Mediaprofessionals en -beleid
INLEIDING: PRAKTISCHE INFORMATIE EN SITUERING CURSUS
Actualiteit voorbeelden over mediabeleid en de keuzes binnen beleid:
- Op TikTok ‘disclaimer’ toevoegen bij verontrustende inhoud -> ‘ wil om beleid te gaan voeren door
TikTok’: het toevoegen van disclaimer is een typisch element voor mediabeleid
- Ophef rond geschrapte afleveringen FC de kampioenen over zwarte piet -> terug opgezet met een
disclaimer over vroegere achterhaalde stereotypes
- Ophef Hongarije over zoenscène met twee vrouwen in animatieserie op Netflix: leeftijdsgrens op 7
jaar: vonden dat dit in Hongarije niet kon en hoger moest ‘hersenspoeling met homoseksuele
propaganda’
EUROPESE CONTEXT
The Europmedia Reasearch Group (EMRG) -> groep onderzoekers die mediabeleid op de voet volgen: ‘hoe
verandert medialandschap? Hoe loopt dit mediabeleid op Europees niveau?’
Projecten op poten zetten door EMRG om te kijken hoe beleid moet worden gevoed: voorbeeld van project:
The Media For Democracy Monitor: hoe worden nieuwsorganisaties + pijnpunten binnen democratie tussen
verschillende Europese landen
Bevinding:
- Angst dat mediabedrijf zo sterk wordt: dat journalisten niet meer vrij zijn om te schrijven wat ze willen
Andere projecten:
➢ European media and platform policy ( zal terugkomen binnen reader)
➢ Euromedia ownership monitor: transparantie binnen mediabeleid: bv. Wie zit erachter DPG media? ->
niet zo transparant als men denkt
FACETTEN VERANDEREND MEDIALANDSCHAO: RELATIE MEDIA EN SAMENLEVING
Technologie: technologische innovatie creëert
nieuwe mogelijkheden voor informatieverspreiding
Industrie en economie: open en vrije markt
Cultureel: linken met bereik: democratische aspect,
we zijn geïnformeerde burgers door media. Publiek
nodig om een bepaald bereik te hebben. Beleid
heeft rol om publieke gedeelde realiteit te creëren (
polarisatie dus vermijden )
Beleid over publieke omroep
- Vanuit reflex om nationale cultuur en taal te beschermen -> eenheidstaal, taal als manier om op
sociale ladder te kunnen klimmen
- Belerende en educatieve rol van publieke omroep
➢ Discussie hierrond: hoe publieke omroep installeren? Publieke omroep belemmerd onze vrije markt
OF publieke omroep zorgt net voor regulering?
- VS: publieke omroep heel zwak: net trend voor vrije markt principe en minder regulering MAAR
laatste tijd kijkt VS meer naar Europa en naar hoe wij media reguleren
,PUBLIEKE DOELSTELLINGEN VAN MEDIA EN COMMUNICATIE
3 redenen waarom we reguleren
- Kwaliteit van informatie: nood aan kwaliteitsvolnieuws, waarheidsgetrouwe communicatie:
noodzakelijk om kader te creëren en dus te reguleren
- Vrijheid van pers en vrijheid van meningsuiting
o Media en democracy
o Pers moet vrij en onafhankelijk zijn
o Overheidsregulering met grenzen – restrictie blijft aanwezig ( geen beledegingen/ mensen
schaden)
- Gelijkheid en diversiteit
o Gelijke toegang tot informatie voor iedereen
➔ Alles samennemen: komen we tot het Habermas denken: publieke sfeer model: het idee dat we goed
kunnen functioneren als we worden gevoed door diverse inhouden
GESCHIEDENIS EUROPEES MEDIALANDSCHAP IN VOGELVLUCHT
Voor 1980 Vanaf 1980 Na 2000
- Monopolie van publieke Meer aanbod -> groter bereik. Hoe
omroepen (vtm deed pas Technologisch: meer aanbod, hoe moeilijker om
intrede in 1989) respons van het publiek te krijgen.
- Beperkte autonomie voor - Satelliet tv en kabel (Hollywood-effect: veel nieuwssites
media zorgden voor maar weinig populaire sites bij het
verspreiding over
- Veel input en controle publiek).
landsgrenzen heen
vanuit overheid
- Internet
- Belang van traditionele Traditionele media in economische
Politiek en economisch crisis
media zoals kranten en
Vanaf 2008: kranten en pers krijgen
radio het heel moeilijk, op de dag van
- Open en
zelfregulerende markt, vandaag ook televisie (door
ook Europese markt streaming). Gaan we naar vrije
- Richtlijnen vanuit EU markt of regulering?
(eerste stappen naar
beleid op Europees Vraagtekens over publieke
niveau) omroepen
Vanaf jaren 2000 vraagtekens bij
Voorbeeld (1989): commerciële publieke omroepen en discussie
omroep geïnstalleerd VTM over hun taak (wat ze wel en niet
mogen doen zie
Voorbeeld: Europees beleid (1989): Beheersovereenkomst).
Television Without Frontiers. Vanuit
EU werd bepaald dat een bepaald Convergentie mediaplatformen:
percentage van televisie Europees cross- mediale productie,
moest blijven, uit angst voor platformen en inhouden gaan
Amerikaanse invloed. Poging tot samenlopen en samenwerken
cultuurbehoud. En bescherming van (bv.DPG media). Samenwerkingen
minderjarigen. gebeuren wanneer het
bijvoorbeeld economisch
moeilijk gaat.
,Huidige kwesties mediabeleid
Hoe reguleren en onder controle houden van negatieve invloeden in digitale internationale context?
Hoe publiek bereiken in context van overaanbod en mediasector in economische crisis? ->
kwaliteitsjournalistiek onderdruk? Toekomst van TV?
➔ Wat is de rol van de overheid?
TEKST 1 READER: WHY STUDY MEDIA POLICY AND REGULATION
INLEIDING P3
Binnen Europa: veelheid aan beleidskeuzes op mediavlak: voorbeelden:
- Financiering van PSB/ PSM
- Worden Belgische kranten gesubsidieerd?
• JA! -> onderscheid tussen online en gedrukte kranten: papieren kranten genieten van een BTW
0%-tarief en online BTW 21%
• Probleem: Europa: Europese beleid geen lager BTW tarief voor digitale publicaties -> later
goedgekeurd: verlaagde e-tarief (btw-tarief)
• 2e manier van subsidiëring kranten: BPOST krijgt subsidie van 170 miljoen om kranten te
vervoeren zodat de mens ‘toegang krijgt tot informatie’ -> Kritiek hiertegen -> we gaan het
subsidiëren stoppen door marktverstoring
• België heeft economisch een heel sterk mediabeleid: DPG media heeft zo ook deel van
Nederlandse productie in de hand
- Bescherming van privacy
• GDPR-richtlijn: bescherming van persoonlijke data van de Europese burger
• Maatregelen tegen hackers en data lekken
• Procedure voor data-verzameling en -opslag van persoonlijke gegevens ( medische gegevens..)
• Toestemming vragen om gegevens te verzamelen en gebruiken
• Individu heeft het recht om vergeten te worden: vragen aan internet om alle gegevens te
verwijderen
- Netneutraliteit
• = alle info en gegevens op het internet gelijk moet behandelen -> elk platform op gelijke manier
behandelen
• Beleid Europa: ‘No Blocking or Thortling’: elke Europese burger heeft toegang tot open internet:
bereik moet voor iedereen gelijk zijn
• VB; case Europees Hof: abonnementen in strijd met netneutraliteit: zerorating opties: in strijd met
netneutraliteit dus werd niet toegelaten
• Redenering hof: “Dergelijke pakketten kunnen het gebruik van debevoorrechte
toepassingen en diensten namelijk doen toenemen entegelijkertijd het gebruik van
andere beschikbare toepassingen en dienstendoen afnemen, gelet op de maatregelen
waarmee de aanbieder vaninternettoegangsdiensten laatstgenoemd gebruik technisch
gezien moeilijkerof zelfs onmogelijk maakt.”
Media en communicatiebeleid gaat over:
- Bestuderen van mogelijke pistes binnen mediabeleid en nagaan hoe huidige keuzes zijn gemaakt;
- Verklaren waarom en hoe media zijn gereguleerd. Wat zijn de doelen? Hoe gebeurt regulering in
praktijk?
- Voeden van publieke debat over mediabeleid. Hoe kan je het beleid beïnvloeden?
, WAAROM MEDIABELEID EN REGULERING BESTUDEREN
Medialandschap is ster geëvolueerd
- Technologie: digitalisering en mobiel internet: vervagen verschil tussengedrukte media, audiovisuele
media en telefonie
- Bereik/publiek: uitbreiding keuzemogelijkheden
- Economie: groeiende media-industrie Politiek/beleid: regulering
• Voorbeelden:
• Bescherming van minderjarigen van gewelddadige (seksuele)inhouden
• Vrije competitie garanderen op mediamarkt
WAT IS MEDIABELEID
- Onderzoeksveld vanaf 1960-1970
• Massamedia belangrijke rol in algemeen beleid van sociale welvaartsstaat
• Hoe kan overheid informatieve en culturele functies van media steunen en stimuleren?
- Vanaf jaren 2000-2010
• Trend van privatisering
• Minder publieke organisaties
• Discussie over PSM
• Nood aan onderzoeks gebaseerde kennis
ACTOREN IN MEDIABELEID
Definitie mediabeleid: “alle besluitvorming over media en communicatie”
Politiek beleidsproces in 4 fases:
1. Probleemformulering
a. een publiek debat, er is een bepaald probleem waar burgers/organisaties zich zorgen over
maken & waarin de media waarschijnlijk een rol spelen bij het verspreiden van de ideeën
over dit probleem (bv. dat minderjarigen bepaalde inhouden zouden zien die niet voor hen
geschikt zijn, men wil dat hier iets aan gedaan wordt).
2. Wilsvorming
a. men gaat mogelijkheden/ opties aanbieden om dit probleem op te lossen & kijken wat
burgers, politici, organisaties hier allemaal over denken. Men kan dan voorstellen om
bepaalde inhouden te blokkeren, filteren, educatie geven over dit probleem aan de jongeren
(mediawijsheid). Het is dus een omkadering van het debat waarbij media een centrale rol
spelen bij het framen en promoten van het debat
3. Besluitvorming
a. debat op politiek niveau. De overheid en het parlement gaan op basis van het probleem dat
voorligt en op basis van wat de belangengroepen willen, besluiten maken en een bepaalde
richting inslaan (bv. het wettelijk verbieden van bepaalde internetproviders aan
minderjarigen)
4. Uitvoering en implentatie : vormen van regulering: het moet in de praktijk omgezet worden: 4
soorten
a. Law-based/ Legal regulation: van de overheid uit, een harde regulering op media en
communicatie (wet/decreet gebaseerd)
b. Co-regulation: samenwerking tussen de belangengroepen/sectoren en de overheid (bv.
belangengroepen die advies geven over het issue en dan overheid die hiernaar luistert en
beslissing neemt, zoals Mediawijs).
INLEIDING: PRAKTISCHE INFORMATIE EN SITUERING CURSUS
Actualiteit voorbeelden over mediabeleid en de keuzes binnen beleid:
- Op TikTok ‘disclaimer’ toevoegen bij verontrustende inhoud -> ‘ wil om beleid te gaan voeren door
TikTok’: het toevoegen van disclaimer is een typisch element voor mediabeleid
- Ophef rond geschrapte afleveringen FC de kampioenen over zwarte piet -> terug opgezet met een
disclaimer over vroegere achterhaalde stereotypes
- Ophef Hongarije over zoenscène met twee vrouwen in animatieserie op Netflix: leeftijdsgrens op 7
jaar: vonden dat dit in Hongarije niet kon en hoger moest ‘hersenspoeling met homoseksuele
propaganda’
EUROPESE CONTEXT
The Europmedia Reasearch Group (EMRG) -> groep onderzoekers die mediabeleid op de voet volgen: ‘hoe
verandert medialandschap? Hoe loopt dit mediabeleid op Europees niveau?’
Projecten op poten zetten door EMRG om te kijken hoe beleid moet worden gevoed: voorbeeld van project:
The Media For Democracy Monitor: hoe worden nieuwsorganisaties + pijnpunten binnen democratie tussen
verschillende Europese landen
Bevinding:
- Angst dat mediabedrijf zo sterk wordt: dat journalisten niet meer vrij zijn om te schrijven wat ze willen
Andere projecten:
➢ European media and platform policy ( zal terugkomen binnen reader)
➢ Euromedia ownership monitor: transparantie binnen mediabeleid: bv. Wie zit erachter DPG media? ->
niet zo transparant als men denkt
FACETTEN VERANDEREND MEDIALANDSCHAO: RELATIE MEDIA EN SAMENLEVING
Technologie: technologische innovatie creëert
nieuwe mogelijkheden voor informatieverspreiding
Industrie en economie: open en vrije markt
Cultureel: linken met bereik: democratische aspect,
we zijn geïnformeerde burgers door media. Publiek
nodig om een bepaald bereik te hebben. Beleid
heeft rol om publieke gedeelde realiteit te creëren (
polarisatie dus vermijden )
Beleid over publieke omroep
- Vanuit reflex om nationale cultuur en taal te beschermen -> eenheidstaal, taal als manier om op
sociale ladder te kunnen klimmen
- Belerende en educatieve rol van publieke omroep
➢ Discussie hierrond: hoe publieke omroep installeren? Publieke omroep belemmerd onze vrije markt
OF publieke omroep zorgt net voor regulering?
- VS: publieke omroep heel zwak: net trend voor vrije markt principe en minder regulering MAAR
laatste tijd kijkt VS meer naar Europa en naar hoe wij media reguleren
,PUBLIEKE DOELSTELLINGEN VAN MEDIA EN COMMUNICATIE
3 redenen waarom we reguleren
- Kwaliteit van informatie: nood aan kwaliteitsvolnieuws, waarheidsgetrouwe communicatie:
noodzakelijk om kader te creëren en dus te reguleren
- Vrijheid van pers en vrijheid van meningsuiting
o Media en democracy
o Pers moet vrij en onafhankelijk zijn
o Overheidsregulering met grenzen – restrictie blijft aanwezig ( geen beledegingen/ mensen
schaden)
- Gelijkheid en diversiteit
o Gelijke toegang tot informatie voor iedereen
➔ Alles samennemen: komen we tot het Habermas denken: publieke sfeer model: het idee dat we goed
kunnen functioneren als we worden gevoed door diverse inhouden
GESCHIEDENIS EUROPEES MEDIALANDSCHAP IN VOGELVLUCHT
Voor 1980 Vanaf 1980 Na 2000
- Monopolie van publieke Meer aanbod -> groter bereik. Hoe
omroepen (vtm deed pas Technologisch: meer aanbod, hoe moeilijker om
intrede in 1989) respons van het publiek te krijgen.
- Beperkte autonomie voor - Satelliet tv en kabel (Hollywood-effect: veel nieuwssites
media zorgden voor maar weinig populaire sites bij het
verspreiding over
- Veel input en controle publiek).
landsgrenzen heen
vanuit overheid
- Internet
- Belang van traditionele Traditionele media in economische
Politiek en economisch crisis
media zoals kranten en
Vanaf 2008: kranten en pers krijgen
radio het heel moeilijk, op de dag van
- Open en
zelfregulerende markt, vandaag ook televisie (door
ook Europese markt streaming). Gaan we naar vrije
- Richtlijnen vanuit EU markt of regulering?
(eerste stappen naar
beleid op Europees Vraagtekens over publieke
niveau) omroepen
Vanaf jaren 2000 vraagtekens bij
Voorbeeld (1989): commerciële publieke omroepen en discussie
omroep geïnstalleerd VTM over hun taak (wat ze wel en niet
mogen doen zie
Voorbeeld: Europees beleid (1989): Beheersovereenkomst).
Television Without Frontiers. Vanuit
EU werd bepaald dat een bepaald Convergentie mediaplatformen:
percentage van televisie Europees cross- mediale productie,
moest blijven, uit angst voor platformen en inhouden gaan
Amerikaanse invloed. Poging tot samenlopen en samenwerken
cultuurbehoud. En bescherming van (bv.DPG media). Samenwerkingen
minderjarigen. gebeuren wanneer het
bijvoorbeeld economisch
moeilijk gaat.
,Huidige kwesties mediabeleid
Hoe reguleren en onder controle houden van negatieve invloeden in digitale internationale context?
Hoe publiek bereiken in context van overaanbod en mediasector in economische crisis? ->
kwaliteitsjournalistiek onderdruk? Toekomst van TV?
➔ Wat is de rol van de overheid?
TEKST 1 READER: WHY STUDY MEDIA POLICY AND REGULATION
INLEIDING P3
Binnen Europa: veelheid aan beleidskeuzes op mediavlak: voorbeelden:
- Financiering van PSB/ PSM
- Worden Belgische kranten gesubsidieerd?
• JA! -> onderscheid tussen online en gedrukte kranten: papieren kranten genieten van een BTW
0%-tarief en online BTW 21%
• Probleem: Europa: Europese beleid geen lager BTW tarief voor digitale publicaties -> later
goedgekeurd: verlaagde e-tarief (btw-tarief)
• 2e manier van subsidiëring kranten: BPOST krijgt subsidie van 170 miljoen om kranten te
vervoeren zodat de mens ‘toegang krijgt tot informatie’ -> Kritiek hiertegen -> we gaan het
subsidiëren stoppen door marktverstoring
• België heeft economisch een heel sterk mediabeleid: DPG media heeft zo ook deel van
Nederlandse productie in de hand
- Bescherming van privacy
• GDPR-richtlijn: bescherming van persoonlijke data van de Europese burger
• Maatregelen tegen hackers en data lekken
• Procedure voor data-verzameling en -opslag van persoonlijke gegevens ( medische gegevens..)
• Toestemming vragen om gegevens te verzamelen en gebruiken
• Individu heeft het recht om vergeten te worden: vragen aan internet om alle gegevens te
verwijderen
- Netneutraliteit
• = alle info en gegevens op het internet gelijk moet behandelen -> elk platform op gelijke manier
behandelen
• Beleid Europa: ‘No Blocking or Thortling’: elke Europese burger heeft toegang tot open internet:
bereik moet voor iedereen gelijk zijn
• VB; case Europees Hof: abonnementen in strijd met netneutraliteit: zerorating opties: in strijd met
netneutraliteit dus werd niet toegelaten
• Redenering hof: “Dergelijke pakketten kunnen het gebruik van debevoorrechte
toepassingen en diensten namelijk doen toenemen entegelijkertijd het gebruik van
andere beschikbare toepassingen en dienstendoen afnemen, gelet op de maatregelen
waarmee de aanbieder vaninternettoegangsdiensten laatstgenoemd gebruik technisch
gezien moeilijkerof zelfs onmogelijk maakt.”
Media en communicatiebeleid gaat over:
- Bestuderen van mogelijke pistes binnen mediabeleid en nagaan hoe huidige keuzes zijn gemaakt;
- Verklaren waarom en hoe media zijn gereguleerd. Wat zijn de doelen? Hoe gebeurt regulering in
praktijk?
- Voeden van publieke debat over mediabeleid. Hoe kan je het beleid beïnvloeden?
, WAAROM MEDIABELEID EN REGULERING BESTUDEREN
Medialandschap is ster geëvolueerd
- Technologie: digitalisering en mobiel internet: vervagen verschil tussengedrukte media, audiovisuele
media en telefonie
- Bereik/publiek: uitbreiding keuzemogelijkheden
- Economie: groeiende media-industrie Politiek/beleid: regulering
• Voorbeelden:
• Bescherming van minderjarigen van gewelddadige (seksuele)inhouden
• Vrije competitie garanderen op mediamarkt
WAT IS MEDIABELEID
- Onderzoeksveld vanaf 1960-1970
• Massamedia belangrijke rol in algemeen beleid van sociale welvaartsstaat
• Hoe kan overheid informatieve en culturele functies van media steunen en stimuleren?
- Vanaf jaren 2000-2010
• Trend van privatisering
• Minder publieke organisaties
• Discussie over PSM
• Nood aan onderzoeks gebaseerde kennis
ACTOREN IN MEDIABELEID
Definitie mediabeleid: “alle besluitvorming over media en communicatie”
Politiek beleidsproces in 4 fases:
1. Probleemformulering
a. een publiek debat, er is een bepaald probleem waar burgers/organisaties zich zorgen over
maken & waarin de media waarschijnlijk een rol spelen bij het verspreiden van de ideeën
over dit probleem (bv. dat minderjarigen bepaalde inhouden zouden zien die niet voor hen
geschikt zijn, men wil dat hier iets aan gedaan wordt).
2. Wilsvorming
a. men gaat mogelijkheden/ opties aanbieden om dit probleem op te lossen & kijken wat
burgers, politici, organisaties hier allemaal over denken. Men kan dan voorstellen om
bepaalde inhouden te blokkeren, filteren, educatie geven over dit probleem aan de jongeren
(mediawijsheid). Het is dus een omkadering van het debat waarbij media een centrale rol
spelen bij het framen en promoten van het debat
3. Besluitvorming
a. debat op politiek niveau. De overheid en het parlement gaan op basis van het probleem dat
voorligt en op basis van wat de belangengroepen willen, besluiten maken en een bepaalde
richting inslaan (bv. het wettelijk verbieden van bepaalde internetproviders aan
minderjarigen)
4. Uitvoering en implentatie : vormen van regulering: het moet in de praktijk omgezet worden: 4
soorten
a. Law-based/ Legal regulation: van de overheid uit, een harde regulering op media en
communicatie (wet/decreet gebaseerd)
b. Co-regulation: samenwerking tussen de belangengroepen/sectoren en de overheid (bv.
belangengroepen die advies geven over het issue en dan overheid die hiernaar luistert en
beslissing neemt, zoals Mediawijs).
