Beleid
1. regelgeving en organisatiestructuren in voorzieningen
op mesoniveau.
Bv. beleid van een voorziening in een
kwaliteitshandboek
2. (Politieke) beslissingen en regelgeving op macroniveau
van het orthopedagogisch grondplan.
Bv. drugsbeleid van verschillende Europese landen.
Domeinspecifieke = gezamenlijk vastgestelde set van eindtermen/competenties,
leerresultaten (DLR’s) die beschrijven wat een afgestudeerde binnen een bepaalde
studierichting moet kennen en kunnen
Wat moeten we als PGO kennen en kunnen om te
functioneren in het werkveld?
Structureel probleem = wanneer een beleidsbeslissing een negatief effect heeft op de
leefsituatie van een doelgroep/cliënt
= probleem dat niet op te lossen valt in de begeleiding van de
cliënt en zijn cliëntsysteem op microniveau. De oorzaak van het
probleem ervan ligt immers in Beleid op meso- en/of
macroniveau.
= Het probleem zal zich hierdoor herhalen bij mensen in
dezelfde situatie. Een structureel probleem is dus
cliëntoverschrijdend.
= Een structureel probleem kan mensonwaardige situaties en
onderbescherming veroorzaken, alsook sociale
onrechtvaardigheid. De praktijkgericht orthopedagoog is vaak
een van de eerste getuigen bij het optreden van structurele
problemen. Hij/zij/x wordt in de confrontatie met
mensonwaardigheid, onderbescherming en sociale
onrechtvaardigheid gewaarschuwd door zijn
verontwaardigingsgevoel.
signaleren = informeren van bevoegde/verantwoordelijke
personen/instanties op macroniveau (bv. agentschap opgroeien)
of mesoniveau (bv. directie van de voorziening)
Bv. signaleren van een structureel probleem
Missie = bestaansgrond van de voorziening – beschrijft wat de
opdracht is en bepaalt ook de identiteit van de voorziening
- Wie zijn we?
- Wat doen we?
- Wat is onze doelgroep?
- Aan welke noden komen onze diensten tegemoet?
- Welke eindresultaten willen we hiermee bereiken?
Waarden iets dat nastrevenswaardig is + geven richting aan het gedrag
van wie deel uitmaakt van de organisatie + bepalen hoe
organisatie de missie uitvoert en de visie realiseert.
Ook richtinggevend voor manier waarop men
omgaat met stakeholders
Voorbeelden: rechtvaardigheid, inclusie,
empowerment…
Visie Visie = verduidelijkt/omschrijft het toekomstbeeld van de
voorziening zelf in relatie tot haar omgeving en de functie die zij
in deze omgeving wil vervullen.
Maatschappelijk verantwoord = ondernemingen moeten bewust nadenken over de effecten
,ondernemen van hun bestaan op de maatschappij en het milieu – aandacht
voor mensenrechten, sociale, ethische en milieukwesties.
= door maatschappelijk verantwoord te ondernemen, dragen
organisatie bij aan duurzaamheid/duurzame ontwikkeling
Duurzaamheid/duurzame = ontwikkeling die tegemoetkomt aan de noden van het heden
ontwikkeling zonder de behoeftevoorziening van de toekomstige generaties
in het gedrag te brengen
opdrachtverklaring de missie, visie en waarden zijn hier deel van – het heeft 5
functies
1.Kadergevende functie = zorgt voor samenhang tussen doelen en taken in de
organisatie + helpt prioriteiten stellen
2.Onderscheidende functie = geeft de organisatie een duidelijk imago + toont hoe de
organisatie uniek is t.a.v. andere voorzieningen.
3.Evaluerende functie = opdrachtverklaring als toetssteen waarmee organisatie haar
werking, beslissingen en gedrag kan evalueren.
4.Motiverende functie = opdrachtverklaring werkt motiverend doordat de missie, visie
en waarden aansluiten bij de waarden van de medewerkers +
opdrachtverklaring daagt medewerkers uit
5.Cultuurvormende functie = opdrachtverklaring schetst een beeld van het gewenste
klimaat in de organisatie.
Organisatiestructuur Het verdelen van taken binnen de organisatie, afhankelijk van
de ondernemingsvorm en keuzes van de voorziening
Vereniging zonder
= non-profit organisatie
winstoogmerk
- Groep personen met een belangeloos doel
- Ten minste twee personen/leden
- Deze leden = initiatiefnemers voor de vzw (zetelen in de
algemene vergadering van de vzw)
Statuten = de juridische grondwet van een vzw (vereniging zonder
winstoogmerk). Het is een verplicht, schriftelijk document dat de
basisregels, structuur, doelstellingen en de rechten en plichten
van de leden en bestuurders vastlegt
Algemene vergadering = Een algemene vergadering is het hoogste beslissingsorgaan
van een onderneming, bestaande uit de aandeelhouders of
leden. Het is een formele bijeenkomst waar belangrijke
strategische, financiële en organisatorische beslissingen worden
genomen, zoals het goedkeuren van de jaarrekening, het
benoemen van bestuurders en het verdelen van de winst.
Bestuursorgaan = de groep personen of de individuele persoon die de leiding
heeft over een onderneming (vennootschap) en bevoegd is om
namens de onderneming beslissingen te nemen en contracten
te sluiten.
Dagelijks bestuur = van een onderneming of vereniging is het orgaan (of de
persoon) dat belast is met de operationele leiding. Zij nemen de
kleine, snelle of minder ingrijpende beslissingen, waardoor de
algemene raad van bestuur zich kan focussen op de grote
strategische lijnen
Feitelijke vereniging = een samenwerking tussen minstens twee personen die zonder
winstoogmerk een bepaald doel nastreven. Het is een informele
structuur (zoals een buurtcomité, hobbyclub of
sportvriendengroep) die ontstaat door een mondelinge of
schriftelijke overeenkomst, zonder oprichtingsakte of
rechtspersoonlijkheid
stichting = een juridische entiteit zonder leden. Het is een rechtspersoon
die door één of meerdere personen wordt opgericht met als doel
een specifiek maatschappelijk, sociaal of ideëel belang na te
streven. Hierbij wordt een bepaald vermogen of kapitaal ingezet
om dit doel te verwezenlijken
Vennootschap = een juridische ondernemingsvorm waarbij de zaak als een
zelfstandige entiteit (een 'rechtspersoon') wordt opgericht. Dit
betekent dat het bedrijf een eigen vermogen heeft, los van jouw
privévermogen. Hierdoor ben je in principe niet met je
persoonlijke bezittingen aansprakelijk voor zakelijke schulden
, Eenmanszaak = een ondernemingsvorm waarbij één persoon de volledige
leiding en verantwoordelijkheid over de zaak heeft.
Organigram/organogram = schematisering van de organisatiestructuur
Functie = geheel van taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden
Lijnstructuur
= één persoon heeft de leiding
= duidelijke hiërarchie, maar ook veel werk en
verantwoordelijkheid voor leidinggevende directeur
Staforganisatie
= een ondersteunende afdeling in een bedrijf die de
bedrijfsleiding en de operationele lijnorganisatie adviseert en
ontlast.
Stafmedewerker = de gespecialiseerde deskundigen binnen de staforganisatie
Collegiale = bestuursvorm waarin de macht en verantwoordelijkheid
organisatiestructuur gelijkelijk zijn verdeeld over meerdere leidinggevenden of
bestuurders in plaats van bij één centrale directeur. Beslissingen
worden genomen in gezamenlijk overleg (vaak bij consensus of
meerderheid van stemmen), waarbij ieder lid
medeverantwoordelijk is voor het geheel
Functionele = een organisatievorm waarbij medewerkers en taken worden
organisatiestructuur ingedeeld op basis van hun specifieke functie, expertise of
vaardigheden.
Divisionele = een indeling waarbij een organisatie is opgedeeld in semi-
organisatiestructuur autonome eenheden of divisies. Elke divisie functioneert als een
min of meer onafhankelijk bedrijf binnen het grotere geheel en
is volledig verantwoordelijk voor een specifiek product, dienst,
doelgroep of geografisch gebied
Humance-resources-dienst = afdeling binnen een organisatie die verantwoordelijk is voor
het beheer van het menselijk kapitaal. Zij ondersteunen de
volledige levenscyclus van medewerkers: van werving, selectie
en onboarding tot ontwikkeling, beloning en uitstroom
Personeelsdienst = HR dienst
Profit sector = financiële resultaten en winstuitkering zijn belangrijkste
drijfveer
Non-profit sector = Non-profit voorzieningen worden gedreven door
sociale/maatschappelijke doelen.
Niet uit op financiële winst
Ontvangen vaak subsidies van overheid of overleven
door giften
Social-profit sector = omvat organisaties en ondernemingen zonder winstoogmerk
die maatschappelijke of sociale doelstellingen nastreven.
= wijst op nieuwe visie op voorzieningen in sociale sector en
bekritiseert onderscheid profit en non-profit.
Private sector = initiatief ligt niet bij de overheid
Publieke sector = initiatief ligt bij overheid (= ‘openbaar’ initiatief)
Semi-publieke sector = gemengde initiatieven die privaat zijn, maar sterk afhangen
overheidssubsidies en richtlijnen van de overheid
Kenmerkend voor Belgische welvaart
Kwaliteit
Erkenningsvoorwaarden = voorwaarden waaraan voorzieningen moeten voldoen om
actief te mogen zijn/om subsidie te ontvangen
Individuele = bevat ondersteuningsfuncties1 van cliënt en kosten ervan,
dienstovereenkomst woon- en leefkosten en het handelingsplan
= Een individuele dienstverleningsovereenkomst (IDO) is een
zorgcontract tussen een zorgverlener (of zorgaanbieder) en een
1
specifieke vormen van zorg en begeleiding (zoals wonen, dagbesteding of individuele hulp) die personen met een handicap
kunnen inkopen met een persoonsvolgend budget (PVB)
1. regelgeving en organisatiestructuren in voorzieningen
op mesoniveau.
Bv. beleid van een voorziening in een
kwaliteitshandboek
2. (Politieke) beslissingen en regelgeving op macroniveau
van het orthopedagogisch grondplan.
Bv. drugsbeleid van verschillende Europese landen.
Domeinspecifieke = gezamenlijk vastgestelde set van eindtermen/competenties,
leerresultaten (DLR’s) die beschrijven wat een afgestudeerde binnen een bepaalde
studierichting moet kennen en kunnen
Wat moeten we als PGO kennen en kunnen om te
functioneren in het werkveld?
Structureel probleem = wanneer een beleidsbeslissing een negatief effect heeft op de
leefsituatie van een doelgroep/cliënt
= probleem dat niet op te lossen valt in de begeleiding van de
cliënt en zijn cliëntsysteem op microniveau. De oorzaak van het
probleem ervan ligt immers in Beleid op meso- en/of
macroniveau.
= Het probleem zal zich hierdoor herhalen bij mensen in
dezelfde situatie. Een structureel probleem is dus
cliëntoverschrijdend.
= Een structureel probleem kan mensonwaardige situaties en
onderbescherming veroorzaken, alsook sociale
onrechtvaardigheid. De praktijkgericht orthopedagoog is vaak
een van de eerste getuigen bij het optreden van structurele
problemen. Hij/zij/x wordt in de confrontatie met
mensonwaardigheid, onderbescherming en sociale
onrechtvaardigheid gewaarschuwd door zijn
verontwaardigingsgevoel.
signaleren = informeren van bevoegde/verantwoordelijke
personen/instanties op macroniveau (bv. agentschap opgroeien)
of mesoniveau (bv. directie van de voorziening)
Bv. signaleren van een structureel probleem
Missie = bestaansgrond van de voorziening – beschrijft wat de
opdracht is en bepaalt ook de identiteit van de voorziening
- Wie zijn we?
- Wat doen we?
- Wat is onze doelgroep?
- Aan welke noden komen onze diensten tegemoet?
- Welke eindresultaten willen we hiermee bereiken?
Waarden iets dat nastrevenswaardig is + geven richting aan het gedrag
van wie deel uitmaakt van de organisatie + bepalen hoe
organisatie de missie uitvoert en de visie realiseert.
Ook richtinggevend voor manier waarop men
omgaat met stakeholders
Voorbeelden: rechtvaardigheid, inclusie,
empowerment…
Visie Visie = verduidelijkt/omschrijft het toekomstbeeld van de
voorziening zelf in relatie tot haar omgeving en de functie die zij
in deze omgeving wil vervullen.
Maatschappelijk verantwoord = ondernemingen moeten bewust nadenken over de effecten
,ondernemen van hun bestaan op de maatschappij en het milieu – aandacht
voor mensenrechten, sociale, ethische en milieukwesties.
= door maatschappelijk verantwoord te ondernemen, dragen
organisatie bij aan duurzaamheid/duurzame ontwikkeling
Duurzaamheid/duurzame = ontwikkeling die tegemoetkomt aan de noden van het heden
ontwikkeling zonder de behoeftevoorziening van de toekomstige generaties
in het gedrag te brengen
opdrachtverklaring de missie, visie en waarden zijn hier deel van – het heeft 5
functies
1.Kadergevende functie = zorgt voor samenhang tussen doelen en taken in de
organisatie + helpt prioriteiten stellen
2.Onderscheidende functie = geeft de organisatie een duidelijk imago + toont hoe de
organisatie uniek is t.a.v. andere voorzieningen.
3.Evaluerende functie = opdrachtverklaring als toetssteen waarmee organisatie haar
werking, beslissingen en gedrag kan evalueren.
4.Motiverende functie = opdrachtverklaring werkt motiverend doordat de missie, visie
en waarden aansluiten bij de waarden van de medewerkers +
opdrachtverklaring daagt medewerkers uit
5.Cultuurvormende functie = opdrachtverklaring schetst een beeld van het gewenste
klimaat in de organisatie.
Organisatiestructuur Het verdelen van taken binnen de organisatie, afhankelijk van
de ondernemingsvorm en keuzes van de voorziening
Vereniging zonder
= non-profit organisatie
winstoogmerk
- Groep personen met een belangeloos doel
- Ten minste twee personen/leden
- Deze leden = initiatiefnemers voor de vzw (zetelen in de
algemene vergadering van de vzw)
Statuten = de juridische grondwet van een vzw (vereniging zonder
winstoogmerk). Het is een verplicht, schriftelijk document dat de
basisregels, structuur, doelstellingen en de rechten en plichten
van de leden en bestuurders vastlegt
Algemene vergadering = Een algemene vergadering is het hoogste beslissingsorgaan
van een onderneming, bestaande uit de aandeelhouders of
leden. Het is een formele bijeenkomst waar belangrijke
strategische, financiële en organisatorische beslissingen worden
genomen, zoals het goedkeuren van de jaarrekening, het
benoemen van bestuurders en het verdelen van de winst.
Bestuursorgaan = de groep personen of de individuele persoon die de leiding
heeft over een onderneming (vennootschap) en bevoegd is om
namens de onderneming beslissingen te nemen en contracten
te sluiten.
Dagelijks bestuur = van een onderneming of vereniging is het orgaan (of de
persoon) dat belast is met de operationele leiding. Zij nemen de
kleine, snelle of minder ingrijpende beslissingen, waardoor de
algemene raad van bestuur zich kan focussen op de grote
strategische lijnen
Feitelijke vereniging = een samenwerking tussen minstens twee personen die zonder
winstoogmerk een bepaald doel nastreven. Het is een informele
structuur (zoals een buurtcomité, hobbyclub of
sportvriendengroep) die ontstaat door een mondelinge of
schriftelijke overeenkomst, zonder oprichtingsakte of
rechtspersoonlijkheid
stichting = een juridische entiteit zonder leden. Het is een rechtspersoon
die door één of meerdere personen wordt opgericht met als doel
een specifiek maatschappelijk, sociaal of ideëel belang na te
streven. Hierbij wordt een bepaald vermogen of kapitaal ingezet
om dit doel te verwezenlijken
Vennootschap = een juridische ondernemingsvorm waarbij de zaak als een
zelfstandige entiteit (een 'rechtspersoon') wordt opgericht. Dit
betekent dat het bedrijf een eigen vermogen heeft, los van jouw
privévermogen. Hierdoor ben je in principe niet met je
persoonlijke bezittingen aansprakelijk voor zakelijke schulden
, Eenmanszaak = een ondernemingsvorm waarbij één persoon de volledige
leiding en verantwoordelijkheid over de zaak heeft.
Organigram/organogram = schematisering van de organisatiestructuur
Functie = geheel van taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden
Lijnstructuur
= één persoon heeft de leiding
= duidelijke hiërarchie, maar ook veel werk en
verantwoordelijkheid voor leidinggevende directeur
Staforganisatie
= een ondersteunende afdeling in een bedrijf die de
bedrijfsleiding en de operationele lijnorganisatie adviseert en
ontlast.
Stafmedewerker = de gespecialiseerde deskundigen binnen de staforganisatie
Collegiale = bestuursvorm waarin de macht en verantwoordelijkheid
organisatiestructuur gelijkelijk zijn verdeeld over meerdere leidinggevenden of
bestuurders in plaats van bij één centrale directeur. Beslissingen
worden genomen in gezamenlijk overleg (vaak bij consensus of
meerderheid van stemmen), waarbij ieder lid
medeverantwoordelijk is voor het geheel
Functionele = een organisatievorm waarbij medewerkers en taken worden
organisatiestructuur ingedeeld op basis van hun specifieke functie, expertise of
vaardigheden.
Divisionele = een indeling waarbij een organisatie is opgedeeld in semi-
organisatiestructuur autonome eenheden of divisies. Elke divisie functioneert als een
min of meer onafhankelijk bedrijf binnen het grotere geheel en
is volledig verantwoordelijk voor een specifiek product, dienst,
doelgroep of geografisch gebied
Humance-resources-dienst = afdeling binnen een organisatie die verantwoordelijk is voor
het beheer van het menselijk kapitaal. Zij ondersteunen de
volledige levenscyclus van medewerkers: van werving, selectie
en onboarding tot ontwikkeling, beloning en uitstroom
Personeelsdienst = HR dienst
Profit sector = financiële resultaten en winstuitkering zijn belangrijkste
drijfveer
Non-profit sector = Non-profit voorzieningen worden gedreven door
sociale/maatschappelijke doelen.
Niet uit op financiële winst
Ontvangen vaak subsidies van overheid of overleven
door giften
Social-profit sector = omvat organisaties en ondernemingen zonder winstoogmerk
die maatschappelijke of sociale doelstellingen nastreven.
= wijst op nieuwe visie op voorzieningen in sociale sector en
bekritiseert onderscheid profit en non-profit.
Private sector = initiatief ligt niet bij de overheid
Publieke sector = initiatief ligt bij overheid (= ‘openbaar’ initiatief)
Semi-publieke sector = gemengde initiatieven die privaat zijn, maar sterk afhangen
overheidssubsidies en richtlijnen van de overheid
Kenmerkend voor Belgische welvaart
Kwaliteit
Erkenningsvoorwaarden = voorwaarden waaraan voorzieningen moeten voldoen om
actief te mogen zijn/om subsidie te ontvangen
Individuele = bevat ondersteuningsfuncties1 van cliënt en kosten ervan,
dienstovereenkomst woon- en leefkosten en het handelingsplan
= Een individuele dienstverleningsovereenkomst (IDO) is een
zorgcontract tussen een zorgverlener (of zorgaanbieder) en een
1
specifieke vormen van zorg en begeleiding (zoals wonen, dagbesteding of individuele hulp) die personen met een handicap
kunnen inkopen met een persoonsvolgend budget (PVB)
