RKG
ROOMS – KATHOLIEKE -
GODSDIENST
MODULE 1 –
LEVENSBESCHOUWELIJK
LEVENSBESCHOUWELIJK LEREN
Proces van het bewust leren ontwikkelen van een eigen persoonlijke levensbeschouwing.
In dit kader bedoelen we met leren zowel het leerden door leerlingen (learning) als het
begeleiden van dit leerproces door leerkrachten (teaching)
DOELEN
3 tandwielen werken op elkaar in. In een goede les zijn deze tandwielen aanwezig.
Dynamisch proces waar de uitkomst niet vast ligt. Maakt het fijn, geen enkele les is
hetzelfde.
Combinatie van leren, ervaren en voelen
Speelt zich vaan af “onder de waterspiegel” = niet altijd zichtbaar aan de opp
1. Steeds vertrekken vanuit het indvidueel tandwiel: persoonlijke betekenis
ontdekken.
vanuit de leefwereld van de lln, start bij wat zij ervaren Zoek het niet te ver,
levensvragen zijn vragen die het leven je stelt
De zoektocht: waar begin ik, wat pak ik vast?
2. Sociaal tandwiel: Oefenen op het leren omgaan met levensbeschouwelijke
verschillen. Je ontdekt verschil door in gesprek te gaan. anderen denken
anders, hebben andere meningen. Gesprek is deel van leerproces.
1
,RKG
3. Collectief tandwiel: Uitdagen en uitdieping via wijsheidsbronnen en tradities
de dragers van manieren om daarover na te denken, lange tradities, verhalen die
soms op een heel andere manier naar de wereld kijken dan wij gewend zijn.
deze dingen gebruiken als leerkans!
Op deze manier manier ontwikkelen we levenswijsheid
VISIE OP LEREN EN KENNIS
Levensbeschouwelijk leren staat vandaag onder druk “Is het noodzakelijk?” Heeft te
maken met de manier waarop wij naar de vorming van de mens kijken op achtergrond.
De samenleving is in transitie, context van leven en onderwijs is gewijzigd.
Veranderende context: digitalisering, polarisering, sociale media, superdiversiteit
Leerlinggericht wereldgerichte levensbeschouwelijke vorming is belangrijk!
Nood aan: uitdagende leeromgeving, sterk opgeleide lkr, toegang om je weg te
zoeken tot levensbeschouwelijke vragen, bronnen en thema’s.
De tijdloze kern van wijsheidstradities: de wereld verandert snel, maar de
vragen blijven hetzelfde elke generatie op zoek naar ‘nieuwe’ antwoorden.
tradities zijn dynamisch
toch nodig!!! Onderwijs is meer dan kwaliteit de grond waardoor je je idealen volgt,
meer te zijn,..
belang om mensen te oefenen in religie affiniteit = op een volwassen manier naar
religie kijken
UITGANGSPUNT : religieuze – spirituele aanleg en openheid is bij elke lln aanwezig
(psychol onderzoek)
LEVENSBESCHOUWELIJK LEREN IS
Verhalen vertellen
Vragen stellen
GODSDIENSTIG LEREN
Er zijn wereld wijs levensbeschouwingen – enkele meest gevolgde religies in de wereld
Hindoeïsme Christendom
Jodendom Islam
boeddhisme sikkhisme
2
,RKG
Elke religie heeft unieke culturele manifestaties, tradities en overtuigingen.
Onderscheiden obv overtuigingen, rituelen, praktijken en geschiedenis.
De meeste brengen het doel van het menselijk leven over, betekenis van vrede en hoe
mensen hun leven op aarde kunnen doorbrengen.
WAT IS SPIRITUALITEIT (LEER EERST UIT LES 2)
de verbinding met wat ons drijft – onze kern, onze ziel, onze diepste
overtuigingen
het verlangen om te leven naar belangrijke waarden zoals liefde, solidariteit,
schoonheid
zoeken naar iets groter dan jezelf: liefde, god, universum
van waaruit we betekenis geven, betekenisvol handelen en de wereld
vormgeven
is in elke mans aanwezig: “bezieling” “de ziel als kern van ons mens-zijn” menselijke
drang om betekenis te geven aan het leven.
Spiritualiteit zet ons aan om waardengericht te handelen, zichtbaar te worden in de
wereld.
Tweedelige beweging
Drukken we uit met de METAFOOR VAN DE SPIRAAL we keren naar binnen op zoek
naar ons diepste zelf én we brengen dit naar buiten en zetten onszelf in de wereld. We
leren onszelf steeds kennen. (vasten is daarom, even weg van jezelf om dan opnieuw te
komen) Bij het naar binnen keren leggen we onnodige lagen af (ont-wikkelen), we
brengen naar buiten wie we werkelijk zijn.
Vragen
o wie ben ik in mijn kern?
o wat is mijn verantwoordelijkheid op deze wereld?
o hoe kan ik mijn kernwaarden omzetten in concreet handelen?
o hoe kan ik me verbinden met wat groter is dan mezelf?
o hoe geef ik mee vorm aan de menselijke wereld?
INDIVIDUELE COMPONENT
Persoonlijk startpunt. Ontdekken, voelen, denken, betekenis geven. Hoogsteigen
persoonlijke invulling: voor sommigen vanzelfsprekend, voor sommigen zoekend.
Lichaam is een poort van betekenis, naar welzijn en betekenisgeving, als bron van
wijsheid
Hoe je ademhaalt, beweegt of je lichaam draagt, heeft directe invloed op je emoties,
gedachten en op hoe je de wereld ervaart.
SOCIALE COMPONENT
3
, RKG
Andere mensen zoeken tegelijk met hou naar wat echt van waarde is, hoe ze leven vorm
willen geven.
Over de relatie met anderen en de aarde:
“is wat is wens ook wenselijk voor mezelf, anderen en de wereld?”
sociaal tijd met vrienden maar ook met jezelf
ecologisch onze keuzes hebben impact: reizen, consumeren, energie verbruiken
ethiek = centrale pijler in levensbeschouwingen
nadenken over wat goed of juist is, hoe we ons gedragen in relatie tot anderen jezelf
laten uitdagen door andere perspectieven is hierbij gelangrijk
COLLECTIEVE COMPONENT
Verbinding met de onderstroom
Levensbeschouwingen…
tonen wat het betekent om mens te worden en deel te zijn van een gemeenschap
bieden versch manieren om de wereld te begrijpen: van religies, filosofieën,
politieke, kunst, wet,.
Helpen ons nadenken over hoe de wereld werkt en welke plaats – rollen wij
daarin innemen.
Levensbeschouwingen wereldwijd
Dagen ons uit om om te gaan met verschil en diversiteit – mogelijkheid tot groei
en verrijking
Eigen overtuigingen spiegelen aan eeuwenoude ideeën over mens-zijn,
rechtvaardigheid, smlvn
Hoe opent het nieuwe perspectieven (ramen) en hoe herkennen we toch iets van
onszelf (spiegels)
Dialoog
= essentieel
vb door verbindende, geweldloze communicatie = duidelijk benoemen wat je voelt en
nodig hebt, tegelijk openstaan voor wat anderen ervaren. veilige ruimte waarin
iedereen zich gezien voelt = holding space
mystieke tradities
zonder vorm van spiritualiteit verliezen levensbeschouwingen hun betekenis en kracht
rituelen zijn een toegang tot mystieke onderstroom. Bidden, mediteren, dansen, vasten
(lichaam!)
8 VAARDIGHEDEN VAN DE LEVENSBESCHOUWELIJKE GRONDHOUDING
4
ROOMS – KATHOLIEKE -
GODSDIENST
MODULE 1 –
LEVENSBESCHOUWELIJK
LEVENSBESCHOUWELIJK LEREN
Proces van het bewust leren ontwikkelen van een eigen persoonlijke levensbeschouwing.
In dit kader bedoelen we met leren zowel het leerden door leerlingen (learning) als het
begeleiden van dit leerproces door leerkrachten (teaching)
DOELEN
3 tandwielen werken op elkaar in. In een goede les zijn deze tandwielen aanwezig.
Dynamisch proces waar de uitkomst niet vast ligt. Maakt het fijn, geen enkele les is
hetzelfde.
Combinatie van leren, ervaren en voelen
Speelt zich vaan af “onder de waterspiegel” = niet altijd zichtbaar aan de opp
1. Steeds vertrekken vanuit het indvidueel tandwiel: persoonlijke betekenis
ontdekken.
vanuit de leefwereld van de lln, start bij wat zij ervaren Zoek het niet te ver,
levensvragen zijn vragen die het leven je stelt
De zoektocht: waar begin ik, wat pak ik vast?
2. Sociaal tandwiel: Oefenen op het leren omgaan met levensbeschouwelijke
verschillen. Je ontdekt verschil door in gesprek te gaan. anderen denken
anders, hebben andere meningen. Gesprek is deel van leerproces.
1
,RKG
3. Collectief tandwiel: Uitdagen en uitdieping via wijsheidsbronnen en tradities
de dragers van manieren om daarover na te denken, lange tradities, verhalen die
soms op een heel andere manier naar de wereld kijken dan wij gewend zijn.
deze dingen gebruiken als leerkans!
Op deze manier manier ontwikkelen we levenswijsheid
VISIE OP LEREN EN KENNIS
Levensbeschouwelijk leren staat vandaag onder druk “Is het noodzakelijk?” Heeft te
maken met de manier waarop wij naar de vorming van de mens kijken op achtergrond.
De samenleving is in transitie, context van leven en onderwijs is gewijzigd.
Veranderende context: digitalisering, polarisering, sociale media, superdiversiteit
Leerlinggericht wereldgerichte levensbeschouwelijke vorming is belangrijk!
Nood aan: uitdagende leeromgeving, sterk opgeleide lkr, toegang om je weg te
zoeken tot levensbeschouwelijke vragen, bronnen en thema’s.
De tijdloze kern van wijsheidstradities: de wereld verandert snel, maar de
vragen blijven hetzelfde elke generatie op zoek naar ‘nieuwe’ antwoorden.
tradities zijn dynamisch
toch nodig!!! Onderwijs is meer dan kwaliteit de grond waardoor je je idealen volgt,
meer te zijn,..
belang om mensen te oefenen in religie affiniteit = op een volwassen manier naar
religie kijken
UITGANGSPUNT : religieuze – spirituele aanleg en openheid is bij elke lln aanwezig
(psychol onderzoek)
LEVENSBESCHOUWELIJK LEREN IS
Verhalen vertellen
Vragen stellen
GODSDIENSTIG LEREN
Er zijn wereld wijs levensbeschouwingen – enkele meest gevolgde religies in de wereld
Hindoeïsme Christendom
Jodendom Islam
boeddhisme sikkhisme
2
,RKG
Elke religie heeft unieke culturele manifestaties, tradities en overtuigingen.
Onderscheiden obv overtuigingen, rituelen, praktijken en geschiedenis.
De meeste brengen het doel van het menselijk leven over, betekenis van vrede en hoe
mensen hun leven op aarde kunnen doorbrengen.
WAT IS SPIRITUALITEIT (LEER EERST UIT LES 2)
de verbinding met wat ons drijft – onze kern, onze ziel, onze diepste
overtuigingen
het verlangen om te leven naar belangrijke waarden zoals liefde, solidariteit,
schoonheid
zoeken naar iets groter dan jezelf: liefde, god, universum
van waaruit we betekenis geven, betekenisvol handelen en de wereld
vormgeven
is in elke mans aanwezig: “bezieling” “de ziel als kern van ons mens-zijn” menselijke
drang om betekenis te geven aan het leven.
Spiritualiteit zet ons aan om waardengericht te handelen, zichtbaar te worden in de
wereld.
Tweedelige beweging
Drukken we uit met de METAFOOR VAN DE SPIRAAL we keren naar binnen op zoek
naar ons diepste zelf én we brengen dit naar buiten en zetten onszelf in de wereld. We
leren onszelf steeds kennen. (vasten is daarom, even weg van jezelf om dan opnieuw te
komen) Bij het naar binnen keren leggen we onnodige lagen af (ont-wikkelen), we
brengen naar buiten wie we werkelijk zijn.
Vragen
o wie ben ik in mijn kern?
o wat is mijn verantwoordelijkheid op deze wereld?
o hoe kan ik mijn kernwaarden omzetten in concreet handelen?
o hoe kan ik me verbinden met wat groter is dan mezelf?
o hoe geef ik mee vorm aan de menselijke wereld?
INDIVIDUELE COMPONENT
Persoonlijk startpunt. Ontdekken, voelen, denken, betekenis geven. Hoogsteigen
persoonlijke invulling: voor sommigen vanzelfsprekend, voor sommigen zoekend.
Lichaam is een poort van betekenis, naar welzijn en betekenisgeving, als bron van
wijsheid
Hoe je ademhaalt, beweegt of je lichaam draagt, heeft directe invloed op je emoties,
gedachten en op hoe je de wereld ervaart.
SOCIALE COMPONENT
3
, RKG
Andere mensen zoeken tegelijk met hou naar wat echt van waarde is, hoe ze leven vorm
willen geven.
Over de relatie met anderen en de aarde:
“is wat is wens ook wenselijk voor mezelf, anderen en de wereld?”
sociaal tijd met vrienden maar ook met jezelf
ecologisch onze keuzes hebben impact: reizen, consumeren, energie verbruiken
ethiek = centrale pijler in levensbeschouwingen
nadenken over wat goed of juist is, hoe we ons gedragen in relatie tot anderen jezelf
laten uitdagen door andere perspectieven is hierbij gelangrijk
COLLECTIEVE COMPONENT
Verbinding met de onderstroom
Levensbeschouwingen…
tonen wat het betekent om mens te worden en deel te zijn van een gemeenschap
bieden versch manieren om de wereld te begrijpen: van religies, filosofieën,
politieke, kunst, wet,.
Helpen ons nadenken over hoe de wereld werkt en welke plaats – rollen wij
daarin innemen.
Levensbeschouwingen wereldwijd
Dagen ons uit om om te gaan met verschil en diversiteit – mogelijkheid tot groei
en verrijking
Eigen overtuigingen spiegelen aan eeuwenoude ideeën over mens-zijn,
rechtvaardigheid, smlvn
Hoe opent het nieuwe perspectieven (ramen) en hoe herkennen we toch iets van
onszelf (spiegels)
Dialoog
= essentieel
vb door verbindende, geweldloze communicatie = duidelijk benoemen wat je voelt en
nodig hebt, tegelijk openstaan voor wat anderen ervaren. veilige ruimte waarin
iedereen zich gezien voelt = holding space
mystieke tradities
zonder vorm van spiritualiteit verliezen levensbeschouwingen hun betekenis en kracht
rituelen zijn een toegang tot mystieke onderstroom. Bidden, mediteren, dansen, vasten
(lichaam!)
8 VAARDIGHEDEN VAN DE LEVENSBESCHOUWELIJKE GRONDHOUDING
4
