Inclusieve omgeving
Les 1: IO inleiding OLOD
1. Inleidende les - OLOD
Leerinhoud
Decreet leersteun, decreet leerlingenbegeleiding
De uitgangspunten van HGW
Handelingsgericht werken als kader voor zorg
Het zorgcontinuüm: zorg binnen fase 0, fase 1, fase 2, (fase 3)
Verkennen van bronnen/materialen rond ontwikkelings- en leerstoornissen,
gedragsproblemen, psychische problemen, motorische beperkingen,
medische problemen, hoogbegaafdheid, schoolrijpheid, lateralisatie,...
Binnenklasdifferentiatie (BKD); redelijke aanpassingen
Deontologie (ambtsgeheim); omgaan met leerlinggegevens
Kennis van externe partners: Zorgcoördinatoren, leersteunnetwerk, CLB
Testmateriaal: AVI, KOALA, LVS-toetsen CITO, …
7 uitgangspunten van HGW (boek HGW p23-65)
Doelgericht
Wisselwerking en afstemming
Onderwijsbehoeften van de leerling staan centraal
Leerkrachten maken het verschil, ouders doen er evenzeer toe
Positieve aspecten van leerlingen, leerkrachten en ouders zijn van groot
belang
Betrokkenen werken constructief samen
Werkwijze is systematisch en transparant
, Les 2: HGW- BSA (Beginsituatieanalyse)- Zorg en hulpvragen
decreten- decretale kaders
Begrippen
Comorbiditeit: het gelijktijdig bestaan van twee of meer aandoeningen of
stoornissen bij één persoon
Prevalentie: het totale aantal mensen in een bepaalde groep dat op een
specifiek moment (of in een bepaalde periode) lijdt aan een bepaalde ziekte,
aandoening of disfunctie
Decreet leersteun: Het Decreet Leersteun (2023) vervangt het vroegere M-
decreet. Het wil leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften beter
ondersteunen in het gewoon onderwijs door nauwere samenwerking tussen
scholen, leersteuncentra en ouders.
1. Decreet leersteun - Decreet leerlingen begeleiding – Decretale kaders -
Decreten
Decretale kaders:
- Decreet leersteun
- Decreet leerlingenbegeleiding
Decreet leersteun en decreet leerlingen begeleiden moeten beide aanwezig zijn
op school.
Decreet leersteun
Wat is het decreet leersteun?
= Het Decreet Leersteun (2023) vervangt het vroegere M-decreet. Het wil
leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften beter ondersteunen in het gewoon
onderwijs door nauwere samenwerking tussen scholen, leersteuncentra en
ouders.
Doel van het decreet
• Leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften beter ondersteunen.
• Gelijke onderwijskansen bevorderen in het gewoon onderwijs.
• Vervangt het M-decreet sinds 1 september 2023.
Wat verandert er t.o.v. het M-decreet?
• Leersteuncentra vervangen ondersteuningsnetwerken.
• Meer focus op brede basiszorg en verhoogde zorg. (Fase van driehoek,
meer inzetten op de brede basiszorg, bv. koptelefoons voor iedereen in
plaats van alleen die het nodig hebben en dan mogen gebruiken =
redelijke aanpassingen voor iedereen toegankelijk) = verhoogde zorg is dat
iedereen het mag gebruiken, brede basiszorg dat je iets extra mag door
een attest
• Meer samenwerking tussen school, CLB en ouders (en kind).
,Wat zijn leersteuncentra?
= school heeft zorgbeleid en brengt zorg in kaart, als de aantal uren onderzoek
goedgekeurd wordt komen er experten naar de school. Ze doen dat op leraren-,
leerlingen- en schoolniveau.
Regionale expertisecentra die scholen ondersteunen.
Bieden hulp aan leerkrachten en leerlingen.
Werken handelingsgericht en op maat van de leerling.
Op 3 niveaus begeleiden:
1. Leerling
2. Leraar
3. school
Welke types verslagen bestaan er?
Eerst worden er diagnoses samengesteld. Als dat afgerond is komt er een
verslag. Verschillende verslagen:
1. GC-verslag (Gemeenschappelijk curriculum met aanpassingen)
- Wat betekent het? De leerling volgt het gemeenschappelijke curriculum,
maar met aanpassingen om beter te kunnen deelnemen aan de lessen.
- Kenmerk: Zelfde leerplan met hulp (bijv. tempo, ondersteuning,
hulpmiddelen).
2. IAC (Individueel aangepast curriculum)
- Wat betekent het? De leerling volgt een individueel aangepast curriculum,
dus met eigen leerdoelen op maat van zijn of haar mogelijkheden.
- Kenmerk: Leerdoelen op maat.
3. OV4-verslag (Buitengewoon traject met specifieke noden)
- Wat betekent het? De leerling volgt een buitengewoon onderwijs-traject
met extra ondersteuning of aangepaste aanpak/ tempo, gericht op
specifieke noden.
- Kenmerk: Onderwijs op maat met specifieke hulp (bijv. extra
ondersteuning, aangepast tempo of aanpak)
Hoe handelingsplanmatig werken?
Cyclisch proces: beginsituatie → doelen → uitvoering → evaluatie.
, Samenwerking tussen school, CLB, ouders en leersteuncentrum.
Gericht op haalbare en meetbare ondersteuning.
Voorbeelden uit de praktijk
Leerling met dyslexie krijgt software en begeleiding bij lezen
Leerling met ASS krijgt een aangepast dagschema en werkplek.
Schoolteam krijgt vorming over omgaan met gedragsproblemen.
Extra info:
ASS staat voor Autismespectrumstoornis.
ASS is een ontwikkelingsstoornis die invloed heeft op communicatie,
sociale interactie en gedrag. Het “spectrum” betekent dat het bij iedere
persoon anders kan zijn: sommige mensen hebben veel ondersteuning
nodig, anderen weinig.
Stoornis = neurodiversiteit
Rol van CLB, ouders en school
• CLB: diagnostiek en advies.
• Ouders: partners in het leerproces. (ouders kennen het kind het beste)
• School: centrale rol in zorg en opvolging.
(Vaak aanvaarden ouders hulp van het CLB niet, de taak van de school is hierbij
vanaf het begin een centrale rol te hebben en vertrouwen te creëren.)
Besluit en toekomstvisie
• Leersteun versterkt inclusief onderwijs. (elke leerling heeft zijn
ondersteuning)
• Meer samenwerking en expertise op schoolniveau.
• Blijvende evolutie richting gepersonaliseerd leren.
Decreet leerlingenbegeleiding
Wat is het decreet leerlingenbegeleiding?
= Het Decreet Leerlingenbegeleiding (2018) regelt hoe scholen in het
basisonderwijs leerlingen ondersteunen op vlak van
1. Welbevinden bijv. De sfeer in de klas
2. Leren en studeren bijv. Differentiatie/ aanpassing bij leerstof, leren hoe
ze moeten studeren
3. Schoolloopbaan bijv. Hoe bereiden we leerlingen voor, voor het
middelbaar? Transitie
4. Preventie bijv. Luizencontrole, bij CLB op medisch controle
Het legt vast dat scholen een zorgcontinuüm moeten uitbouwen en samenwerken
met CLB’s om elke leerling maximale ontwikkelingskansen te bieden.
Wat doet het decreet leerlingenbegeleiding? (toepassen op casus)
Verplicht scholen om een beleid voor leerlingenbegeleiding uit te werken.
Bepaalt vier begeleidingsdomeinen: leren & studeren, onderwijsloopbaan,
psychisch & sociaal functioneren, preventieve gezondheidszorg.
Introduceert het zorgcontinuüm: brede basiszorg → verhoogde zorg →
uitbreiding met externe partners o.a. leersteuncentrum, …..
Les 1: IO inleiding OLOD
1. Inleidende les - OLOD
Leerinhoud
Decreet leersteun, decreet leerlingenbegeleiding
De uitgangspunten van HGW
Handelingsgericht werken als kader voor zorg
Het zorgcontinuüm: zorg binnen fase 0, fase 1, fase 2, (fase 3)
Verkennen van bronnen/materialen rond ontwikkelings- en leerstoornissen,
gedragsproblemen, psychische problemen, motorische beperkingen,
medische problemen, hoogbegaafdheid, schoolrijpheid, lateralisatie,...
Binnenklasdifferentiatie (BKD); redelijke aanpassingen
Deontologie (ambtsgeheim); omgaan met leerlinggegevens
Kennis van externe partners: Zorgcoördinatoren, leersteunnetwerk, CLB
Testmateriaal: AVI, KOALA, LVS-toetsen CITO, …
7 uitgangspunten van HGW (boek HGW p23-65)
Doelgericht
Wisselwerking en afstemming
Onderwijsbehoeften van de leerling staan centraal
Leerkrachten maken het verschil, ouders doen er evenzeer toe
Positieve aspecten van leerlingen, leerkrachten en ouders zijn van groot
belang
Betrokkenen werken constructief samen
Werkwijze is systematisch en transparant
, Les 2: HGW- BSA (Beginsituatieanalyse)- Zorg en hulpvragen
decreten- decretale kaders
Begrippen
Comorbiditeit: het gelijktijdig bestaan van twee of meer aandoeningen of
stoornissen bij één persoon
Prevalentie: het totale aantal mensen in een bepaalde groep dat op een
specifiek moment (of in een bepaalde periode) lijdt aan een bepaalde ziekte,
aandoening of disfunctie
Decreet leersteun: Het Decreet Leersteun (2023) vervangt het vroegere M-
decreet. Het wil leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften beter
ondersteunen in het gewoon onderwijs door nauwere samenwerking tussen
scholen, leersteuncentra en ouders.
1. Decreet leersteun - Decreet leerlingen begeleiding – Decretale kaders -
Decreten
Decretale kaders:
- Decreet leersteun
- Decreet leerlingenbegeleiding
Decreet leersteun en decreet leerlingen begeleiden moeten beide aanwezig zijn
op school.
Decreet leersteun
Wat is het decreet leersteun?
= Het Decreet Leersteun (2023) vervangt het vroegere M-decreet. Het wil
leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften beter ondersteunen in het gewoon
onderwijs door nauwere samenwerking tussen scholen, leersteuncentra en
ouders.
Doel van het decreet
• Leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften beter ondersteunen.
• Gelijke onderwijskansen bevorderen in het gewoon onderwijs.
• Vervangt het M-decreet sinds 1 september 2023.
Wat verandert er t.o.v. het M-decreet?
• Leersteuncentra vervangen ondersteuningsnetwerken.
• Meer focus op brede basiszorg en verhoogde zorg. (Fase van driehoek,
meer inzetten op de brede basiszorg, bv. koptelefoons voor iedereen in
plaats van alleen die het nodig hebben en dan mogen gebruiken =
redelijke aanpassingen voor iedereen toegankelijk) = verhoogde zorg is dat
iedereen het mag gebruiken, brede basiszorg dat je iets extra mag door
een attest
• Meer samenwerking tussen school, CLB en ouders (en kind).
,Wat zijn leersteuncentra?
= school heeft zorgbeleid en brengt zorg in kaart, als de aantal uren onderzoek
goedgekeurd wordt komen er experten naar de school. Ze doen dat op leraren-,
leerlingen- en schoolniveau.
Regionale expertisecentra die scholen ondersteunen.
Bieden hulp aan leerkrachten en leerlingen.
Werken handelingsgericht en op maat van de leerling.
Op 3 niveaus begeleiden:
1. Leerling
2. Leraar
3. school
Welke types verslagen bestaan er?
Eerst worden er diagnoses samengesteld. Als dat afgerond is komt er een
verslag. Verschillende verslagen:
1. GC-verslag (Gemeenschappelijk curriculum met aanpassingen)
- Wat betekent het? De leerling volgt het gemeenschappelijke curriculum,
maar met aanpassingen om beter te kunnen deelnemen aan de lessen.
- Kenmerk: Zelfde leerplan met hulp (bijv. tempo, ondersteuning,
hulpmiddelen).
2. IAC (Individueel aangepast curriculum)
- Wat betekent het? De leerling volgt een individueel aangepast curriculum,
dus met eigen leerdoelen op maat van zijn of haar mogelijkheden.
- Kenmerk: Leerdoelen op maat.
3. OV4-verslag (Buitengewoon traject met specifieke noden)
- Wat betekent het? De leerling volgt een buitengewoon onderwijs-traject
met extra ondersteuning of aangepaste aanpak/ tempo, gericht op
specifieke noden.
- Kenmerk: Onderwijs op maat met specifieke hulp (bijv. extra
ondersteuning, aangepast tempo of aanpak)
Hoe handelingsplanmatig werken?
Cyclisch proces: beginsituatie → doelen → uitvoering → evaluatie.
, Samenwerking tussen school, CLB, ouders en leersteuncentrum.
Gericht op haalbare en meetbare ondersteuning.
Voorbeelden uit de praktijk
Leerling met dyslexie krijgt software en begeleiding bij lezen
Leerling met ASS krijgt een aangepast dagschema en werkplek.
Schoolteam krijgt vorming over omgaan met gedragsproblemen.
Extra info:
ASS staat voor Autismespectrumstoornis.
ASS is een ontwikkelingsstoornis die invloed heeft op communicatie,
sociale interactie en gedrag. Het “spectrum” betekent dat het bij iedere
persoon anders kan zijn: sommige mensen hebben veel ondersteuning
nodig, anderen weinig.
Stoornis = neurodiversiteit
Rol van CLB, ouders en school
• CLB: diagnostiek en advies.
• Ouders: partners in het leerproces. (ouders kennen het kind het beste)
• School: centrale rol in zorg en opvolging.
(Vaak aanvaarden ouders hulp van het CLB niet, de taak van de school is hierbij
vanaf het begin een centrale rol te hebben en vertrouwen te creëren.)
Besluit en toekomstvisie
• Leersteun versterkt inclusief onderwijs. (elke leerling heeft zijn
ondersteuning)
• Meer samenwerking en expertise op schoolniveau.
• Blijvende evolutie richting gepersonaliseerd leren.
Decreet leerlingenbegeleiding
Wat is het decreet leerlingenbegeleiding?
= Het Decreet Leerlingenbegeleiding (2018) regelt hoe scholen in het
basisonderwijs leerlingen ondersteunen op vlak van
1. Welbevinden bijv. De sfeer in de klas
2. Leren en studeren bijv. Differentiatie/ aanpassing bij leerstof, leren hoe
ze moeten studeren
3. Schoolloopbaan bijv. Hoe bereiden we leerlingen voor, voor het
middelbaar? Transitie
4. Preventie bijv. Luizencontrole, bij CLB op medisch controle
Het legt vast dat scholen een zorgcontinuüm moeten uitbouwen en samenwerken
met CLB’s om elke leerling maximale ontwikkelingskansen te bieden.
Wat doet het decreet leerlingenbegeleiding? (toepassen op casus)
Verplicht scholen om een beleid voor leerlingenbegeleiding uit te werken.
Bepaalt vier begeleidingsdomeinen: leren & studeren, onderwijsloopbaan,
psychisch & sociaal functioneren, preventieve gezondheidszorg.
Introduceert het zorgcontinuüm: brede basiszorg → verhoogde zorg →
uitbreiding met externe partners o.a. leersteuncentrum, …..
