is
2;06 - 3 Het kind gebruikt driewoorduitingen waarbij woordopbouw nog onvolledig is
3 – 3;06 1 Het kind gebruikt drie- tot vijf woorduitingen
2 Ongeveer de helft van wat het kind zegt, is verstaanbaar
3;06 - 4 1 Het kind vertelt spontaan wel eens een verhaal
2 50-70% van wat het kind zegt, is verstaanbaar
4 – 5;06 1 Het kind kan een verhaal navertellen aan de hand van plaatjes
2 Het kind gebruikt enkelvoudige zinnen waarbij nog problemen met
meervoudsvormen en vervoeging mogen bestaan
3 75-90% is verstaanbaar
>5;06 1 Het kind gebruikt goed gevormde, ook samengestelde zinnen
2 Het kind is goed verstaanbaar
3 Het taalgebruik is concreet
Oefening: taalontwikkelingsstoornis of normaal?
Prevalentie tos: Geeft aan hoeveel kinderen met een taalontwikkelingsstoornis er zijn op een
moment 5-10% van schoolgaande kinderen heeft een TOS, komt even vaak voor als dyslexie
1
, INDELING TAALONTWIKKELINGSSTOORNISSEN (secundair en primair, 2 subtypen)
SECUNDAIRE: Taalontwikkelingsstoornis gevolg ander probleem
Zwak taalaanbod
Sensorische Gehoorverlies Nood aan hulpmiddelen, soms extra stimulatie
ontwikkeling spraak en taal
Slechtziend/blind Mits optimaal taalaanbod, zelden taalproblemen
vaak kwetsbaar om sociaal-emotioneel en communicatief vlak
= impact taalontwikkeling mogelijk
Motorische “ Doorgaans normale taalontwikkeling
Cognitieve “ = verstandelijke beperking als IQ < 70
50% taalontwikkelingsproblemen
Sociaal-emotionele “ ASS en selectief mutisme
Factoren gehoorstoornissen die niveau taalontwikkeling mee bepalen
1 Leeftijd van vaststellen
2 De ernst van het gehoorverlies
3 De oorzaak van slechthorendheid (geleiding vs. Perceptief)
4 Gebruik van gehoorversterkende hulpmiddelen
5 De aanwezigheid van bepaalde medische aandoeningen
6 Het communicatieaanbod (taal en gebarentaal)
Oorzaken verstandelijke beperking
1 Genetisch
2 Zuurstoftekort bij geboorte
3 Overmatig alcoholgebruik tijdens Z
ASS
Wat? Een complexe neurologische stoornis
Aanhoudende tekorten in sociale communicatie en interactie
Beperkte, repetitieve patronen van gedrag, interesses of activiteiten
symptomen al vroeg in kindertijd aanwezig en leiden tot ernstige beperkingen in
(sociaal) functioneren
Prevalentie 1% van de schoolkinderen
40% heeft een verstandelijke beperking
Groot deel kampt met taalontwikkelingsstoornis
Kwalitatieve tekorten in verbale en non-verbale communicatie
Taalvorm Afwijkende prosodie (monotoon)
Grammaticale ontwikkeling (soms afwijking in syntaxis)
Taalinhoud Echolalie: onmiddellijk
Atypische organisatie van het lexicon
Vasthangen aan letterlijke betekenis van taal
2
