DEEL THEORIE VOEDINGSLEER
Theorie
Voedingsstoffen: koolhydraten
1. Indeling nutritioneel
Samenstellende monomeren
Glucose
Galactose
Fructose
…
Polymerisatiegraad: 2-1.000.000 eenheden
Type glycoside binding (α,β,…)
Glycemisch (verteerbaar) vs. niet-glycemisch (niet-verteerbaar)
-------------------------------------------------------------------------------------------
--------------------
2. Indeling
1/ Verteerbaar = glycemisch
Darm verknipt tot individuele Kh komen individueel in bloed terecht
Suikers
Zetmeel
Traag-snel?
Effecten gezondheid?
2/ Niet verteerbaar = vezel
Oplosbaar in water
Niet-oplosbaar
Elk eigen specifieke effecten op gezondheid
-------------------------------------------------------------------------------------------
--------------------
3. Soorten
Klasse Subgroep Voorbeelden
Suikers (1-2) Monosachariden Glucose, galactose, fructose
Disachariden Sacharose, lactose, trehalose
Polyolen Sorbitol, mannitol
,Oligosacharid Malto-oligosachariden Maltodextrinen
en Overige oligosachariden Raffinose, stachyose, fructo-
oligosachariden
Polysacharide Zetmeel Amylose, amylopectine, gemodificeerde
n Niet- zetmelen
zetmeelpolysachariden Cellulose, hemicellulose, pectinen,
hydrocolloïden
-Oligosachariden
=relatief korte Kh die voorkomen in natuurlijke producten en ook vaak
worden aangemaakt in voedingsindustrie
Niet verteerbaar
MAAR: nuttig!
=kunnen niet verknipt worden dikke darm belangrijke voedselbron
voor bacteriën in dikke darm darmflora in goede gezondheid dankzij
deze sachariden
-------------------------------------------------------------------------------------------
--------------------
4. Types zetmeel – amylose vs. amylopectine
1/ Amylose = onvertakt
2/ Amylopectine = vertakkingen, lange zijketens
=beide vormen verteerbaar in lichaam
MAAR: om amylopectine te verteren heb je andere enzymes nodig door
zijketens!
Toep. -Onrijpe banaan
=zetmeel is niet zo toegankelijk voor enzymen
zetmeel naar dikke darm gasvorming
(buikpijn)
Ander vb. Ongekookte aardappel
-Rijpe banaan
=perfect toegankelijk zetmeel voor enzymen
verknipt
Conclusie: samenstelling is meer dan enkel tabel
met voedingswaarden
,-------------------------------------------------------------------------------------------
--------------------
5. Verteerbaar vs. fermenteerbaar
1/ Verteerbaar
=lichaam neemt deze Kh op & gebruikt deze als energiebron
1. Inname
2. Dunne darm
3. Vertering (afbraak tot monosachariden)
Eindproducten:
Glucose
Fructose
Galactose
4. Opname in bloed
Monosachariden via darmwand opgenomen in bloed
Glucose stijging bloedsuiker insuline-afgifte
5. Glucose-moleculen komen terecht in rest lichaam
6. Gebruik in lever, spieren, hersenen
7. Energie
2/ Fermenteerbaar (niet verteerbaar)
=geen menselijke enzymen om deze volledig af te breken!
1. Komen terecht in dikke darm
2. Afbraak door darmbacteriën (voedsel voor bacteriën)
3. Vorming
Azijnzuur
Propionzuur
Boterzuur
Toep 1.
, Startpunt: concentratie aan glucose stijgt na iedere maaltijd
Reactie: pancreas produceert insuline + brengt deze in bloed stijging
insuline
Glucose blijft relatief constant (systeem in lichaam)
Insuline schommelt veel meer om glucose stabiel te houden zodat
de bloedsuiker binnen een nauw marge blijft!
=insuline past zich voortdurend aan
Vb. Laag peil tijdens nacht insuline is enkel actief na maaltijd
-------------------------------------------------------------------------------------------
--------------------
6. Snel & traag verteerbare Kh
Vb. Suiker in gesuikerde dranken = snel verteerbare Kh
Snel meetbaar in bloed
Hoge & snelle pieken glucose-concentratie
Snelle piek insuline wil glucose zo snel
mogelijk weer doen dalen
Toep.
Wit brood (snel verteerbare Kh)
Snel afgebroken tot glucose
Bloedsuiker stijgt snel
Glucose snel in bloed
Insuline stijgt sterk
MAAR: snelle dip (opnieuw honger)
Spaghetti (traag verteerbare Kh)
Trager afgebroken tot glucose
Bloedsuiker stijgt trager
Glucose geleidelijk aan in bloed
Minder sterke insulinepiek
DUS: energie langer beschikbaar
-------------------------------------------------------------------------------------------
--------------------