RMT 2
1. Introduction to scientific reasoning
1.1 PSYCHOLOGY IS A WAY OF THINKING
1.1.1 PRODUCING VERSUS CONSUMING RESEARCH
Role of research “producer” versus role of research “consumer”
Research producer: mensen die in de academische wereld zitten en onderzoek verrichten.
Hoe onderzoek gedaan wordt. Bv masterproef.
Research Consumer: als je als psycholoog begint, moet je evidence-based te werk gaan.
Research gebruiken.
● Als je gaat beslissen welke therapievorm het best is om een bepaald persoon te
helpen, gaan we voor deze methode kijken naar de wetenschappelijke literatuur →
onze beslissing is evidence-based, niet obv buikgevoel.
● We gaan dus om een beslissing te maken, onderzoek moeten consumeren (artikels
lezen).
Examples to illustrate the importance of the research consumer role → Waarom een
evidence-based benadering belangrijk is:
● Facilitated communication treatment
○ Manier om mensen die een zeer ernstige vorm van ASS te helpen
communiceren. De cliënt een soort smart tablet geven met daarop letters. De
therapeut gaat de hand van die persoon begeleiden over de tablet zodat die
woorden kan vormen.
○ Lijkt op eerste zicht iets heel goed. Mensen die normaal heel veel moeite
hebben om verbaal te communiceren, kunnen via de tablet toch een
boodschap overbrengen
○ Wetenschappelijke literatuur toont aan dat het geen goede methode is.
Experiment waarbij men aan de cliënt en de begeleidende therapeut een
(verschillende) foto liet zien die ze dan met die techniek moesten beschrijven.
De therapeut dacht wel dat ze allebei dezelfde foto zagen.
○ De woorden die gevormd werden, waren altijd gevormd op wat de therapeut
gezien had! → therapeut stuurt onbewust het antwoord door de hand van die
persoon te leiden → geen wetenschappelijke evidentie voor zo’n techniek.
● Scared-straight approach
○ Techniek om jongeren die op het slechte pad zijn geraakt, terug in de juiste
richting te sturen.
○ Jongeren voor een dag naar de gevangenis sturen waar ze ervaren hoe het is
om als gevangene te leven. Daar de jongere zoveel mogelijk intimideren. Een
aantal gevangenen moeten in hun gezicht roepen, hun kleineren,... Ze hopen
1
, dat de jongeren hier zo van aangedaan zijn dat ze achteraf hun leven
beteren.
○ Obv wetenschappelijke literatuur kom je tot een andere conclusie: de
jongeren die aan zo’n programma hebben deelgenomen vergeleek men
enkele jaren later met de jongeren die niet aan het programma hebben
deelgenomen → de jongeren uit het scared-straight programma gaan juist
meer misdaden plegen → dit heeft juist het omgekeerde effect.
○ Met een evidence-based methode besluit je dus dat het geen goede techniek
is en je die dus niet moet gebruiken terwijl die op het eerste zicht goed lijkt.
● Mindfulness and academic performance (beter doen presteren op school)
○ In media komt veel over positieve effecten van mindfulness op studenten. Zijn
er echt positieve effecten? Is daar ondersteuning voor?
○ Blijkt echt te werken:
■ Groep 1: mindfulness cursus.
■ Groep 2: controlegroep (geen mindfulness cursus).
■ Kijken hoe de 2 groepen scoorden op verschillende testen die ze
moesten afleggen op school. Groep 1 scoorde effectief een beetje
beter. Volgens onderzoekers zorgde mindfulness dat studenten zich
beter konden focussen op hun leerstof.
Critical Mindset is essential.
Not all published research is correct or robust (bv Daryl Bern)
Replication crisis in psychology
● We hebben de laatste 10 jaar gemerkt dat veel studies die we al lang als waar
aannemen niet repliceerbaar zijn. Soms kan je een effect toevallig vinden (terwijl het
in realiteit niet zo is).
● We weten dus niet meer zeker welke studies correct zijn en welke niet.
Article that started replication crisis – “Experimental Evidence For Anomalous Retroactive
influences on Cognition and Affect (Daryl Bem).”
● Begonnen met onderzoek van Daryl Bem: in die studie toonde men aan dat er bewijs
is voor precognitie (= toekomst voorspellen).
● Zijn bewijs lijkt zeer overtuigend want het artikel bevat 9 studies waarin hij telkens
aantoont dat de deelnemer in een experiment op één of andere manier de toekomst
kunnen voorspellen.
● In het experiment van Daryl Bem liepen heel wat dingen fout. Hij rapporteert maar 9
studies terwijl hij er veel meer deed. De studies waarmee hij geen precognitie kon
aantonen rapporteerde hij niet. Dan krijg je een vertekend beeld van de realiteit.
1.1.2 HOW SCIENTISTS WORK?
- Science is based on empiricism
- Scientists test theories
- Scientists work on fundamental and applied problems
- Science is continuously evolving
- Scientists publish their findings in scientific journals
- Scientists communicate with the general public through journalists
2
,Empiricism
● Empirical method is based on data obtained through (dus niet obv andere vormen
van buikgevoel – moet repliceerbaar zijn):
○ Our senses (sight, hearing, touch) (directe zintuigelijke waarnemingen)
○ Instruments that assist our senses (thermometer, questionnaires, timer)
(indirecte waarnemingen)
○ Both quantitative and qualitative methods can be used to collect empirical
evidence
● Empiricists aim to do research in a systematic, rigorous, and replicable manner.
○ Systematisch: je bekijkt een theorie, dan verzamel je data, dan ga je
hypotheses testen
○ De systematiek gaat over de empirische cyclus.
● Empiricism is not based on own experiences, intuition, or authority figures
Scientists test theories
Theory-Data Cycle
● Top-down approach.
● Als hypotheses verworpen worden kan het een aantal redenen hebben:
○ Theorie kan fout zijn → theorie moet aangepast worden.
○ Onderzoeksopzet kan fout gekozen zijn → studie moet op een andere manier
uitgevoerd worden.
● Als hypotheses worden bevestigd door data, dan is dit extra bewijs voor de theorie:
één onderzoek bewijst/ontkracht een theorie niet. Het vormt gewoon extra bewijs
voor of tegen die theorie!
● There is a difference between exploratory (inductive) and confirmatory (deductive)
research!You can not later change your hypothesis after you have done your study.
Not all research is confirmatory. Quantitative is exploratory.
● Research design: to test a specific hypothesis.
3
, ● Hypothesis is ideally preregistered before they collect and analyze. Preregistration =
what hypothesis are and how we can study them.
Voorbeeld theorie-data cyclus: Onderzoek Harlow (1958): cupboard theory vs contact
comfort theory
● Onderzoek naar hechtingsgedrag.
● Op dat moment waren er 2 theorieën die allebei konden verklaren waarom baby’s
zich hechten aan hun ouders. Men wou testen welke theorie juist is.
○ Cupboard theory: baby’s hechten zich omdat ze bij hun moeder eten krijgen.
○ Contact comfort theorie: baby’s hechten zich omdat een baby bij de moeder
warmte, geborgenheid en liefde krijgt.
● Hechting kan verklaard worden door cupboard of comfort theory
● Hij vertrekt vanuit de 2 theorieën en denkt na hoe hij een onderzoek kan opzetten om
te testen welke juist is → hij nam pasgeboren apen. Ze werden in een kooi geplaatst
met 2 poppen. Bij de linkse konden ze melk drinken. De rechtse heeft vacht met
daaronder infrarood licht zodat die warm is, bij deze kunnen ze geen melk krijgen.
Waar brengt het aapje het meeste tijd door?
● Stelde 2 hypotheses op: één voor de cupboard theory (aapje zit meestal links), één
voor de contact comfort theorie (aapje zit meestal rechts).
● Dan verzamelde hij data.
● Resultaten: ze gingen effectief links drinken maar meteen nadat ze gedronken
hadden, gingen ze terug naar de rechtse pop → merendeel van de tijd zat het aapje
bij de rechtse pop.
● Conclusie: er was eerder evidentie voor de contact comfort theory. ➔ Dus: men
vertrekt vanuit 2 tegenstrijdige theorieën → men bedenkt een studie om te testen
welke correct is, je hebt heel specifieke hypotheses om te toetsen → dan verzamelen
we data.
4
1. Introduction to scientific reasoning
1.1 PSYCHOLOGY IS A WAY OF THINKING
1.1.1 PRODUCING VERSUS CONSUMING RESEARCH
Role of research “producer” versus role of research “consumer”
Research producer: mensen die in de academische wereld zitten en onderzoek verrichten.
Hoe onderzoek gedaan wordt. Bv masterproef.
Research Consumer: als je als psycholoog begint, moet je evidence-based te werk gaan.
Research gebruiken.
● Als je gaat beslissen welke therapievorm het best is om een bepaald persoon te
helpen, gaan we voor deze methode kijken naar de wetenschappelijke literatuur →
onze beslissing is evidence-based, niet obv buikgevoel.
● We gaan dus om een beslissing te maken, onderzoek moeten consumeren (artikels
lezen).
Examples to illustrate the importance of the research consumer role → Waarom een
evidence-based benadering belangrijk is:
● Facilitated communication treatment
○ Manier om mensen die een zeer ernstige vorm van ASS te helpen
communiceren. De cliënt een soort smart tablet geven met daarop letters. De
therapeut gaat de hand van die persoon begeleiden over de tablet zodat die
woorden kan vormen.
○ Lijkt op eerste zicht iets heel goed. Mensen die normaal heel veel moeite
hebben om verbaal te communiceren, kunnen via de tablet toch een
boodschap overbrengen
○ Wetenschappelijke literatuur toont aan dat het geen goede methode is.
Experiment waarbij men aan de cliënt en de begeleidende therapeut een
(verschillende) foto liet zien die ze dan met die techniek moesten beschrijven.
De therapeut dacht wel dat ze allebei dezelfde foto zagen.
○ De woorden die gevormd werden, waren altijd gevormd op wat de therapeut
gezien had! → therapeut stuurt onbewust het antwoord door de hand van die
persoon te leiden → geen wetenschappelijke evidentie voor zo’n techniek.
● Scared-straight approach
○ Techniek om jongeren die op het slechte pad zijn geraakt, terug in de juiste
richting te sturen.
○ Jongeren voor een dag naar de gevangenis sturen waar ze ervaren hoe het is
om als gevangene te leven. Daar de jongere zoveel mogelijk intimideren. Een
aantal gevangenen moeten in hun gezicht roepen, hun kleineren,... Ze hopen
1
, dat de jongeren hier zo van aangedaan zijn dat ze achteraf hun leven
beteren.
○ Obv wetenschappelijke literatuur kom je tot een andere conclusie: de
jongeren die aan zo’n programma hebben deelgenomen vergeleek men
enkele jaren later met de jongeren die niet aan het programma hebben
deelgenomen → de jongeren uit het scared-straight programma gaan juist
meer misdaden plegen → dit heeft juist het omgekeerde effect.
○ Met een evidence-based methode besluit je dus dat het geen goede techniek
is en je die dus niet moet gebruiken terwijl die op het eerste zicht goed lijkt.
● Mindfulness and academic performance (beter doen presteren op school)
○ In media komt veel over positieve effecten van mindfulness op studenten. Zijn
er echt positieve effecten? Is daar ondersteuning voor?
○ Blijkt echt te werken:
■ Groep 1: mindfulness cursus.
■ Groep 2: controlegroep (geen mindfulness cursus).
■ Kijken hoe de 2 groepen scoorden op verschillende testen die ze
moesten afleggen op school. Groep 1 scoorde effectief een beetje
beter. Volgens onderzoekers zorgde mindfulness dat studenten zich
beter konden focussen op hun leerstof.
Critical Mindset is essential.
Not all published research is correct or robust (bv Daryl Bern)
Replication crisis in psychology
● We hebben de laatste 10 jaar gemerkt dat veel studies die we al lang als waar
aannemen niet repliceerbaar zijn. Soms kan je een effect toevallig vinden (terwijl het
in realiteit niet zo is).
● We weten dus niet meer zeker welke studies correct zijn en welke niet.
Article that started replication crisis – “Experimental Evidence For Anomalous Retroactive
influences on Cognition and Affect (Daryl Bem).”
● Begonnen met onderzoek van Daryl Bem: in die studie toonde men aan dat er bewijs
is voor precognitie (= toekomst voorspellen).
● Zijn bewijs lijkt zeer overtuigend want het artikel bevat 9 studies waarin hij telkens
aantoont dat de deelnemer in een experiment op één of andere manier de toekomst
kunnen voorspellen.
● In het experiment van Daryl Bem liepen heel wat dingen fout. Hij rapporteert maar 9
studies terwijl hij er veel meer deed. De studies waarmee hij geen precognitie kon
aantonen rapporteerde hij niet. Dan krijg je een vertekend beeld van de realiteit.
1.1.2 HOW SCIENTISTS WORK?
- Science is based on empiricism
- Scientists test theories
- Scientists work on fundamental and applied problems
- Science is continuously evolving
- Scientists publish their findings in scientific journals
- Scientists communicate with the general public through journalists
2
,Empiricism
● Empirical method is based on data obtained through (dus niet obv andere vormen
van buikgevoel – moet repliceerbaar zijn):
○ Our senses (sight, hearing, touch) (directe zintuigelijke waarnemingen)
○ Instruments that assist our senses (thermometer, questionnaires, timer)
(indirecte waarnemingen)
○ Both quantitative and qualitative methods can be used to collect empirical
evidence
● Empiricists aim to do research in a systematic, rigorous, and replicable manner.
○ Systematisch: je bekijkt een theorie, dan verzamel je data, dan ga je
hypotheses testen
○ De systematiek gaat over de empirische cyclus.
● Empiricism is not based on own experiences, intuition, or authority figures
Scientists test theories
Theory-Data Cycle
● Top-down approach.
● Als hypotheses verworpen worden kan het een aantal redenen hebben:
○ Theorie kan fout zijn → theorie moet aangepast worden.
○ Onderzoeksopzet kan fout gekozen zijn → studie moet op een andere manier
uitgevoerd worden.
● Als hypotheses worden bevestigd door data, dan is dit extra bewijs voor de theorie:
één onderzoek bewijst/ontkracht een theorie niet. Het vormt gewoon extra bewijs
voor of tegen die theorie!
● There is a difference between exploratory (inductive) and confirmatory (deductive)
research!You can not later change your hypothesis after you have done your study.
Not all research is confirmatory. Quantitative is exploratory.
● Research design: to test a specific hypothesis.
3
, ● Hypothesis is ideally preregistered before they collect and analyze. Preregistration =
what hypothesis are and how we can study them.
Voorbeeld theorie-data cyclus: Onderzoek Harlow (1958): cupboard theory vs contact
comfort theory
● Onderzoek naar hechtingsgedrag.
● Op dat moment waren er 2 theorieën die allebei konden verklaren waarom baby’s
zich hechten aan hun ouders. Men wou testen welke theorie juist is.
○ Cupboard theory: baby’s hechten zich omdat ze bij hun moeder eten krijgen.
○ Contact comfort theorie: baby’s hechten zich omdat een baby bij de moeder
warmte, geborgenheid en liefde krijgt.
● Hechting kan verklaard worden door cupboard of comfort theory
● Hij vertrekt vanuit de 2 theorieën en denkt na hoe hij een onderzoek kan opzetten om
te testen welke juist is → hij nam pasgeboren apen. Ze werden in een kooi geplaatst
met 2 poppen. Bij de linkse konden ze melk drinken. De rechtse heeft vacht met
daaronder infrarood licht zodat die warm is, bij deze kunnen ze geen melk krijgen.
Waar brengt het aapje het meeste tijd door?
● Stelde 2 hypotheses op: één voor de cupboard theory (aapje zit meestal links), één
voor de contact comfort theorie (aapje zit meestal rechts).
● Dan verzamelde hij data.
● Resultaten: ze gingen effectief links drinken maar meteen nadat ze gedronken
hadden, gingen ze terug naar de rechtse pop → merendeel van de tijd zat het aapje
bij de rechtse pop.
● Conclusie: er was eerder evidentie voor de contact comfort theory. ➔ Dus: men
vertrekt vanuit 2 tegenstrijdige theorieën → men bedenkt een studie om te testen
welke correct is, je hebt heel specifieke hypotheses om te toetsen → dan verzamelen
we data.
4
