NKO
,Fysiologievestibulo-oculairereflex..........................................................................................3
BPPD/BPPV-BenigneParoxismalePositieDuizeligheid/Vertigo...........................................6
Hintstodangerousvertigo-Beroerteofneuronitisvestibularis..............................................9
Dizziness/Vertigo......................................................................................................................12
Presentingsymptomsrelatedtotheear................................................................................12
Overallchallengeswithrespecttodizziness.........................................................................13
Toolstohelpyouindiagnosingdizzypatients.......................................................................14
Anatomy/physiology.............................................................................................................20
Testingvestibularsystem.......................................................................................................25
Differentialdiagnosis.............................................................................................................29
Categorieën...........................................................................................................................47
Casuïstiek..............................................................................................................................50
Takehomemessages............................................................................................................55
Oorengehoor............................................................................................................................56
Presentingsymptomsrelatedtotheear................................................................................56
Basics....................................................................................................................................60
Outerear................................................................................................................................61
Middleear..............................................................................................................................64
Innerearandbeyond.............................................................................................................69
Symptom-based.....................................................................................................................73
Hearingrehabilitation.............................................................................................................78
Earsurgery............................................................................................................................78
Adenotonsillectomiebijkinderen............................................................................................85
RingvanWaldeyer.................................................................................................................85
Acutetonsillitisbijkinderen....................................................................................................88
Tonsilhypertrofie.....................................................................................................................89
AAOHNSrichtlijn...................................................................................................................90
Tonsilasymmetriebijkinderen...............................................................................................93
Otitismediaenventilatiebuisjes..............................................................................................96
Otitismedia:definities............................................................................................................96
Otitismediameteffusie.........................................................................................................98
Evaluatievanhetgehoor.....................................................................................................100
Ventilatiebuisjes...................................................................................................................100
Permanentgehoorverliesbijkinderen..................................................................................103
Overzicht..............................................................................................................................103
Classificatiegehoorverlies...................................................................................................103
Gehoorrevalidatie................................................................................................................106
Oorzakenvancongenitaal/prelinguaalgehoorverlies..........................................................106
Unilateraalgehoorverlies.....................................................................................................113
Stridorenheesheidbijkinderen............................................................................................115
Laryngomalaciamimics.......................................................................................................120
2
, aryngotrachealestenose...................................................................................................121
L
Heesheidbijkinderen..........................................................................................................125
ENTforeignbodiesinchildren...............................................................................................128
Audiologischebegrippen,hoortoestellen,tinnitus..............................................................132
Werkinggehoor...................................................................................................................132
Audiologische(gehoor)testen..............................................................................................132
Subjectievetesten...............................................................................................................132
Spraakaudiometrie...............................................................................................................138
Objectievetesten.................................................................................................................140
Gehooroplossingen..............................................................................................................144
Gehoorsymptomengeassocieerdmetgehoorverlies..........................................................146
EXAMEN..............................................................................................................................152
Anatomie,fysiologieenpathologievandekeel-enpharynx.............................................153
Anatomieenfysiologiekeel-enpharynx.............................................................................153
Diagnostiek,pathologieenbehandelingkeel-enpharynx..................................................154
Slaap-gerelateerdeademhalingsstoornissen.......................................................................159
Polysomnografie..................................................................................................................166
Slaap-gerelateerdeademhalingsstoornissen......................................................................167
Heesheid...................................................................................................................................176
Anatomie..............................................................................................................................176
Stemstoornissenstemonderzoek&casussen.....................................................................183
Casus1................................................................................................................................187
Casus2................................................................................................................................190
Slikstoornissen-orofaryngealedysfagie.............................................................................194
Fysiologie,pathofysiologie&kenmerkenvandysfagie.......................................................195
Prevalentie&consequenties...............................................................................................200
Screening&detectie............................................................................................................201
Onderzoekenvandeslikfunctie...........................................................................................201
Behandelingvandeslikfunctie............................................................................................203
Anatomieenfysiologievandeneusenneusholtes............................................................205
Deel1-Anatomieneus&sinussen......................................................................................205
Deel2-Fysiologievanneus&sinussen.............................................................................207
Inleidingtotneusensinusaandoeningenincl.traumatischeneusafwijkingen................209
Deel2–Onderzoekneus&sinussen.................................................................................209
Deel3-Aandoeningenvanneus&sinussen......................................................................211
Deel4-Rhinosinusitis.........................................................................................................225
Deel5–Traumatischeneusafwijkingen..............................................................................235
Deel6-Reconstructieveneus-enaangezichtsheelkunde..................................................238
Epistaxis...................................................................................................................................239
3
, Fysiologie vestibulo-oculaire reflex
Er zijn verschillende orgaansystemen die onze balans uitmaken
1. Ogen
2. Evenwichtsorgaan: stuurt oogbeweging aan door de
vestibulo-oculaire reflex (VOR)
estibulo-oculaire reflex
V
= als je je hoofd beweegt in een richting maar je kijkt naar een
bepaald punt dan ga je er voor zorgen dat je ogen reflexmatig de
tegenovergestelde richting uitgaan
● Als naar 1 punt kijken en hoofd schudden, blijven uw ogen
scherp
○ Indien niet scherp dan evenwichtsaandoening
● VOR gebruiken om achter mogelijke aandoening te komen
vh evenwichtsorgaan
○ Je hebt 2 evenwichtsorganen (L en R)
● VOR geeft signaal:
○ Als je naar een kant beweegt gaat het
evenwichtsorgaan van die kant meer functie geven en
kant waarvan je weg draait minder functie aangeven
○ = signaal dat je krijgt en zorgt dat je ogen naar de
andere kant bewegen waardoor je op een bepaald
punt kan fixeren
⇒
belangrijk want zo beredeneren wnr nystagmus
Rotational vestibulo-ocular reflex (EXAMEN)
Nystagmus: direction defined by the quick phase
● Rightward rotation ⇒ nystagmus to the right (slow phase to the left for a compensated
eye movement)
● Leftward rotation ⇒ nystagmus to the left (slow phase to the right for a compensated eye
movement)
= spontane oogbeweging bij de pt
● Te weten komen of het te maken heeft met de uitval van 1 evenwichtsorgaan of 1
evenwichtsorgaan dat teveel werkt
● Stel R evenwichtsorgaan dat te veel werkt dan denken de hersenen constant dat je naar
de R kant beweegt ⇒ ogen kunnen niet verder uitwijken dus gaan een correctie saccade
maken (= snelle correctie naar de R kant) want waren meer naar L gegaan
○ ⇒ spontane nystagmus naar R door dat R evenwichtsorgaan teveel werkt
● Stel L evenwichtsorgaan uitgevallen ⇒ lijkt het dat hoofd naar R beweegt ⇒ ook
spontane nystagmus naar de R kant
● Nystagmus wordt benoemd naar de snelle kant
4
,Fysiologievestibulo-oculairereflex..........................................................................................3
BPPD/BPPV-BenigneParoxismalePositieDuizeligheid/Vertigo...........................................6
Hintstodangerousvertigo-Beroerteofneuronitisvestibularis..............................................9
Dizziness/Vertigo......................................................................................................................12
Presentingsymptomsrelatedtotheear................................................................................12
Overallchallengeswithrespecttodizziness.........................................................................13
Toolstohelpyouindiagnosingdizzypatients.......................................................................14
Anatomy/physiology.............................................................................................................20
Testingvestibularsystem.......................................................................................................25
Differentialdiagnosis.............................................................................................................29
Categorieën...........................................................................................................................47
Casuïstiek..............................................................................................................................50
Takehomemessages............................................................................................................55
Oorengehoor............................................................................................................................56
Presentingsymptomsrelatedtotheear................................................................................56
Basics....................................................................................................................................60
Outerear................................................................................................................................61
Middleear..............................................................................................................................64
Innerearandbeyond.............................................................................................................69
Symptom-based.....................................................................................................................73
Hearingrehabilitation.............................................................................................................78
Earsurgery............................................................................................................................78
Adenotonsillectomiebijkinderen............................................................................................85
RingvanWaldeyer.................................................................................................................85
Acutetonsillitisbijkinderen....................................................................................................88
Tonsilhypertrofie.....................................................................................................................89
AAOHNSrichtlijn...................................................................................................................90
Tonsilasymmetriebijkinderen...............................................................................................93
Otitismediaenventilatiebuisjes..............................................................................................96
Otitismedia:definities............................................................................................................96
Otitismediameteffusie.........................................................................................................98
Evaluatievanhetgehoor.....................................................................................................100
Ventilatiebuisjes...................................................................................................................100
Permanentgehoorverliesbijkinderen..................................................................................103
Overzicht..............................................................................................................................103
Classificatiegehoorverlies...................................................................................................103
Gehoorrevalidatie................................................................................................................106
Oorzakenvancongenitaal/prelinguaalgehoorverlies..........................................................106
Unilateraalgehoorverlies.....................................................................................................113
Stridorenheesheidbijkinderen............................................................................................115
Laryngomalaciamimics.......................................................................................................120
2
, aryngotrachealestenose...................................................................................................121
L
Heesheidbijkinderen..........................................................................................................125
ENTforeignbodiesinchildren...............................................................................................128
Audiologischebegrippen,hoortoestellen,tinnitus..............................................................132
Werkinggehoor...................................................................................................................132
Audiologische(gehoor)testen..............................................................................................132
Subjectievetesten...............................................................................................................132
Spraakaudiometrie...............................................................................................................138
Objectievetesten.................................................................................................................140
Gehooroplossingen..............................................................................................................144
Gehoorsymptomengeassocieerdmetgehoorverlies..........................................................146
EXAMEN..............................................................................................................................152
Anatomie,fysiologieenpathologievandekeel-enpharynx.............................................153
Anatomieenfysiologiekeel-enpharynx.............................................................................153
Diagnostiek,pathologieenbehandelingkeel-enpharynx..................................................154
Slaap-gerelateerdeademhalingsstoornissen.......................................................................159
Polysomnografie..................................................................................................................166
Slaap-gerelateerdeademhalingsstoornissen......................................................................167
Heesheid...................................................................................................................................176
Anatomie..............................................................................................................................176
Stemstoornissenstemonderzoek&casussen.....................................................................183
Casus1................................................................................................................................187
Casus2................................................................................................................................190
Slikstoornissen-orofaryngealedysfagie.............................................................................194
Fysiologie,pathofysiologie&kenmerkenvandysfagie.......................................................195
Prevalentie&consequenties...............................................................................................200
Screening&detectie............................................................................................................201
Onderzoekenvandeslikfunctie...........................................................................................201
Behandelingvandeslikfunctie............................................................................................203
Anatomieenfysiologievandeneusenneusholtes............................................................205
Deel1-Anatomieneus&sinussen......................................................................................205
Deel2-Fysiologievanneus&sinussen.............................................................................207
Inleidingtotneusensinusaandoeningenincl.traumatischeneusafwijkingen................209
Deel2–Onderzoekneus&sinussen.................................................................................209
Deel3-Aandoeningenvanneus&sinussen......................................................................211
Deel4-Rhinosinusitis.........................................................................................................225
Deel5–Traumatischeneusafwijkingen..............................................................................235
Deel6-Reconstructieveneus-enaangezichtsheelkunde..................................................238
Epistaxis...................................................................................................................................239
3
, Fysiologie vestibulo-oculaire reflex
Er zijn verschillende orgaansystemen die onze balans uitmaken
1. Ogen
2. Evenwichtsorgaan: stuurt oogbeweging aan door de
vestibulo-oculaire reflex (VOR)
estibulo-oculaire reflex
V
= als je je hoofd beweegt in een richting maar je kijkt naar een
bepaald punt dan ga je er voor zorgen dat je ogen reflexmatig de
tegenovergestelde richting uitgaan
● Als naar 1 punt kijken en hoofd schudden, blijven uw ogen
scherp
○ Indien niet scherp dan evenwichtsaandoening
● VOR gebruiken om achter mogelijke aandoening te komen
vh evenwichtsorgaan
○ Je hebt 2 evenwichtsorganen (L en R)
● VOR geeft signaal:
○ Als je naar een kant beweegt gaat het
evenwichtsorgaan van die kant meer functie geven en
kant waarvan je weg draait minder functie aangeven
○ = signaal dat je krijgt en zorgt dat je ogen naar de
andere kant bewegen waardoor je op een bepaald
punt kan fixeren
⇒
belangrijk want zo beredeneren wnr nystagmus
Rotational vestibulo-ocular reflex (EXAMEN)
Nystagmus: direction defined by the quick phase
● Rightward rotation ⇒ nystagmus to the right (slow phase to the left for a compensated
eye movement)
● Leftward rotation ⇒ nystagmus to the left (slow phase to the right for a compensated eye
movement)
= spontane oogbeweging bij de pt
● Te weten komen of het te maken heeft met de uitval van 1 evenwichtsorgaan of 1
evenwichtsorgaan dat teveel werkt
● Stel R evenwichtsorgaan dat te veel werkt dan denken de hersenen constant dat je naar
de R kant beweegt ⇒ ogen kunnen niet verder uitwijken dus gaan een correctie saccade
maken (= snelle correctie naar de R kant) want waren meer naar L gegaan
○ ⇒ spontane nystagmus naar R door dat R evenwichtsorgaan teveel werkt
● Stel L evenwichtsorgaan uitgevallen ⇒ lijkt het dat hoofd naar R beweegt ⇒ ook
spontane nystagmus naar de R kant
● Nystagmus wordt benoemd naar de snelle kant
4
