Informatie- &
communicatievaardigheden
informatievaardigheden
1 De chaosmachine
Fake news = fake nieuws bestaat al zolang de mens bestaat, het is niet
door sociale media ontstaan. Het is heel menselijk en normaal dat we
verklaring willen voor dingen;
‘De machine’ -> bepaalde systemen verspreiden fake news
‘Chaos’ -> de fake news zelf die wordt verspreid
1.1 Complottheorieën
Corona: aanpak van de regering heeft een invloed gehad op ‘onze
vrijheid’ – ‘onze vrijheid wordt afgenomen’
o Dit kon men toen destijds niet kwalijk nemen aangezien we in een
crisis zaten
o Complot: dat vrouwen niet meer vruchtbaar konden worden na een
vaccinatie en dat de overheid zo controle had over de mens
Jürgen Conings: wapens gestolen bij defensie om een aanslag te plegen
op de regering, viseerde hier heel hard Marc Van Ranst. Heeft uiteindelijk
zelfmoord gepleegd.
o Complot: mensen denken dat hij vermoord is door de politie of
hogere instanties door de vondst van zijn lichaam door de jager en
de burgemeester en niet door de politie die daar al dagen aan het
zoeken waren.
WEF (World Economic form): klaus Schwad -> boek gepubliseerd namelijk
‘the Great Reset’ deze kwam uit na corona
o Complot: mensen hebben het boek volledig uit zijn context genomen
en maken er het tegenovergestelden van.
1.1.1 Gemeenschappelijke eigenschappen van complotten
Vertrekken vanuit een grond van waarheid maar worden aangevuld door
leugens -< mensen zoeken overal een reden voor.
1.1.2 De rol van YouTube
Door het kliksysteem blijf je video’s tegenkomen die volgens het systeem
relevant zijn over de theorie waarin je gelooft. YouTube wil je zo lang
mogelijk op hun platform houden zodat zij meer inkomsten kunnen
genereren. Hoe langer je kijkt -> hoe extremer de video’s. “Een spiraal
van gerelateerde filmpjes die steeds extremer worden” = rabit hole.
1
, Informatie- &
communicatievaardigheden
Het is altijd heel sensationeel -> mensen vinden het heel interessant als
iets heel sensationeel of extreem wordt.
1.1.3 De rol van Facebook
Algoritme zorgt voor suggesties die jouw complottheorie/idee vertserken.
Je krijgt op facebook door ‘echokamers’ (kamers die dingen steeds
vertserken) geen tegenspraak meer.
Gesloten groepen:
Alleen mensen met dezelfde gedachtegang
Men wordt extremer en extremer
Als mensen iets zeggen wat tegen de gedachtegang van de groep
ingaat wordt men hieruit verwijdert
Mensen gaat in een filterbubbel (=echokamer) -> je hoort alleen wat
je wil horen
Rabbithole: je gaat (onbewust) dieper in op het complot
1.1.4 Micro targeting
Specifiek op 1 individu richten voor reclame
o Algoritmes kennen ons hee goed
1.2 Sociale media
“if you are not paying for the product, you are the product”
o We betalen met onze persoonlijke gegevens
o Bedrijven zijn gebruiker, wij het product: bedrijven betalen om te
adverteren en krijgen in ruil onze data
1.3 Eigen aan onze soort
Het geloven in dingen die niet kloppen doen we al sinds we bestaan als
mens.
Het scheppingsverhaal is een goed voorbeeld, nu weten we heel goed hoe
dit gebeurd is maar vroeger toen we dit nog niet wisten werden er
verhalen verzonnen zo in bijna elk land iets anders en iedereen ging hier
heel hard in geloven dat het zo gebeurd is.
Bliksem -> vroeger, zonder de wetenschap, wisten ze niet hoe bliksem
ontstond dus wouden ze het verklaren en zeiden ze dat het een god was
die dit deed (Thor, de god van de bliksem)
We hebben van nature uit een drang om dingen te verklaren dus gaan we
dingen verzinnen die erachter zitten.
2
, Informatie- &
communicatievaardigheden
2 Informatie
2.1 Wat is informatie?
Nexus heeft het heel vaak over informatie, volgens hem zijn er 3 soorten
informatie.
1. Objectieve werkelijkheid: je kan het niet ontkennen
2. Subjectieve werkelijkheid: iets wat je zelf echt voelt maar het doet
iemand anders niets (bv. Een gebroken hart hebben)
3. Intersubjectieve werkelijkheid: dingen die we als waar zien en dit
met meerdere mensen doen (bv. Religie (meerdere mensen geloven
hierin), geld, staten of naties (de grens tussen de landen), de
sterrenbeelden/astrologie) vanaf mensen stoppen met erin geloven
gaat het weg/bestaat het niet meer.
Informatie kan leuk en interessant zijn, maar het hangt ervan af wat voor
informatie, het moet correcte info zijn. Complotdenkers denken dat ze heel
interessant zijn en heel veel weten, heel veel info hebben maar het wijst
nergens op, je weet niet of het correct is dus je hebt er niets aan.
Mensen die in iets geloven samen zijn wel een hechte groep en de
informatie werkt heel bindend in groep.
2.2 Desinformatie
2.2.1 Waarom zijn we zo vatbaar voor deinformatie?
Desinformatie = foutieve informatie die bewust wordt verspreid om te
misleiden.
Misinformatie = foutieve informatie die onbewust wordt verspreid.
Objectieve werkelijkheid: iets wat vaststaat ‘de fles is rood’
Subjectieve werkelijkheid: geldt alleen voor jou als individu
Intersubjectieve werkelijkheid: meerdere mensen in iets geloven
zonder dat het noodzakelijk hoeft te bestaan.
o Bv: religie, staat
Er zijn 3 factoren waarom we vatbaar zijn voor informatie:
Cognitieve overload
Confirmation bias
Epistemic anxiety
3
, Informatie- &
communicatievaardigheden
2.2.2 Cognitieve overload – illusionary truth
Cognitieve overload: men ontvangt zoveel informatie dat men een
keuze moet maken om te filteren. Men onthoudt de informatie die men het
meest ziet, door algoritmes, is dit informatie die men al graag ziet.
Illusionary truth: hoe vaker je een leugen verhaalt, hoe meer je het
gelooft.
o Bv: Nazi over joden (vertellen een leugen genoeg om mensen te
doen geloven)
Goebbels was een genie op vlak van marketing tijdens de nazi-duisland.
Goebbels had door dat hoe meer je iets zegt of ziet hoe harder je in een
leugen of complot gaat geloven.
Hoe meer je herhaalt hoe meer je gaat geloven.
(Kan je dit citaat schrijven op je examen dan krijg je een extra punt: Eine
Lüge muss nur oft genug wiederholt werden. Dann wird sie geglaubt.
(Goebbels))
2.2.3 Confirmation bias
Je gelooft wat je zelf wilt geloven. Informatie die jouw gedachtegang
bevestigd geloof je sneller.
Geel: feiten & kennis Rood:
wat we geloven
Overlapping: feiten die we geloven
Geel overschot: feiten die we negeren
Mensen die zeggen dat ze altijd alles
juist hebben, hebben het heel vaak
juist niet juist. Zij geloven heel vaak
fake news en complotten.
Mensen die vinden dat ze het niet altijd juist hebben gaan vaak ook eerst
vergelijke met andere onderzoeken.
Wetenschappelijke consensus -> experts doen controle over het
gevoerde onderzoek
Als de experts akkoord zijn met het onderzoek heb je een
wetenschappelijk consensus.
Peer review -> werk wordt gecontroleerd door mede-experts
4
communicatievaardigheden
informatievaardigheden
1 De chaosmachine
Fake news = fake nieuws bestaat al zolang de mens bestaat, het is niet
door sociale media ontstaan. Het is heel menselijk en normaal dat we
verklaring willen voor dingen;
‘De machine’ -> bepaalde systemen verspreiden fake news
‘Chaos’ -> de fake news zelf die wordt verspreid
1.1 Complottheorieën
Corona: aanpak van de regering heeft een invloed gehad op ‘onze
vrijheid’ – ‘onze vrijheid wordt afgenomen’
o Dit kon men toen destijds niet kwalijk nemen aangezien we in een
crisis zaten
o Complot: dat vrouwen niet meer vruchtbaar konden worden na een
vaccinatie en dat de overheid zo controle had over de mens
Jürgen Conings: wapens gestolen bij defensie om een aanslag te plegen
op de regering, viseerde hier heel hard Marc Van Ranst. Heeft uiteindelijk
zelfmoord gepleegd.
o Complot: mensen denken dat hij vermoord is door de politie of
hogere instanties door de vondst van zijn lichaam door de jager en
de burgemeester en niet door de politie die daar al dagen aan het
zoeken waren.
WEF (World Economic form): klaus Schwad -> boek gepubliseerd namelijk
‘the Great Reset’ deze kwam uit na corona
o Complot: mensen hebben het boek volledig uit zijn context genomen
en maken er het tegenovergestelden van.
1.1.1 Gemeenschappelijke eigenschappen van complotten
Vertrekken vanuit een grond van waarheid maar worden aangevuld door
leugens -< mensen zoeken overal een reden voor.
1.1.2 De rol van YouTube
Door het kliksysteem blijf je video’s tegenkomen die volgens het systeem
relevant zijn over de theorie waarin je gelooft. YouTube wil je zo lang
mogelijk op hun platform houden zodat zij meer inkomsten kunnen
genereren. Hoe langer je kijkt -> hoe extremer de video’s. “Een spiraal
van gerelateerde filmpjes die steeds extremer worden” = rabit hole.
1
, Informatie- &
communicatievaardigheden
Het is altijd heel sensationeel -> mensen vinden het heel interessant als
iets heel sensationeel of extreem wordt.
1.1.3 De rol van Facebook
Algoritme zorgt voor suggesties die jouw complottheorie/idee vertserken.
Je krijgt op facebook door ‘echokamers’ (kamers die dingen steeds
vertserken) geen tegenspraak meer.
Gesloten groepen:
Alleen mensen met dezelfde gedachtegang
Men wordt extremer en extremer
Als mensen iets zeggen wat tegen de gedachtegang van de groep
ingaat wordt men hieruit verwijdert
Mensen gaat in een filterbubbel (=echokamer) -> je hoort alleen wat
je wil horen
Rabbithole: je gaat (onbewust) dieper in op het complot
1.1.4 Micro targeting
Specifiek op 1 individu richten voor reclame
o Algoritmes kennen ons hee goed
1.2 Sociale media
“if you are not paying for the product, you are the product”
o We betalen met onze persoonlijke gegevens
o Bedrijven zijn gebruiker, wij het product: bedrijven betalen om te
adverteren en krijgen in ruil onze data
1.3 Eigen aan onze soort
Het geloven in dingen die niet kloppen doen we al sinds we bestaan als
mens.
Het scheppingsverhaal is een goed voorbeeld, nu weten we heel goed hoe
dit gebeurd is maar vroeger toen we dit nog niet wisten werden er
verhalen verzonnen zo in bijna elk land iets anders en iedereen ging hier
heel hard in geloven dat het zo gebeurd is.
Bliksem -> vroeger, zonder de wetenschap, wisten ze niet hoe bliksem
ontstond dus wouden ze het verklaren en zeiden ze dat het een god was
die dit deed (Thor, de god van de bliksem)
We hebben van nature uit een drang om dingen te verklaren dus gaan we
dingen verzinnen die erachter zitten.
2
, Informatie- &
communicatievaardigheden
2 Informatie
2.1 Wat is informatie?
Nexus heeft het heel vaak over informatie, volgens hem zijn er 3 soorten
informatie.
1. Objectieve werkelijkheid: je kan het niet ontkennen
2. Subjectieve werkelijkheid: iets wat je zelf echt voelt maar het doet
iemand anders niets (bv. Een gebroken hart hebben)
3. Intersubjectieve werkelijkheid: dingen die we als waar zien en dit
met meerdere mensen doen (bv. Religie (meerdere mensen geloven
hierin), geld, staten of naties (de grens tussen de landen), de
sterrenbeelden/astrologie) vanaf mensen stoppen met erin geloven
gaat het weg/bestaat het niet meer.
Informatie kan leuk en interessant zijn, maar het hangt ervan af wat voor
informatie, het moet correcte info zijn. Complotdenkers denken dat ze heel
interessant zijn en heel veel weten, heel veel info hebben maar het wijst
nergens op, je weet niet of het correct is dus je hebt er niets aan.
Mensen die in iets geloven samen zijn wel een hechte groep en de
informatie werkt heel bindend in groep.
2.2 Desinformatie
2.2.1 Waarom zijn we zo vatbaar voor deinformatie?
Desinformatie = foutieve informatie die bewust wordt verspreid om te
misleiden.
Misinformatie = foutieve informatie die onbewust wordt verspreid.
Objectieve werkelijkheid: iets wat vaststaat ‘de fles is rood’
Subjectieve werkelijkheid: geldt alleen voor jou als individu
Intersubjectieve werkelijkheid: meerdere mensen in iets geloven
zonder dat het noodzakelijk hoeft te bestaan.
o Bv: religie, staat
Er zijn 3 factoren waarom we vatbaar zijn voor informatie:
Cognitieve overload
Confirmation bias
Epistemic anxiety
3
, Informatie- &
communicatievaardigheden
2.2.2 Cognitieve overload – illusionary truth
Cognitieve overload: men ontvangt zoveel informatie dat men een
keuze moet maken om te filteren. Men onthoudt de informatie die men het
meest ziet, door algoritmes, is dit informatie die men al graag ziet.
Illusionary truth: hoe vaker je een leugen verhaalt, hoe meer je het
gelooft.
o Bv: Nazi over joden (vertellen een leugen genoeg om mensen te
doen geloven)
Goebbels was een genie op vlak van marketing tijdens de nazi-duisland.
Goebbels had door dat hoe meer je iets zegt of ziet hoe harder je in een
leugen of complot gaat geloven.
Hoe meer je herhaalt hoe meer je gaat geloven.
(Kan je dit citaat schrijven op je examen dan krijg je een extra punt: Eine
Lüge muss nur oft genug wiederholt werden. Dann wird sie geglaubt.
(Goebbels))
2.2.3 Confirmation bias
Je gelooft wat je zelf wilt geloven. Informatie die jouw gedachtegang
bevestigd geloof je sneller.
Geel: feiten & kennis Rood:
wat we geloven
Overlapping: feiten die we geloven
Geel overschot: feiten die we negeren
Mensen die zeggen dat ze altijd alles
juist hebben, hebben het heel vaak
juist niet juist. Zij geloven heel vaak
fake news en complotten.
Mensen die vinden dat ze het niet altijd juist hebben gaan vaak ook eerst
vergelijke met andere onderzoeken.
Wetenschappelijke consensus -> experts doen controle over het
gevoerde onderzoek
Als de experts akkoord zijn met het onderzoek heb je een
wetenschappelijk consensus.
Peer review -> werk wordt gecontroleerd door mede-experts
4
