Intern:
Sterktes:
- Door-to-door
- Geen specifieke infrastructuur nodig
- Flexibel: last minute mogelijkheden, geen vaste tijdsschema’s
- Bij korte afstanden, een voordelige prijszetting
- Kleinere volumes: minder vervoerde lucht omwille van de lage
capaciteit van de vrachtwagen
Zwaktes:
- Meest vervuilende modus qua CO² uitstoot
- Kleinere volumes: grote hoeveelheden goederen passen niet in 1 wagon
Extern:
Kansen
- Synchromodaliteit: wegvervoer kan hier als flexibele modus een grote
rol in spelen
- Reverse modal shift: omwille van de verduurzaming van de sector zien
veel bedrijven niet meer de nood om alternatieven voor wegvervoer te
gaan zoeken
- Automatisering
- Last mile: andere modi zijn quasi altijd in combinatie met wegvervoer
- Ontwikkeling van duurzame energiebronnen: elektrificatie van
vrachtwagens/waterstof als brandstof
Bedreigingen:
- Congestie op de wegen
- Niet genoeg laadpunten voor elektrische voertuigen
- Batterij van elektrische voertuigen neemt deel van de max toegelaten
massa in, dus minder vervoerde lading bij elektrisch transport
- Voertuigen op waterstof: minder laadvermogen en quasi geen
laadpunten
- Te veel niet beladen vrachtwagens die na hun lading af te zetten leeg
verder rijden (lege kms zijn te vermijden)
- Sociale dumping: immigranten werken als chauffeur aan zeer lage
lonen
1. Overzicht
1.1 Portret
Ontstaan van de initiële transportfirma’s (1-5 voertuigen): familiebedrijven
Gedaalde vraag aan vervoer ten gevolge van het economisch herstel na
COVID, de verzwakte internationale handel, geopolitieke spanningen zorgt
voor veel faillissementen in de vervoersector, alsook bij wegvervoer.
- Het aantal faillissementen in de sector gaat nog steeds in stijgende lijn
omdat de kostprijs voor de bedrijven is toegenomen, maar omwille van
de hoge concurrentie in de sector is de vrachtprijs (aangerekend aan
klanten) niet mee gestegen.
, Stijgingen van de kostprijs is door hoge loonkosten, verhoogde
onderhoudskosten en hogere tolkosten.
Belangrijkste kostenposten: chauffeurs + brandstof
Kleinere transportbedrijven zijn afhankelijk van samenwerkingen met grotere
bedrijven of vrachtplatformen waar verschillende verladers hun lading
aanbieden.
- Vrachtplatformen:
Communicatiekanalen
Boeken van vracht
Plannen van vrachtwagens
Deze vrachtplatformen bieden zeer lage prijzen aan hun
klanten (verladers) waarmee de transportbedrijven hun
kosten niet kunnen dekken, dit is op lange termijn niet
houdbaar voor de markt.
Politics: BREXIT, TIR, CMR, cabotage
Economics: concurrentie, lage winstmarges, e-commerce, brandstofprijzen
Social: sociale dumping, arbeidsomstandigheden, chauffeurstekort
Technology: platooning (rijden in konvooi), autonomous driving, LZV,
digitalisering
Legal: rij en rijsttijden, sociale wetgeving, verkeerswetgeving
Environment: emissies, congestie, elektrificatie, kilometerheffing
1.2 Globaal Imago
Globaal “kil” imago
- Mobiliteit
- Veiligheid
- Milieu
Voorwaarden om transportstromen te verplaatsen van weg naar spoor en
binnenvaart:
- Voldoende grote volumes van dezelfde oorsprong met dezelfde
bestemming (volledige bloktreinen of volledige binnenschepen)
- Voldoende lange afstanden en niet urgente leveringen (compensatie
van het efficiëntieverlies dat ontstaat door overslag)
- Voldoende capaciteit op het spoornet en de binnenwateren om met JIT
en Just in Sequence (onderdelen worden net op tijd en in de correcte
volgorde geleverd voor productie)
- Vrachtwagens blijven noodzakelijk voor voor en natransport
1.3 Nut van het wegvervoer
Zaken die het goederenvervoer beïnvloeden:
- Global sourcing: bedrijven kunnen eender waar ter wereld een
leverancier uitkiezen (grotere transportafstanden)
- Productie in lage loonlanden: grotere transportafstanden richting de
plaats van verbruik van de goederen
- Evolutie: minder voorraad door JIT te werken
Snelle reactie op schommeling in de vraag doordat de voorraad
in het transportmiddel zit
Extra transporten, minder grote volumes
- Gewijzigde consumptiegewoonten: consumenten willen een groot
assortiment aan artikel dat gedurende het hele jaar beschikbaar blijft
(extra transport nodig om dit te realiseren)
, - E-commerce: veel verschillende leveringsadressen, levering vaak
volgende dag al -> enkel realistisch met wegvervoer
- Verhoogde levensstandaard: groeiende nood aan vervoer van goederen
Voordelen van het wegvervoer:
- Snelle levering door-to-door
- Flexibel: mogelijkheid tot vervoer van kleinere volumes
- Geavanceerde informaticasystemen voor communicatie met klant
1.4 Mobiliteit
Vrachtwagens kunnen opstoppingen (files) veroorzaken in het verkeer omwille
van hun grote aantallen en omvang
Maar:
- Rol van personenwagens is groter
- Tekortkomingen van het wegennet dragen bij aan overbelasting en het
ontstaan van bottlenecks
- Wegtransport gebeurt reeds vooral tijdens de daluren om files te
vermijden
Beperking van de flexibiliteit van vrachtwagens:
- Extern: vooropgestelde laad/lostijden die vaak samenvallen met
openingsuren van winkels, kantoren en fabrieken.
- Extern: nachtleveringen zijn in veel steden niet toegestaan
Noodzaak om toch op drukke uren te rijden
- Wetgeving: rij-rusttijden gecontroleerd door de tachograaf
1.5 Veiligheid
Omwille van de strengere controles op vrachtwagenchauffeurs is de grote
meerderheid steeds in orde qua snelheid en technische staat van het
voertuig.
- Er is passieve controle door de tachograaf
- Chauffeurs krijgen met hun code 95 bij hun rijbewijs opleiding over
veiligheid
1.6 Milieu
De sector probeert haar uitstoot en de geluidsoverlast tot een minimum te
beperken door te investeren in vernieuwingen van de vrachtwagens.
- Schonere brandstoffen: minder zwavel
- Euro-normen: uitstootreglementering voor motors
- Hoe minder files, hoe minder uitstoot
Innovaties om uitstoot te reduceren:
- LNG: klein voordeel qua uitstoot broeikasgassen
- AdBlue: toevoeging aan diesel van een vloeistof die biologisch
afbreekbaar is
- Eco driving: opleidingen voor chauffeurs om zuiniger te rijden
- Zero emission: elektrische voertuigen (beperkt aantal laadstations),
hybride voertuigen (met batterij, waarbij overgeschakeld kan worden
op de dieselmotor) , voertuigen op waterstof
- Ecocombi – LZV (langere en zwaardere vrachtwagens): langere
voertuigen
Minder brandstof per tonkm
Minder chauffeurs per tonkm
Minder kans op ongevallen per tonkm
Grotere impact bij ongevallen
Minder wendbaar
, Problemen bij invoegen en inhalen
Bedrijven moeten voor ieder traject om toestemming vragen
en dit traject moet aan bepaalde vereisten m.b.t. veiligheid
voldoen.
Rekeningrijden: betaalsystemen voor het gebruik van het nationaal openbare
wegennetwerk
- België: Kilometerheffing
- Bruggen en tunnels: facility based schemes (betaling voor het gebruik
van de infrastructuur)
- Stockholm: cordons (op bepaalde uren van de dag moeten voertuigen
die bepaalde punten passeren betalen)
- Londen: Zonal schemes (opdeling van het gebied in zones met
verschillende heffingen afhankelijk van de zone)
- Duitsland: distance-based schemes (maut-toeslag)
Kilometerheffing – België:
- Vlaanderen, Wallonië en Brussel zijn aparte heffingen. Elk trajectdeel
wordt d.m.v. een aparte factuur in rekening gebracht.
Wallonië = exclusief btw
Vlaanderen en Brussel = inclusief btw
- Heffing is afhankelijk van de maximum toegelaten massa van het
voertuig en de klasse van de motor (euro-klassen)
- Voor voertuigen vanaf 3,5 ton maximum toegelaten massa
‘Camionettisering’: lichte vrachtwagens van minder dan 3,5 t
worden ingezet om de heffing te ontlopen
- Transportfirma’s rekenen die kosten gewoon door aan hun klanten
- Heffing zorgt voor overheidsinkomsten = positief
- Niet hetzelfde als verkeersbelasting (waarvoor voertuigen van meer
dan 12 ton vrijgesteld zijn)
2. Materieel
2.1 Algemeen
Bepaling van het soort vrachtwagen is afhankelijk van:
- Goederen: aard van de goederen en de verpakking
- Tonnage: hoeveelheid te vervoeren goederen (zowel volume als gewicht
zijn relevant)
- Voertuigcombinatie: eventueel toevoegen van een oplegger of een
aanhangwagen bij grotere hoeveelheden goederen
- Goederenbehandeling: vrachtwagen moet functioneel zijn binnen de
gewenste laad en los methoden
- Mechanische elementen: het motorvermogen van de vrachtwagen,
gebaseerd op de afstand, het reliëf en de toegelaten massa
2.2 Omschrijving
Categorieën van voertuigen:
- Rijwielen (voertuigen op wielen, niet motor aangedreven, bv. fiets)
- Motorvoertuigen (aangedreven door een motor)
Bromfietsen en motorfietsen
Auto’s
Vrachtwagens
- Aanhangwagens