Boekdeel 2 – hoofdstuk 3 - HET
ZENUWSTELSEL EN ANTISOCIAAL
GEDRAG I: NEUROCHEMIE EN
ONDERLIGGENDE GENETICA
1. INLEIDING
- Neurowetenschappers bestuderen het menselijke zenuwstelstel, inclusief het
brein.
- Onderscheid tussen ‘structuur’ en ‘functie’.
o Structuur: de anatomische structuren.
o Functie: de werking van de hersengebieden.
▪ Welke functies bepaalde delen van het brein vervullen, het brein
opzich heeft al meerdere functies is een product van miljarden
jaren evolutie (selectiedruk)
- CONTEXT is superbelangrijk
o Neurowetenschap = contextwetenschap
o Wat ons brein doet kan nooit losgezien worden van de context
o Wat doen genen in een specifieke context
1
,2. HERSENEN ALS ONDERDEEL VAN HET
ZENUWSTELSEL
- Focus op het Centrale zenuwstelsel en het autonome en niet het perifere
- Bestaat uit meerdere delen
2
,- Anatomisch gezien kunnen we een onderscheid maken tussen kleine en grote
hersencellen.
- Deze cellen en hersengebieden mogen niet als losstaande structuren worden
beschouwd.
- De verschillende onderdelen van de hersenen werken samen, waarbij elk
onderdeel zijn eigen gespecialiseerde functie heeft.
- Dankzij geavanceerde technieken kunnen we de werking van de hersenen steeds
nauwkeuriger in de tijd opvolgen.
- Veel kennis over de hersenen komt voort uit het bestuderen van situaties waarin
ze niet meer normaal functioneren.
• Bijvoorbeeld: wanneer iemand een beroerte krijgt en daardoor niet meer kan
spreken, kunnen onderzoekers afleiden welke hersengebieden betrokken zijn
bij taal.
- Vroeger kon men de hersenen pas onderzoeken nadat iemand overleden was.
Tegenwoordig kunnen artsen en onderzoekers de hersenen ook tijdens het leven
bestuderen, bijvoorbeeld via operaties en beeldvormingstechnieken.
- Dankzij invasieve onderzoekstechnieken hebben we tegenwoordig veel meer
inzicht in de werking van de hersenen.
- In vergelijking met andere zoogdieren beschikt de mens over een sterk
ontwikkelde neocortex, die een belangrijke rol speelt bij complexe cognitieve
functies zoals denken, plannen en taal.
- De hersenen bestaan uit een linker- en een rechterhemisfeer.
3
, - Het oppervlak van de hersenen bevat groeven (sulci) en windingen (gyri).
- Wanneer bepaalde delen van de hersenen beschadigd raken of niet goed
functioneren, heeft dit gevolgen voor het functioneren van de mens.
- Hoewel wij niet gelijk zijn aan ons brein, zijn we er wel sterk van afhankelijk voor
ons denken, voelen en handelen.
- De hersenen spelen een centrale rol bij het ontstaan van ons bewustzijn.
- Neuronen verwerken voortdurend informatie uit hun omgeving en uit het lichaam,
wat uiteindelijk leidt tot gedachten, gevoelens en gedrag.
• De mens kan worden gezien als het resultaat van complexe, emergente
processen die voortkomen uit de samenwerking van miljarden neuronen.
- De frontale kwab is betrokken bij hogere cognitieve functies, zoals plannen,
beslissingen nemen, probleemoplossend denken en zelfcontrole.
- Onze emoties worden verwerkt en gereguleerd door verschillende
hersengebieden.
- Sommige hersengebieden zijn gespecialiseerd in motorische functies
(beweging), terwijl andere een belangrijke rol spelen bij taalverwerking.
- Het menselijk brein kan ontregeld raken, waardoor afwijkend of deviant gedrag
kan ontstaan.
• Het brein kan op verschillende manieren worden onderzocht en afgebeeld.
• Om de anatomie van de hersenen te bestuderen, worden vaak drie soorten
dwarsdoorsneden gebruikt:
o Sagittale doorsnede: een verticale snede van voor naar achter, waarbij de
hersenen in een linker- en rechterdeel worden verdeeld. Een doorsnede
4
ZENUWSTELSEL EN ANTISOCIAAL
GEDRAG I: NEUROCHEMIE EN
ONDERLIGGENDE GENETICA
1. INLEIDING
- Neurowetenschappers bestuderen het menselijke zenuwstelstel, inclusief het
brein.
- Onderscheid tussen ‘structuur’ en ‘functie’.
o Structuur: de anatomische structuren.
o Functie: de werking van de hersengebieden.
▪ Welke functies bepaalde delen van het brein vervullen, het brein
opzich heeft al meerdere functies is een product van miljarden
jaren evolutie (selectiedruk)
- CONTEXT is superbelangrijk
o Neurowetenschap = contextwetenschap
o Wat ons brein doet kan nooit losgezien worden van de context
o Wat doen genen in een specifieke context
1
,2. HERSENEN ALS ONDERDEEL VAN HET
ZENUWSTELSEL
- Focus op het Centrale zenuwstelsel en het autonome en niet het perifere
- Bestaat uit meerdere delen
2
,- Anatomisch gezien kunnen we een onderscheid maken tussen kleine en grote
hersencellen.
- Deze cellen en hersengebieden mogen niet als losstaande structuren worden
beschouwd.
- De verschillende onderdelen van de hersenen werken samen, waarbij elk
onderdeel zijn eigen gespecialiseerde functie heeft.
- Dankzij geavanceerde technieken kunnen we de werking van de hersenen steeds
nauwkeuriger in de tijd opvolgen.
- Veel kennis over de hersenen komt voort uit het bestuderen van situaties waarin
ze niet meer normaal functioneren.
• Bijvoorbeeld: wanneer iemand een beroerte krijgt en daardoor niet meer kan
spreken, kunnen onderzoekers afleiden welke hersengebieden betrokken zijn
bij taal.
- Vroeger kon men de hersenen pas onderzoeken nadat iemand overleden was.
Tegenwoordig kunnen artsen en onderzoekers de hersenen ook tijdens het leven
bestuderen, bijvoorbeeld via operaties en beeldvormingstechnieken.
- Dankzij invasieve onderzoekstechnieken hebben we tegenwoordig veel meer
inzicht in de werking van de hersenen.
- In vergelijking met andere zoogdieren beschikt de mens over een sterk
ontwikkelde neocortex, die een belangrijke rol speelt bij complexe cognitieve
functies zoals denken, plannen en taal.
- De hersenen bestaan uit een linker- en een rechterhemisfeer.
3
, - Het oppervlak van de hersenen bevat groeven (sulci) en windingen (gyri).
- Wanneer bepaalde delen van de hersenen beschadigd raken of niet goed
functioneren, heeft dit gevolgen voor het functioneren van de mens.
- Hoewel wij niet gelijk zijn aan ons brein, zijn we er wel sterk van afhankelijk voor
ons denken, voelen en handelen.
- De hersenen spelen een centrale rol bij het ontstaan van ons bewustzijn.
- Neuronen verwerken voortdurend informatie uit hun omgeving en uit het lichaam,
wat uiteindelijk leidt tot gedachten, gevoelens en gedrag.
• De mens kan worden gezien als het resultaat van complexe, emergente
processen die voortkomen uit de samenwerking van miljarden neuronen.
- De frontale kwab is betrokken bij hogere cognitieve functies, zoals plannen,
beslissingen nemen, probleemoplossend denken en zelfcontrole.
- Onze emoties worden verwerkt en gereguleerd door verschillende
hersengebieden.
- Sommige hersengebieden zijn gespecialiseerd in motorische functies
(beweging), terwijl andere een belangrijke rol spelen bij taalverwerking.
- Het menselijk brein kan ontregeld raken, waardoor afwijkend of deviant gedrag
kan ontstaan.
• Het brein kan op verschillende manieren worden onderzocht en afgebeeld.
• Om de anatomie van de hersenen te bestuderen, worden vaak drie soorten
dwarsdoorsneden gebruikt:
o Sagittale doorsnede: een verticale snede van voor naar achter, waarbij de
hersenen in een linker- en rechterdeel worden verdeeld. Een doorsnede
4
