2015
Bespreek de rol van de minister van binnenlandse zaken/ministerie van binnenlandse
zaken in de periode 1830-2015. (2 pagina’s)
1830-1934: Minister van binnenlandse zaken speelt nog geen rol in deze periode.
1934: oprichten van de ARP (Algemene RijksPolitie) door ministerie van binnenlandse zaken.
De ARP is geen politiekorps, wel een directiedienst die alles in het oog moet houden op vlak
van openbare orde handhaving.
Tijdens de Duitse bezetting: ARP moest taken van de rijkswacht op zich nemen en werden
uitgevoerd in een gedemilitariseerd regime. ARP moest rijkswacht aansturen, ook
gemeentepolitie aansturen. De gemeentepolitie zou dan beheerd worden door de ARP, zonder
tussenkomst van de burgermeesters. Op dit moment was het ministerie van binnenlandse
zaken heel groot. Het was het sturend orgaan voor de politie in Beligië onder het Duitse
beleid.
Ook de GPP zou nog onder leiding komen van ARP Niet uitgevoerd door keerzijde van
oorlogskansen.
In 1943 wordt het orgaan ‘Hoogcommissariaat voor ’s Rijksveiligheid’ opgericht. Dit orgaan
moest nadenken over de politiestructuur, na WOII. Zij beslissen om alle hervormingen van de
Duitsers weer te herstellen. De Rijkswacht en de Gemeentepolitie worden dus weggetrokken
bij het ministerie van Binnenlandse zaken.
Tot 1990 (Pinksterplan): rijkswacht werd gedemilitariseerd en onder beheer van ministerie
van binnenlandse zaken (en voor een deeltje onder minister van justitie) geplaatst. Door de
omzendbrief OOP 13 (veiligheidscontracten met gemeenten) werd de positie van de minister
van binnenlandse zaken versterkt.
Octopus akkoord 1998: De rijkswacht wordt afgeschaft en er wordt een nieuwe structuur
gemaakt. De lokale en federale politie staan nu beiden onder het beheer van de minsiter van
binnenlandse zaken (en een deel minister van justitie).
In de jaren ‘80 en ‘90 van de 20e eeuw waren er
- Problemen bij het openbaar ministerie omtrent de behandeling van complexe
strafzaken
- Er kwam ook kritiek op de organisatie/structuur van het OM vanuit de
parketten. De parketten van 1e aanleg waren niet blij met de hiërarchische
, structuur. Hoe werd dit dubbel probleem in de periode van 1998-2015
aangepakt? (2 pagina’s)
Het openbaar ministerie kreeg veel kritiek omdat ze niet in staat zouden zijn geweest om hun
job uit te oefenen. Kritieken op het openbaar ministerie:
- Geen strafrechtelijk beleid, dus iedereen doet maar wat
- Niet duidelijk wie beleid moet maken
- Problemen tussen OM en politie
- OM moest volgens politie gezag hebben, maar deden dat niet.
- Interne organisatie van het OM was een ramp
1997: wettelijke regeling van College Procureurs-Generaal
- Strafrechtelijk beleid wordt bepaald door minister van justitie
- Richtlijnen zijn bindend voor alle leden van het OM
1998: Octopusakkoord maakte 4 krachtlijnen
- Parketten van eerste aanleg moeten versterkt worden
- Verticale integratie van het OM
o Integrale afhandeling strafzaken
o Herdefiniëring van de rol van de parketten generaal
- Verdere uitbouw van CPG
- Parket voor zware misdaad oprichten
Wanneer kan de staat een regresvordering instellen tegen de politieambtenaar in een
burgerlijke aansprakelijkheid? Onder welke voorwaarden? Op welke manier kan dit,
welke procedure? (1,5 pagina)
Regresvordering = een vordering waarbij de overheid zich keert naar eigen ambtenaren. Dit
kan in twee gevallen:
- Administratief intern schadedossier
- Gekwalificeerde fout
Burgerrechtelijke aansprakelijkheid: Fout Schade Causaal verband
Schadevergoeding
,De staat kan slechts een rechtsvordering inzake burgerrechtelijke aansprakelijkheid instellen,
voor het arbeidsongeval, wanneer de politieambtenaar het ongeval opzettelijk pleegde.
Procedure: altijd eerst een aanbod tot dading (minnelijke schikking). Gaan beide partijen
akkoord, dan betaald de politieambtenaar het bedrag overeengekomen bij minnelijke
schikking aan de welbepaalde overheid. Als de politieambtenaar niet akkoord gaat kan de
overheid naar de bevoegde rechtbank gaan.
- Tot €5000: vrederechter
- > €5000: Burgerlijke rechtbank
- Misdrijf: strafrechter
Alles wordt in het persoonlijk dossier van de ambtenaar gestoken.
Casus :
Op vrijdag 12 juni 2015 om 22u15 voert de lokale politie van Antwerpen een preventieve
controle uit in de nabijheid van een bedrijventerrein, bestaande uit een reeks
opslagplaatsen. Het bedrijventerrein is omheind en alleen toegankelijk via één
enkele afgesloten poort. Hoewel het algemeen geweten is dat er op dit
bedrijventerrein nagenoeg geen enkele activiteit meer plaatsvindt, merkt de politie
dat deze poort open staat. De politieambtenaren gaan binnen, verkennen het
bedrijventerrein en zien dat een persoon uit een opslagplaats komt en dozen in een
vrachtwagen laadt. Nadat hij de politieambtenaren heeft opgemerkt, maakt deze
persoon een verdachte beweging, waarbij het lijkt alsof hij een wapen uit de binnenzak
van zijn jas wil halen. Één van de politieambtenaren reageert meteen en vuurt een schot
af, waardoor de betrokkene in zijn rechterbeen wordt geraakt. Het gaat om Harry
Castagnetti, een gekende persoon uit het drugsmilieu. Nadat een ambulance
en een bijkomende interventieploeg van de politie ter plaatse kwamen, wordt
Harry naar het ziekenhuis overgebracht. Uiteindelijk blijkt dat Harry geen wapen bij
zich droeg. De deur van de opslagplaats staat open en de politieambtenaren gaan deze
plaats binnen. Ze merken dat een man zich achteraan in de opslagplaats probeert te
verbergen. De man beseft dat hij door de politie is ontdekt en biedt geen weerstand. Uit
een identiteitscontrole blijkt dat het gaat om de kermisuitbater Desiré
Vandeslagmulders, op wiens naam ook de vrachtwagen geregistreerd staat. De politie
doorzoekt vervolgens de vrachtwagen en treft in de reeds ingeladen dozen 25 kilogram
marihuana en 70 kilogram cannabis aan. De politie arresteert Desiré
, Vandeslagmulders op verdenking van drugshandel (strafbaar met een
gevangenisstraf van 3 maanden tot 5 jaar en een geldboete van 1.000 tot 100.000 €). In
het verder onderzoek blijkt dat de opslagplaats wordt gehuurd door Desiré
Vandeslagmulders. De eigenares en dus verhuurster van deze opslagplaats is Marie-
Rose Van Pimpernelle, een bejaarde dame die vermoedelijk niet bij de zaak betrokken
is en wellicht niet op de hoogte was van het feit dat Desiré Vandeslagmulders de
opslagplaats gebruikte voor criminele doeleinden.
a) Was de politie bevoegd om het bedrijventerrein te betreden? Motiveer uw
antwoord.
Ja de politie was bevoegd om het terrein te betreden. Het maakt niet uit dat het na 21u
is en voor 5u omdat het niet gaat om een huiszoeking maar louter het betreden van een
openbare plaats. De plaats is verlaten, het gaat dus om onroerend goed dat niet meer
wordt gebruikt, en de politieambtenaren moeten niets speciaal doen om het terrein te
betreden.
b) De advocaat van Harry Castagnetti stelt dat zijn cliënt het slachtoffer is van
onrechtmatig politiegeweld. Evalueer dit pleidooi.
Art. 37 WPA: De politie moet rekening houden met de risico’s, mogen enkel geweld
gebruiken om een wettig doel na te streven dat niet op een andere wijze kan worden
bereikt. Het gebruik van geweld moet redelijk zijn en ik verhouding tot het
nagestreefde doel. Wanneer de politie geweld gaat gebruiken moet dit voorafgegaan
zijn door een waarschuwing.
De politieambtenaar had niet meteen moeten schieten omdat:
o Hij niet zeker was dat de persoon gewapend was
o Hij een waarschuwing had kunnen geven (handen omhoog of ik schiet),
wanneer de persoon dan een beweging maakt alsof hij op de politie of op een
collega gaat schieten, dan zou het veroorloofd zijn van de politie om de trekker
over te halen.
Bespreek de rol van de minister van binnenlandse zaken/ministerie van binnenlandse
zaken in de periode 1830-2015. (2 pagina’s)
1830-1934: Minister van binnenlandse zaken speelt nog geen rol in deze periode.
1934: oprichten van de ARP (Algemene RijksPolitie) door ministerie van binnenlandse zaken.
De ARP is geen politiekorps, wel een directiedienst die alles in het oog moet houden op vlak
van openbare orde handhaving.
Tijdens de Duitse bezetting: ARP moest taken van de rijkswacht op zich nemen en werden
uitgevoerd in een gedemilitariseerd regime. ARP moest rijkswacht aansturen, ook
gemeentepolitie aansturen. De gemeentepolitie zou dan beheerd worden door de ARP, zonder
tussenkomst van de burgermeesters. Op dit moment was het ministerie van binnenlandse
zaken heel groot. Het was het sturend orgaan voor de politie in Beligië onder het Duitse
beleid.
Ook de GPP zou nog onder leiding komen van ARP Niet uitgevoerd door keerzijde van
oorlogskansen.
In 1943 wordt het orgaan ‘Hoogcommissariaat voor ’s Rijksveiligheid’ opgericht. Dit orgaan
moest nadenken over de politiestructuur, na WOII. Zij beslissen om alle hervormingen van de
Duitsers weer te herstellen. De Rijkswacht en de Gemeentepolitie worden dus weggetrokken
bij het ministerie van Binnenlandse zaken.
Tot 1990 (Pinksterplan): rijkswacht werd gedemilitariseerd en onder beheer van ministerie
van binnenlandse zaken (en voor een deeltje onder minister van justitie) geplaatst. Door de
omzendbrief OOP 13 (veiligheidscontracten met gemeenten) werd de positie van de minister
van binnenlandse zaken versterkt.
Octopus akkoord 1998: De rijkswacht wordt afgeschaft en er wordt een nieuwe structuur
gemaakt. De lokale en federale politie staan nu beiden onder het beheer van de minsiter van
binnenlandse zaken (en een deel minister van justitie).
In de jaren ‘80 en ‘90 van de 20e eeuw waren er
- Problemen bij het openbaar ministerie omtrent de behandeling van complexe
strafzaken
- Er kwam ook kritiek op de organisatie/structuur van het OM vanuit de
parketten. De parketten van 1e aanleg waren niet blij met de hiërarchische
, structuur. Hoe werd dit dubbel probleem in de periode van 1998-2015
aangepakt? (2 pagina’s)
Het openbaar ministerie kreeg veel kritiek omdat ze niet in staat zouden zijn geweest om hun
job uit te oefenen. Kritieken op het openbaar ministerie:
- Geen strafrechtelijk beleid, dus iedereen doet maar wat
- Niet duidelijk wie beleid moet maken
- Problemen tussen OM en politie
- OM moest volgens politie gezag hebben, maar deden dat niet.
- Interne organisatie van het OM was een ramp
1997: wettelijke regeling van College Procureurs-Generaal
- Strafrechtelijk beleid wordt bepaald door minister van justitie
- Richtlijnen zijn bindend voor alle leden van het OM
1998: Octopusakkoord maakte 4 krachtlijnen
- Parketten van eerste aanleg moeten versterkt worden
- Verticale integratie van het OM
o Integrale afhandeling strafzaken
o Herdefiniëring van de rol van de parketten generaal
- Verdere uitbouw van CPG
- Parket voor zware misdaad oprichten
Wanneer kan de staat een regresvordering instellen tegen de politieambtenaar in een
burgerlijke aansprakelijkheid? Onder welke voorwaarden? Op welke manier kan dit,
welke procedure? (1,5 pagina)
Regresvordering = een vordering waarbij de overheid zich keert naar eigen ambtenaren. Dit
kan in twee gevallen:
- Administratief intern schadedossier
- Gekwalificeerde fout
Burgerrechtelijke aansprakelijkheid: Fout Schade Causaal verband
Schadevergoeding
,De staat kan slechts een rechtsvordering inzake burgerrechtelijke aansprakelijkheid instellen,
voor het arbeidsongeval, wanneer de politieambtenaar het ongeval opzettelijk pleegde.
Procedure: altijd eerst een aanbod tot dading (minnelijke schikking). Gaan beide partijen
akkoord, dan betaald de politieambtenaar het bedrag overeengekomen bij minnelijke
schikking aan de welbepaalde overheid. Als de politieambtenaar niet akkoord gaat kan de
overheid naar de bevoegde rechtbank gaan.
- Tot €5000: vrederechter
- > €5000: Burgerlijke rechtbank
- Misdrijf: strafrechter
Alles wordt in het persoonlijk dossier van de ambtenaar gestoken.
Casus :
Op vrijdag 12 juni 2015 om 22u15 voert de lokale politie van Antwerpen een preventieve
controle uit in de nabijheid van een bedrijventerrein, bestaande uit een reeks
opslagplaatsen. Het bedrijventerrein is omheind en alleen toegankelijk via één
enkele afgesloten poort. Hoewel het algemeen geweten is dat er op dit
bedrijventerrein nagenoeg geen enkele activiteit meer plaatsvindt, merkt de politie
dat deze poort open staat. De politieambtenaren gaan binnen, verkennen het
bedrijventerrein en zien dat een persoon uit een opslagplaats komt en dozen in een
vrachtwagen laadt. Nadat hij de politieambtenaren heeft opgemerkt, maakt deze
persoon een verdachte beweging, waarbij het lijkt alsof hij een wapen uit de binnenzak
van zijn jas wil halen. Één van de politieambtenaren reageert meteen en vuurt een schot
af, waardoor de betrokkene in zijn rechterbeen wordt geraakt. Het gaat om Harry
Castagnetti, een gekende persoon uit het drugsmilieu. Nadat een ambulance
en een bijkomende interventieploeg van de politie ter plaatse kwamen, wordt
Harry naar het ziekenhuis overgebracht. Uiteindelijk blijkt dat Harry geen wapen bij
zich droeg. De deur van de opslagplaats staat open en de politieambtenaren gaan deze
plaats binnen. Ze merken dat een man zich achteraan in de opslagplaats probeert te
verbergen. De man beseft dat hij door de politie is ontdekt en biedt geen weerstand. Uit
een identiteitscontrole blijkt dat het gaat om de kermisuitbater Desiré
Vandeslagmulders, op wiens naam ook de vrachtwagen geregistreerd staat. De politie
doorzoekt vervolgens de vrachtwagen en treft in de reeds ingeladen dozen 25 kilogram
marihuana en 70 kilogram cannabis aan. De politie arresteert Desiré
, Vandeslagmulders op verdenking van drugshandel (strafbaar met een
gevangenisstraf van 3 maanden tot 5 jaar en een geldboete van 1.000 tot 100.000 €). In
het verder onderzoek blijkt dat de opslagplaats wordt gehuurd door Desiré
Vandeslagmulders. De eigenares en dus verhuurster van deze opslagplaats is Marie-
Rose Van Pimpernelle, een bejaarde dame die vermoedelijk niet bij de zaak betrokken
is en wellicht niet op de hoogte was van het feit dat Desiré Vandeslagmulders de
opslagplaats gebruikte voor criminele doeleinden.
a) Was de politie bevoegd om het bedrijventerrein te betreden? Motiveer uw
antwoord.
Ja de politie was bevoegd om het terrein te betreden. Het maakt niet uit dat het na 21u
is en voor 5u omdat het niet gaat om een huiszoeking maar louter het betreden van een
openbare plaats. De plaats is verlaten, het gaat dus om onroerend goed dat niet meer
wordt gebruikt, en de politieambtenaren moeten niets speciaal doen om het terrein te
betreden.
b) De advocaat van Harry Castagnetti stelt dat zijn cliënt het slachtoffer is van
onrechtmatig politiegeweld. Evalueer dit pleidooi.
Art. 37 WPA: De politie moet rekening houden met de risico’s, mogen enkel geweld
gebruiken om een wettig doel na te streven dat niet op een andere wijze kan worden
bereikt. Het gebruik van geweld moet redelijk zijn en ik verhouding tot het
nagestreefde doel. Wanneer de politie geweld gaat gebruiken moet dit voorafgegaan
zijn door een waarschuwing.
De politieambtenaar had niet meteen moeten schieten omdat:
o Hij niet zeker was dat de persoon gewapend was
o Hij een waarschuwing had kunnen geven (handen omhoog of ik schiet),
wanneer de persoon dan een beweging maakt alsof hij op de politie of op een
collega gaat schieten, dan zou het veroorloofd zijn van de politie om de trekker
over te halen.
