Samenvatting Geriatrie | Menswetenschappen | Logopedie | VIVES | 2025/26

GERIATRIE
INLEIDING

Vroeger: veel kinderen, werden niet oud (+- 40)
Nu: steeds minder kinderen, worden steeds ouder, de levensverwachtingen
blijven stijgen.

 Trends in zelfredzaamheid
 Trends in disability
 Nieuwe epidemies
o Psychogeriatrie – gerontopsychiatrie
>> dementie, depressie & delier
o Orthogeriatrie
>> val- & fractuurpreventie, orthogeriatrische zorg, osteoporose
o Oncogeriatrie
o Hart & vaak ziekten
o Diabetes
o Zintuigen: zicht & gehoor
 Levenseindeproblematiek
o Ethisch moeilijk
o Grote individuele/familiale variatie
o Babylonische misverstanden
o Arbeidsintensief
o Juridisch onzeker

PRINCIPES

 Atypische presentatie v ziekte
o Voor de meeste geriatrische syndromen is de diagnose dezelfde
o De 4 I’s, giants of geriatrics
 Instability & fall
 Impaired cognition
 Infection
 Incontinence
 Minder fysiologische reserve (frailty)
 Meerdere homeostatische mechanismen kunnen tegelijk
gecompromitteerd zijn
 De basisregel om alles te willen verklaren in de geneeskunde met 1 ziekte
gaat niet omdat in geriatrie symptomen een multifactoriële origine
hebben
 Behandeling & preventie hebben minstens een even goed effect

,COMPREHENSIVE GERIATRIC ASSESSMENT (CGA)

!! Alle aspecten goed in kaart brengen !!




WIE IS DE BEJAARDE PATIËNT

 sociale opname
 AAT (achteruitgang algemene toestand)
 voor de “G-dienst”
 dement, verward
 gevallen
 koorts
 “Gomers”

HET GERIATRISCH SYNDROOM

 Hoge prevalentie bij ouderen
 Effect op functioneren
 Verschillende onderliggende factoren (meerdere orgaansystemen)
 De belangrijkste klacht is niet representatief voor de specifieke
pathologische conditie

KLASSIEK SYNDROOM  GERIATRISCH SYNDROOM
Zeldzaam Hoge prevalentie
Een ziekte, groep symptomen 1 symptoom
1 pathofysiologische weg Multifactoriële origine
Geen overlap tussen etiologische Belangrijke overlap tussen
factoren van verschillende syndromen etiologische factoren van
verschillende GS
1 per patiënt +1 per patiënt

AANDOENINGEN DIE ALS GERIATRISCH SYNDROOM GEZIEN WORDEN
 Delirium  Dementie  Depressie

,  Duizeligheid  Taalstoornis  Pijn
 Vallen  Malnutritie  Osteoporose
 Hoorverlies  Zichtverlies  Incontinentie

GEMEENSCHAPPELIJKE RISICOFACTOREN

MEALS ON WHEELS

RISICOFACTOREN BIJ MALNUTRITIE
 Medication  Nosocomial  Wandering
 Emotional  Hyper T, Ca, adren
 Anorexia,abuse, alcohol  Enteral problems
 Late life paranoia  Eating problems
 Swallowing difficulties  Low-salt, CH, prot
 Stones
 Oral

RISICOFACTOREN BIJ DELIRIUM
 Medication  Nosocomial  Wandering
 Emotional  Hyper T, Ca, adren
 Anorexia,abuse, alcohol  Enteral problems
 Late life paranoia  Eating (endocrine)
 Swallowing, stroke  Lack of sleep
 Sensory deprivation
 Oral (dehydration)

RISICOFACTOREN BIJ VALLEN
 Medication  Nosocomial  Wandering
 Emotional  Home modifications
 Anorexia,abuse, alcohol  Enteral problems
 Lighting  Eating problems
 Stroke  Low-salt, CH, prot
 Sight deprivation
 Oral (dehydration)


5 GERIATRISCHE SYNDROMEN
Decubitus, Incontinentie, Vallen, Functionele achteruitgang & Delier

Op basis van:
 Frequent voorkomen
 Hoge graad van morbidity
 Te voorkomen
 Multipele risicofactoren

Gemeenschappelijke risicofactoren:
 Hoge leeftijd
 Functionele achteruitgang

,  Cognitieve achteruitgang
 Beperkte mobiliteit

3 van de 4 zijn vatbaar voor interventie!

CONCEPTUEEL MODEL
Er wordt een conceptueel model vooropgesteld dat aantoont dat gedeelde
risicofactoren kunnen leiden tot deze syndromen & tot het overkoepelende
geriatrisch syndroom van kwetsbaarheid. Deze paden leiden op hun beurt tot de
uiteindelijke uitkomsten van handicap, afhankelijkheid & overleiden.

Dit conceptuele model biedt een verenigend raamwerk & heeft belangrijke
implicaties voor het ophelderen van pathofysiologische mechanismen &
managementstrategieën.




PATHOPHYSIOLOGIE VAN MULTIFACTORIËLE GERIATRISCHE SYNDROMEN

 Traditioneel lineair model
 Concentrische model
 Interactieve concentrische model




WAT IS FRAILTY?

 Niet specifiek, eerder negatief
 Geen consensus over definitie