Geschreven door studenten die geslaagd zijn Direct beschikbaar na je betaling Online lezen of als PDF Verkeerd document? Gratis ruilen 4,6 TrustPilot
logo-home
Samenvatting

Gestructureerde overzichtelijke samenvatting, inclusief lesnota's en slides, handboek

Beoordeling
-
Verkocht
-
Pagina's
277
Geüpload op
01-07-2026
Geschreven in
2025/2026

Overzichtelijke gestructureerde cursus. Integratie slides, lesnota’s en handboek (waar nodig). Studeer vanuit 1 document. Ik behaalde 17/20

Voorbeeld van de inhoud

COGNITIEVE GEDRAGSTHERAPIE


DEEL 1 HANDBOEK: UITGANGSPOSITIE EN THEORETISCHE ACHTERGROND ..................................12

HOOFDSTUK 1 - OVER COGNITIEVE GEDRAGSTHERAPIE, OUDE WIJN ÉN NIEUWE ZAKKEN ....................................... 12
1. Cognitieve gedragstherapie: een historisch perspectief ....................................................... 12
1st Wave CBT ...................................................................................................................................12
2nd Wave CBT ..................................................................................................................................12
3rd Wave CBT...................................................................................................................................12
4th Wave CBT...................................................................................................................................13
2. Naar een geïntegreerde definitie van CGT ............................................................................ 13
Wat is gedragstherapie? ........................................................................................................................13
Nood aan handvaten  Gedragstherapie: het leertheoretisch kader......................................................13
Basisaxioma ....................................................................................................................................13
Wat is gedrag? .................................................................................................................................13
Kenmerken van gedragstherapie: ..........................................................................................................14
1. Gedrag is het centrale aangrijpingspunt voor behandeling .......................................................14
2. Gedragstherapeuten zijn directief ...........................................................................................14
3. Gedragstherapie is doorgaans kortdurend ...............................................................................14
4. Gebaseerd op de leerpsychologie en de wetenschap (= evidence-based) ................................15
o Gedragstherapie is toegepaste leerpsychologie (~leermodel) ...........................................15
o Leermodel:......................................................................................................................15
o Gedragstherapie en psychopathologie .............................................................................15
o Sterke verankering in de wetenschap ...............................................................................16
CBT versus CGT ....................................................................................................................................17
3. Recente evoluties.............................................................................................................. 17
HOOFDSTUK 2 – SAMENWERKING EN THERAPEUTISCHE RELATIE ..................................................................... 18
1. Wat wordt er bedoeld met therapeutische relatie? ............................................................... 18
2. Het belang van de therapeutische relatie ............................................................................ 18
Belang van de therapeutische relatie ................................................................................................18
Interpersoonlijke dynamieken ..........................................................................................................19
o Basisassumptie ...............................................................................................................19
o Rogeriaans perspectief ....................................................................................................19
3. Hoe rekening houden met de therapeutische relatie ............................................................ 20
Wetenschappelijk onderbouwde elementen voor een goede therapeutische relatie ..........................20
Tabel ...............................................................................................................................................20
Interpersoonlijke dynamieken ..........................................................................................................21
o De roos van Leary ............................................................................................................21
o Interpersoonlijke dynamieken ..........................................................................................21
Belang van een goede casusconceptualisatie ..................................................................................21
Therapie aan te passen aan … ..........................................................................................................22
Begrijpen v/d motivatie tot veranderen ..............................................................................................22
De veranderingscirkel ......................................................................................................................23
Volgen versus sturen ........................................................................................................................24
Weerstand en ambivalentie..............................................................................................................24
Overdracht en tegenoverdracht ........................................................................................................25
Wat bij moeilijkheden in de therapeutische relatie? ..........................................................................25
Bevraging therapeutische relatie ......................................................................................................26




1

,DEEL 2 HANDBOEK: CASUSFORMULERING ...................................................................................27

HOOFDSTUK 4 – WAAROM HEBBEN WE CASUSCONCEPTUALISATIE NODIG? ....................................................... 27
1. Inleiding............................................................................................................................ 27
Figuur: Het kernproces .....................................................................................................................27
Het belang van casusconceptualisatie .............................................................................................27
o Wat? ...............................................................................................................................27
o Essentieel om..................................................................................................................27
2. Essentiële modellen van casusconceptualisatie ................................................................. 28
Voorbeelden van modellen ..............................................................................................................28
Gemeenschappelijke kenmerken v/d gedragstherapeutische modellen (3): .......................................29
Moeilijkheden in de match van het gedragstherapeutisch proces en de klinische realiteit: .................29
Centraal in de colleges .....................................................................................................................29
HOOFDSTUK 5: HET DYNAMISCHE DIAGNOSTISCHE PROCESMODEL................................................................. 31
FIGUUR: Dynamische diagnostische procesmodel ...........................................................................31
HOOFDSTUK 6: EXPLORATIE ................................................................................................................. 33
1. Inleiding............................................................................................................................ 33
Doel intakegesprek ..........................................................................................................................33
Wat bespreken in het 1ste contact?....................................................................................................33
2. De cliënt en zijn context ..................................................................................................... 34
o Wie is de cliënt? .............................................................................................................34
o Hoe ziet het cliëntsysteem er uit? .................................................................................34
o Algemeen functioneren v/d cliënt .................................................................................34
o Hulpverleningsgeschiedenis .........................................................................................34
o Positieve aspecten/krachtbronnen ...............................................................................34
3. Inventarisatie van klachten en problemen ........................................................................... 36
o Exploratie van de aanmeldingsklacht ............................................................................36
o Ruimere klachten- of probleeminventarisatie...............................................................37
4. De hulpvraag ..................................................................................................................... 39
Waarom meldt de cliënt zich net op dit moment aan? .......................................................................39
Belang v/h helder krijgen v/d hulpvraag .............................................................................................39
Valkuilen..........................................................................................................................................39
Mandaat ..........................................................................................................................................40
Opgelet! ..........................................................................................................................................40
5. Acuut gevaar of dreiging ..................................................................................................... 41
6. Ontwikkelingsgeschiedenis v/d cliënt en de klachten ........................................................... 41
Leergeschiedenis v/d cliënt ..............................................................................................................41
Tijdslijn ............................................................................................................................................41
HOOFDSTUK 7: TAXATIE....................................................................................................................... 43
1. Inleiding............................................................................................................................ 43
FIGUUR: Het dynamische diagnostische procesmodel .....................................................................43
Werken in  versnellingen.................................................................................................................43
2. Essentiële factoren binnen de taxatie ................................................................................. 44
2.1. Urgentie ......................................................................................................................................44
o Escalatie of crisis...........................................................................................................44
o Escalerende psychische of psychosociale klachten .....................................................44
o Tijdsgerelateerde factoren.............................................................................................44
o Samenvattend................................................................................................................45
2.2. Complexiteit ...............................................................................................................................45
Rekening houden met complexiteit ..................................................................................................45
Tabel urgentie - complexiteit ............................................................................................................46
2.3. Chroniciteit .................................................................................................................................46
2.4. Eerdere ervaringen met therapie en therapieresistentie................................................................47


2

, 3. Selectie v/h eerste te behandelen probleem ....................................................................... 47
o Relevante criteria om in overweging te nemen ..............................................................47
o Volgorde behandeldoelen..............................................................................................48
4. Globaal procesmodel ........................................................................................................ 49
Wat? ................................................................................................................................................49
Brede visie .......................................................................................................................................49
FIGUUR: Het globaal procesmodel ...................................................................................................50
Elementen v/h globaal procesmodel ................................................................................................50
Drie vicieuze cirkels .........................................................................................................................51
HOOFDSTUK 8: ANALYSE: DE ONDERKENNENDE DIAGNOSTIEK ....................................................................... 54
FIGUUR: Het dynamische diagnostische procesmodel .....................................................................54
1. Inleiding............................................................................................................................ 54
o Analyse op 2 niveaus .......................................................................................................54
o Operationaliseren van onderzoeksvragen & hypothesen ...................................................55
o Manieren om aan onderkennende diagnostiek te doen .....................................................55
2. Semigestructureerde interviews en vragenlijsten ................................................................. 55
Wat? ................................................................................................................................................55
Hoe?................................................................................................................................................56
o Zelfrapportagevragenlijsten ..........................................................................................56
o Gestructureerde klinische interviews ...........................................................................61
3. Gepersonaliseerde huiswerkopdrachten en observaties ...................................................... 62
Gepersonaliseerde registratieopdrachten.........................................................................................62
o Wat? ...............................................................................................................................62
o Voordelen .......................................................................................................................62
o Complexiteit ...................................................................................................................63
o 5G-schema’s ...................................................................................................................64
o Aandachtspunten bij het meegeven van huiswerkopdrachten: .........................................64
o Aandachtspunten bij het verwerken van huiswerkopdrachten ..........................................65
o Valkuilen bij huiswerkopdrachten ....................................................................................65
Observaties .....................................................................................................................................66
Topografische analyse......................................................................................................................66
o Wat? ...............................................................................................................................66
o Hoe? ...............................................................................................................................66
o Doel ................................................................................................................................66
o Schakels .........................................................................................................................66
o SRS-keten .......................................................................................................................67
o Gesprekstechnische aangelegenheid ..............................................................................67
4. Blended mogelijkheden ..................................................................................................... 69
HOOFSTUK 9: ANALYSE: DE VERKLARENDE DIAGNOSTIEK .............................................................................. 70
1. Inleiding............................................................................................................................ 70
Essentie...........................................................................................................................................70
Gedrag begrijpen .............................................................................................................................70
Basiswet ..........................................................................................................................................70
Adaptief/maladaptief gedrag ............................................................................................................70
Gedrag ............................................................................................................................................71
2 basale leerprocessen: ...................................................................................................................71




3

,2. Theoretische basis van klassieke conditionering ................................................................. 72
2.1. Verschillende vormen van klassieke conditionering .....................................................................72
Appetitieve conditionering ...............................................................................................................72
Aversieve conditionering ..................................................................................................................74
2.2. Wat wordt er geleerd tijdens klassieke conditionering? ................................................................75
2.3. Drie paden naar het aanleren van een verband ............................................................................75
Directe ervaring ...............................................................................................................................75
Modelling of observationeel leren .....................................................................................................76
Informatie ........................................................................................................................................76
2.4. Belangrijke begrippen..................................................................................................................77
Acquisitie ........................................................................................................................................77
Extinctie ..........................................................................................................................................77
Inhibitorische conditionering ...........................................................................................................78
Summatie ........................................................................................................................................78
Differentiatie....................................................................................................................................79
Generalisatie ...................................................................................................................................79
Hogere-ordeconditionering ..............................................................................................................80
De rol van context ............................................................................................................................81
Contiguïteit en contingentie .............................................................................................................82
3. Betekenisanalyse: de klinische toepassing van klassieke conditionering ............................... 83
3.1. CS ..............................................................................................................................................84
3.2. UCS/UCR ....................................................................................................................................85
Wat? ................................................................................................................................................85
Dreiging ...........................................................................................................................................85
Cognitieve model van Beck ..............................................................................................................86
o Wat? ...............................................................................................................................86
o Automatische gedachten.................................................................................................86
o Intermediaire assumpties ................................................................................................86
o Kernschema’s .................................................................................................................86
Een andere visie: Young: basisnoden van het kind .............................................................................87
o Basisnoden .....................................................................................................................87
o UNMET BASIC CORE NEEDS: ...........................................................................................87
o Leergeschiedenis: ...........................................................................................................88
3.3. Het verband tussen CS & UCS/UCR .............................................................................................88
o Sequentieel verband .......................................................................................................88
o Referentieel verband .......................................................................................................88
o Relevant voor behandelplan ............................................................................................89
o Opgelet ...........................................................................................................................89
3.4. CR: respondent gedrag ................................................................................................................90
4. De theoretische basis van operante conditionering ............................................................. 93
4.1. Enkele begrippen om mee te starten ............................................................................................93
Wat is operante conditionering? .......................................................................................................93
Twee centrale leerwetten .................................................................................................................93
Thorndike & Skinner .........................................................................................................................94
De leerwet: formele omschrijving van operante conditionering .........................................................94
o Tabel ...............................................................................................................................94
o Consequenten ................................................................................................................95
o De operante leerprincipes ...............................................................................................95
o Tabel: De 6 procedures van operante conditionering .......................................................95
o Tabel: 3 bestraffende scenario’s versus 3 bekrachtigende scenario’s ................................96
4.2. Bekrachtiging ..............................................................................................................................97
o +S+ .................................................................................................................................97
o –S- ..................................................................................................................................98
o °SNEG OF °S-.....................................................................................................................99


4

, 4.3. Bestraffing ................................................................................................................................ 100
o +S- ................................................................................................................................ 100
o -S+ ................................................................................................................................ 101
o °S+ ................................................................................................................................ 102
4.4. De rol van context: discriminatief leren ...................................................................................... 104
Wat?................................................................................................................................................... 104
Bijkomende principes van operante conditionering ............................................................................. 105
Contiguïteit en contingentie ........................................................................................................... 105
Primaire en secundaire bekrachtigers............................................................................................. 105
Veralgemeende secundaire bekrachtigers ...................................................................................... 106
Sociale bekrachtigers .................................................................................................................... 106
Selecteren van bekrachtigers ......................................................................................................... 107
Extrinsieke versus intrinsieke bekrachtiging .................................................................................... 107
The motivation continuum (Deci & Ryan): ....................................................................................... 108
Schema’s van bekrachtiging ................................................................................................................ 109
o Continu ......................................................................................................................... 109
o Onderbroken/partieel .................................................................................................... 109
o Tabel: Bekrachtigingsschema’s ...................................................................................... 109
5. De functieanalyse de klinische toepassing van operante conditionering ............................. 110
Leerwet ......................................................................................................................................... 110
5.1. Selectie van operant copinggedrag: adaptief versus maladaptief gedrag .................................... 110
5.2. Persoonsgerichte analyse van relevante consequenties ............................................................. 111
Wat? .............................................................................................................................................. 111
Positief verwachte gevolgen versus reële negatieve gevolgen .......................................................... 112
Korte versus langetermijngevolgen ................................................................................................. 114
Leergeschiedenis en culturele/maatschappelijke context van de cliënt........................................... 115
Rekening houdend met het zelfbeeld van de cliënt.......................................................................... 116
Zelfondermijnend gedrag ............................................................................................................... 117
6. Het kernproces: de integratie van de betekenis- en operante analyse ................................. 119
Wat? .............................................................................................................................................. 119
Theoretische achtergrond .............................................................................................................. 119
HOOFDSTUK 10 – INTERVENTIE: HET BEHANDELPLAN EN DE IMPLEMENTATIE VAN INTERVENTIES ............................ 123
1. Het opstellen van een behandelplan ................................................................................ 123
Belang v/h kernproces.................................................................................................................... 123
1.1. Doelen formuleren .................................................................................................................... 124
Behandeldoelen formuleren........................................................................................................... 124
SMART formuleren van doelen........................................................................................................ 125
1.2. Interventies koppelen aan doelen .............................................................................................. 126
o Op elk niveau van het kernproces .................................................................................. 126
o Selectie van interventies op basis van ............................................................................ 126
2. Interventies implementeren ............................................................................................. 128
2.1. Psycho-educatie ....................................................................................................................... 128
2.2. Implementatie .......................................................................................................................... 128
2.3. Transfer naar de persoonlijke situatie van de cliënt .................................................................... 128
2.4. Structuur aanhouden over de behandelsessies heen ................................................................. 129
3. Overzicht (basis) interventies in de (cognitieve) gedragstherapie (figuur) ............................. 129




5

,DEEL 3 HANDBOEK: BEHANDELPLAN EN INTERVENTIES .............................................................. 130

HOOFDSTUK 12 – INTERVENTIES OP BASIS VAN DE BETEKENISANALYSE ........................................................... 130
1. CS & CR .......................................................................................................................... 130
1.1. Interventies ten aanzien van de CS: stimuluscontrole en stimulusdifferentiatie .......................... 130
Stimuluscontrole ........................................................................................................................... 130
o Wat? ............................................................................................................................. 130
o Zinvol? .......................................................................................................................... 131
o Vermijding? ................................................................................................................... 131
Stimuluscontrole bij gewoontegedrag ............................................................................................ 131
Stimulusdifferentiatie .................................................................................................................... 131
Metingen als interventie ................................................................................................................. 132
o 2 doelen (Korrelboom & ten broeke, 2004): ..................................................................... 132
o Registratie opdrachten .................................................................................................. 132
o Bezinning ...................................................................................................................... 132
o Effect van registratie op klachten ................................................................................... 133
Psycho-educatie ............................................................................................................................ 133
o Wat? ............................................................................................................................. 133
o Mensentaal ................................................................................................................... 133
o Toegankelijk maken ....................................................................................................... 134
1.2. Interventies op het niveau v/d CR ............................................................................................... 134
Relaxatie ....................................................................................................................................... 135
Activatierespons versus relaxatierespons ....................................................................................... 135
Relaxatie: doel ............................................................................................................................... 135
Relaxatie: 4 basiselementen .......................................................................................................... 135
Vormen van relaxatie...................................................................................................................... 136
o Buikademhaling ............................................................................................................ 136
o Progressieve relaxatie .................................................................................................... 136
o Autogene relaxatie ......................................................................................................... 137
Keuze ............................................................................................................................................ 137
De evidentie? ................................................................................................................................. 137
Hartcoherentietraining ................................................................................................................... 138
o Wat? ............................................................................................................................. 138
o De technologie .............................................................................................................. 139
En verder ....................................................................................................................................... 139
2. UCS/UCR........................................................................................................................ 140
FIGUUR: Het kernproces ................................................................................................................ 140
Doel? ............................................................................................................................................. 140
2.1. Deel 1: Theoretische achtergrond .............................................................................................. 141
Cognitieve psychologie .................................................................................................................. 141
o De mens is een informatieverwerkend wezen ................................................................. 141
o Centrale aanname ......................................................................................................... 141
o Gedachten versus gevoelens ......................................................................................... 141
o Doel van cognitieve therapie .......................................................................................... 142
o Gedachten zijn af te leiden uit een cognitief schema: ..................................................... 142
o Relatie tussen cognitieve schema’s en psychopathologie ............................................... 142
Verschillende lagen in cognities ..................................................................................................... 143
o Kerngedachten/schema’s: ............................................................................................. 143
o Intermediaire assumpties .............................................................................................. 143
o Automatische gedachten............................................................................................... 143
Cognitief model van depressie ....................................................................................................... 144




6

, Cognitieve therapie: basisaanname ............................................................................................... 145
o Basisaanname van cognitieve therapie .......................................................................... 145
o Hot & cold cognitions .................................................................................................... 146
Cognitieve therapie: retrieval competition (Brewin, 2006) ............................................................... 146
2.2. Deel 2: Denkfouten ................................................................................................................... 147
Rigiditeit & extreme kenmerken ...................................................................................................... 147
Soorten denkfouten ....................................................................................................................... 147
o Alles of niets denken/zwart-wit denken .......................................................................... 147
o Catastrofaal denken, catastroferen ................................................................................ 147
o Selectieve waarneming ................................................................................................. 147
o Negatief denken: ........................................................................................................... 148
o Emotioneel redeneren: .................................................................................................. 148
o Gedachten lezen: .......................................................................................................... 148
o Moeten/niet mogen ....................................................................................................... 148
o De neiging tot zelfveroordeling: ...................................................................................... 148
2.3. Deel 3: Uitdagen van automatische gedachten, assumpties en kerngedachten .......................... 149
Automatische gedachten .................................................................................................................... 149
Wat? .............................................................................................................................................. 149
Evaluatie automatische gedachten ................................................................................................ 149
Het opsporen van Automatische gedachten ........................................................................................ 150
Wat? .............................................................................................................................................. 150
Hoe?.............................................................................................................................................. 150
Neerwaartse pijltechniek ............................................................................................................... 152
Evalueren van automatische gedachten, assumpties en kernschema’s ............................................... 153
De attitude: socratische dialoog ..................................................................................................... 153
Colombo-techniek ......................................................................................................................... 153
Bewijzen voor en tegen ................................................................................................................... 153
Advocaat van de duivel .................................................................................................................. 154
Meten met 2 maten ........................................................................................................................ 154
Informatie opzoeken, navragen ...................................................................................................... 154
Kansberekening ............................................................................................................................. 155
Taartpunttechniek .......................................................................................................................... 156
Kosten/baten-analyse .................................................................................................................... 156
Meer geavanceerde technieken: ......................................................................................................... 157
Rechtbanktechniek ........................................................................................................................ 157
Meerdimensionaal evalueren ......................................................................................................... 158
2.4. Deel 4: Schema’s als handvat voor UCS/UCR-thema’s – Introductie in schematherapie.............. 159
Schemagerichte benadering Jeffrey Young (1996) ................................................................................ 159
Vroege onaangepaste schema’s ..................................................................................................... 159
FIGUUR: temperament x disfunctionele ervaringen ........................................................................ 159
Basale behoeften ........................................................................................................................... 160
UNMET BASIC CORE NEEDS .......................................................................................................... 160
o 7 basale behoeften ........................................................................................................ 160
o Manieren van niet vervullen van behoeften v/e kind ........................................................ 160
5 schemadomeinen – 16 schema’s ..................................................................................................... 161
Tabel ............................................................................................................................................. 161
Onverbondenheid en afwijzing ....................................................................................................... 162
o Verlating & instabiliteit ................................................................................................... 162
o Wantrouwen & misbruik ................................................................................................ 162
o Emotionele verwaarlozing/deprivatie ............................................................................. 163
o Minderwaardigjheid & schaamte.................................................................................... 163
o Sociaal isolement/vervreemding .................................................................................... 164




7

, Verzwakte autonomie en prestaties ................................................................................................ 164
o Afhankelijkheid/onbekwaamheid ................................................................................... 164
o Kwetsbaarheid voor ziekte en gevaar .............................................................................. 165
o Verstrengeling/kluwen ................................................................................................... 165
o Mislukking ..................................................................................................................... 165
Verzwakte grenzen ......................................................................................................................... 166
o Rechten toe-eigenen/entitlement .................................................................................. 166
o Gebrek aan zelfbeheersing/discipline ............................................................................ 166
Gerichtheid op de ander ................................................................................................................ 167
o Onderwerping ............................................................................................................... 167
o Zelfopoffering ................................................................................................................ 167
Overmatige waakzaamheid en inhibitie .......................................................................................... 168
o Emotionele geremdheid/inhibitie ................................................................................... 168
o Meedogenloze normen/overdreven kritisch .................................................................... 168
o Bestraffende houding .................................................................................................... 168
Identificeren van schema’s ................................................................................................................. 172
Young Schema Questionnaire (YSQ; 16 schema’s) .......................................................................... 172
Patiëntenvoorlichting: psycho-educatie ......................................................................................... 172
Schema’s oproepen in therapie ...................................................................................................... 172
o Verbeeldingsoefeningen ................................................................................................ 172
o Actuele verontrustende gebeurtenissen ......................................................................... 172
o Vroege herinneringen..................................................................................................... 172
o Therapeutische relatie ................................................................................................... 172
o Boeken en films ............................................................................................................. 173
o Huiswerk ....................................................................................................................... 173
Copingstijlen en schemamodi............................................................................................................. 174
Copingstijlen ................................................................................................................................. 174
Copingstijlen uitgeschreven per schema ........................................................................................ 175
Het modusmodel ........................................................................................................................... 175
o 3 verschillende groepen disfunctionele schemamodi ..................................................... 175
o Functionele modi .......................................................................................................... 175
Uitgewerkt voorbeeld ..................................................................................................................... 177
Link met het kernproces ................................................................................................................. 178
Schema modi inventory (SMI) ......................................................................................................... 178
In therapie ..................................................................................................................................... 179
o Hoe aanpakken? ........................................................................................................... 179
o Cognitieve technieken ................................................................................................... 179
o Experiëntiële technieken ............................................................................................... 180
o Interpersoonlijke technieken ......................................................................................... 180
o Gedragstechnieken ....................................................................................................... 180
o Protocol ‘lichtere’ persoonlijkheidsstoornissen .............................................................. 180
o Protocol BPS ................................................................................................................. 180
3. Exposure ........................................................................................................................ 181
3.1. Theoretische achtergrond ......................................................................................................... 181
(1) EXPOSURE = Habituatie (?)........................................................................................................ 181
(2) EXPOSURE = Extinctie (?) .......................................................................................................... 182
(3) EXPOSURE = verandering van betekenisverlening: cognitieve visie (?) ......................................... 182
(4) EXPOSURE = Inhibitoir leren ...................................................................................................... 184
Wat? .............................................................................................................................................. 184
Maximaliseren van inhibitoir leren .................................................................................................. 185
1) Disconfirmeren van verwachtingen .................................................................................. 185
2) Deepened extinction (Rescorla, 2006) .............................................................................. 186
3) Occasionele bekrachtiging van extinctie .......................................................................... 187
4) Wegnemen van veiligheidssignalen/gedragingen .............................................................. 187


8

, 5) Variabiliteit ...................................................................................................................... 188
6) Retrieval cues.................................................................................................................. 188
7) Multipele contexten ......................................................................................................... 188
8) Affectlabeling .................................................................................................................. 189
Uitdagingen voor het inhibitorisch leermodel .................................................................................. 189
3.2. Klinische toepassing ................................................................................................................. 189
Voorbereidingswerk exposure: ....................................................................................................... 189
Tijdens exposure ............................................................................................................................ 190
3.3. Vormen van exposure ................................................................................................................ 191
Contraconditionering ..................................................................................................................... 191
Systematische Desensitisatie ........................................................................................................ 192
Exposure ....................................................................................................................................... 192
In vivo versus in vitro ...................................................................................................................... 192
IN VIRTUAL REALITY ....................................................................................................................... 193
(Cue-)exposure met responspreventie............................................................................................ 193
Graduele exposure versus flooding ................................................................................................. 193
Oefenen, oefenen, oefenen… ......................................................................................................... 194
Sequentieel versus referentieel ...................................................................................................... 194
3.4. Evidentie ................................................................................................................................... 194
HOOFDSTUK 13: INTERVENTIES O.B.V. DE FUNCTIEANALYSE ........................................................................ 195
1. Inleiding.......................................................................................................................... 195
Figuur (leidraad) ............................................................................................................................. 195
Operante technieken ..................................................................................................................... 195
Afname ongewenst gedrag: in functie van functieanalyse ............................................................... 196
2. Toename gewenst gedrag (aanleren adaptief gedrag): bekrachtiging ................................... 197
2.1. Bekrachtiging ............................................................................................................................ 197
Welk gedrag ga je bekrachtigen? ..................................................................................................... 197
Soorten bekrachtigers .................................................................................................................... 197
Waarde van de bekrachtiger ........................................................................................................... 198
Bekrachtigingsschema’s ................................................................................................................ 198
Shaping versus chaining................................................................................................................. 199
o Shaping: ketens van gedragsunits .................................................................................. 199
o Chaining: combineren van bestaand gedrag in complexere ketens van gedrag ................ 199
Modelling....................................................................................................................................... 199
2.2. Vaardigheidstrainingen: sociale vaardigheden en emotieregulatie .............................................. 199
2.3. Gedragsactivatie ....................................................................................................................... 199
3. Afname ongewenst gedrag (reduceren maladaptief gedrag): bestraffing .............................. 199
3.1. Extinctie.................................................................................................................................... 199
3.2. Bestraffing ................................................................................................................................ 200
o Positieve bestraffing: ..................................................................................................... 200
o Negatieve bestraffing: .................................................................................................... 200
Overcorrectie................................................................................................................................. 200
Voor- en nadelen van bestraffing .................................................................................................... 200
Hoe goed te straffen? ..................................................................................................................... 200
Habit reversal ................................................................................................................................ 201
3.3. Piekertraining ............................................................................................................................ 201
3.4. Zelfcontroletechnieken ............................................................................................................. 201
4. Gedragsactivatie ............................................................................................................. 202
Bij depressie .................................................................................................................................. 202
Activatie ........................................................................................................................................ 203
Registratieformulier ....................................................................................................................... 204




9

, 5. Vaardigheidstraining ........................................................................................................ 205
Aanleren gewenst gedrag ............................................................................................................... 205
o Coping vaardigheden ..................................................................................................... 205
o Algemene vaardigheden ................................................................................................ 205
Emotieregulerende vaardigheden: CR of R? .................................................................................... 205
o Wat? ............................................................................................................................. 205
o Transdiagnostisch concept: ........................................................................................... 205
Emotionele respons ....................................................................................................................... 205
o Belang van subjectieve factoren: ................................................................................... 205
o Coping: ......................................................................................................................... 205
Emotieregulatiestrategieën (Aldao, NolenHoeksema & Schweizer, 2010) ........................................ 206
Nuancering .................................................................................................................................... 206
Modale model van emoties (Gross, 2007) ....................................................................................... 207
Procesmodel van emotieregulatie (Gross & Thompson, 2007) ......................................................... 207
EXTRA HOOFDSTUK: ACT ................................................................................................................... 208
ACT in het handboek ...................................................................................................................... 208
1. Inleiding.......................................................................................................................... 208
Een opwarmertje: .......................................................................................................................... 208
Pijn versus lijden ............................................................................................................................ 209
Experiëntiële vermijding ................................................................................................................. 209
2. Situering ACT binnen de contextuele gedragswetenschappen ............................................ 210
Functioneel contextualisme ........................................................................................................... 210
What’s the function? ...................................................................................................................... 210
Gedrag in context ........................................................................................................................... 211
3. De magie van taal: relational frame theory ........................................................................ 212
Inleiding (handboek) ...................................................................................................................... 212
Taal als gedrag ............................................................................................................................... 213
Relational framing.......................................................................................................................... 213
Relational responding .................................................................................................................... 214
Functional coherence .................................................................................................................... 215
Het zelf binnen RFT ........................................................................................................................ 216
o Zelf-als-inhoud .............................................................................................................. 216
o Zelf-als-proces .............................................................................................................. 216
o Zelf-als-proces (2) ......................................................................................................... 217
o Zelf-als-proces (3) ......................................................................................................... 217
o Zelf-als-perspectief (1) .................................................................................................. 217
o Zelf-als-perspectief (2) .................................................................................................. 218
o Zelf-als-perspectief (3) .................................................................................................. 218
Kracht van taal ............................................................................................................................... 219
Valkuilen van taal ........................................................................................................................... 219
4. Gevolgen voor therapie .................................................................................................... 220
Metaforen en experiëntiële oefeningen ........................................................................................... 220
≠ CGT & ACT .................................................................................................................................. 221
Waarden als richtinggevers ............................................................................................................ 221
Acceptance & commitment ........................................................................................................... 221
Hexaflex ........................................................................................................................................ 222
Defusie als tool .............................................................................................................................. 223
Mindfullness als tool ...................................................................................................................... 224
MBCT (handboek) .......................................................................................................................... 225
Compassie als tool ........................................................................................................................ 226
Last but not least → Actie! ............................................................................................................. 227
5. ACT = Transdiagnostisch model ........................................................................................ 228
ACT-model..................................................................................................................................... 228
DNA-model: .................................................................................................................................. 229

10

Documentinformatie

Geüpload op
1 juli 2026
Aantal pagina's
277
Geschreven in
2025/2026
Type
SAMENVATTING

Onderwerpen

€10,66
Krijg toegang tot het volledige document:

Verkeerd document? Gratis ruilen Binnen 14 dagen na aankoop en voor het downloaden kan je een ander document kiezen. Je kan het bedrag gewoon opnieuw besteden.
Geschreven door studenten die geslaagd zijn
Direct beschikbaar na je betaling
Online lezen of als PDF

Maak kennis met de verkoper
Seller avatar
inekestevens

Maak kennis met de verkoper

Seller avatar
inekestevens Vrije Universiteit Brussel
Bekijk profiel
Volgen Je moet ingelogd zijn om studenten of vakken te kunnen volgen
Verkocht
1
Lid sinds
2 maanden
Aantal volgers
0
Documenten
2
Laatst verkocht
1 maand geleden

0,0

0 beoordelingen

5
0
4
0
3
0
2
0
1
0

Recent door jou bekeken

Waarom studenten kiezen voor Stuvia

Gemaakt door medestudenten, geverifieerd door reviews

Kwaliteit die je kunt vertrouwen: geschreven door studenten die slaagden en beoordeeld door anderen die dit document gebruikten.

Niet tevreden? Kies een ander document

Geen zorgen! Je kunt voor hetzelfde geld direct een ander document kiezen dat beter past bij wat je zoekt.

Betaal zoals je wilt, start meteen met leren

Geen abonnement, geen verplichtingen. Betaal zoals je gewend bent via Bancontact, iDeal of creditcard en download je PDF-document meteen.

Student with book image

“Gekocht, gedownload en geslaagd. Zo eenvoudig kan het zijn.”

Alisha Student

Bezig met je bronvermelding?

Maak nauwkeurige citaten in APA, MLA en Harvard met onze gratis bronnengenerator.

Bezig met je bronvermelding?

Veelgestelde vragen