Europees recht I
Examen: open boek, 1 casus 6p, 1 eigen mening 4p, 10 juist/fout vragen
10p (verwijs naar rechtspraak!)
Geen handboek
Wat gaan we zien? Werking EU en implementatie Eu recht in interne
rechtsorde. Hoe functioneert het.
Algemene kennis: China, Fr, Benelux en Rusland. China heeft de
grootste economie. Rusland is een zeer kleine eco, Benelux als eco is
groter dan Rusland. Benelux heeft minder inwoners maar is rijker. Benelux
is immens rijk en afhankelijk van internationale handel. Be en Nl zijn heel
open eco. Veel wat er geproduceerd wordt is om uit te voeren naar andere
landen (consumenten en bedrijven). Daarvan hangt onze welvaart af. Als
de vrijhandel bemoeilijk wordt dan is dat voor ons veel gevaarlijker dan
voor landen zoals Rusland en China die veel groter zijn en minder
afhankelijk van externe handel.
Hoe veel inwoners in absolute termen? Van grootst naar minst; Indië, EU,
VS, Rusland.
Europa: 27 lidstaten (ken deze). In ons vak is Europees altijd EU!
1
,Belang vh Unierecht:
Het is alomtegenwoordig en zeer belangrijk. Het gaat terug tot de EEG in
de jaren 50. Oorspronkelijk was het zeer eco gericht (over kartels,
opkopen van bedrijven enz). Europees recht was ook internationale
handel, handel met niet-Eu landen is een exclusieve Unie bevh. Zeker in
het begin zuiver eco, maar vanaf j80/90 gaat het verder dan eco recht.
Ongeacht waar je later gaat werken, je zal geconfronteerd worden met
Unierecht dus het is belangrijk dat je weet hoe het werkt.
Als je met een oudere jurist praat, dan is het eerste waar ze aan denken
eco rechtsregels maar dat idee is fout. Voorbeeld zaak 2022; C wil zeggen
dat het een zaak is voor het HvJ (‘cour de la justice’). OP tegen Ans is een
voorbeeld van een prejudicieel arrest van het HvJ. Als een nationale
rechter een vraag heeft over de grondwettelijkheid van een wet waarvan
ze wordt gevaagd ze toe te passen. Je kan als Belgische lagere rechter
aan het GwH een vraag stellen, maar in het Europees recht kunnen
nationale rechters vragen stellen over het Europese recht aan het HvJ
(soms moet het, zie later). De gemeente Ans neemt een interne
2
,maatregel aan, ze mogen geen uiterlijke tekenen van religieuze
overtuiging dragen. Conflict met werkgever dus conflict. Is het geen
discriminatie op grond van Religie? Laat die richtlijn wel toe dat een
gemeente als werkgever zo vergaand beleid uitwerkt dat geen enkele
werknemer ook maar iets van religieuze tekens mag tonen? Deze zaak
gaat naar de kern van een fundamenteel recht, het is geen eco zaak. Het
is voor het HvJ gekomen omdat de Be rechter zich afvroeg of dit beleid
wel in lijn is md richtlijn inzake non-discriminatie.
Voorbeeld zaak 2 (niet prejudicieel), Commissie tegen Malta in 2023.
Europese commissie ziet na op de nalevering vh unierecht, als deze het
niet naleven kan ze de lidstaten voor het HvJ brengen. Malta zei dat je als
je 1mil in Malta investeert (dus voor rijken), dan krijg je een Maltees
paspoort ook al woon je daar niet. Als je een Maltees bent dan ben je
automatisch ook een EU-burger met al hun rechten. Alle EU-burgers
hebben het recht om in alle lidstaten te reizen en verblijven, dus het was
eig een toegangsticket. Bedenkelijk dat je zo uw nationaliteit verkoopt
(naturalisatie). Het hof besloot dat Malta niet zomaar kan beslissen wie
zijn onderdanen zijn. EU lidstaten zijn niet totaal soeverein in dat aspect,
want het EU recht beperkt de mogelijkheden om te bepalen wie hun
onderdanen zijn. Het unierecht grijpt in in iets dat naar de kern van wat
een soevereine staat is.
Voorbeeld Mirin zaak 3 in 2023 (prejudiciële zaak). Je hebt een EU burger,
verhuist naar een andere lidstaat. In die tweede lidstaat wijzigt de burger
van geslacht en keert dan terug naar de eerste lidstaat waar
geslachtwijziging niet mogelijk is naar de wet. In de Mirin zaak past het
hof dezelfde logica als in de Comanzaak toe, wat ging over een
homohuwelijk. HvJ zegt dat de oorsprongslidstaat moet aanvaarden dat
die persoon een ander geslacht heeft, ook al is dat niet mogelijk in feite
naar de nationale wetgeving. Het is geregisterd in de tweede lidstaat, de
eerste moet dat erkennen ook al is het doen niet mogelijk in de eerste
lidstaat.
Twee zaken uit 2024 dat over asielrecht ging. De vraag ging over hoe de
richtlijn geïnterpreteerd moet worden, het idee van een veilig derde land.
Iemand komt hier asiel aanvragen uit een veilig derde land, deze worden
in een spoedprocedure behandeld. De Italiaanse rechter stelde de vraag,
kan je dat soort procedures toepassen als een derde land algemeen
onveilig is, maar de specifieke regio niet? Dus veilig derde land beleid
waar het zeer flexibel omging. De Italiaanse rechter vroeg zich af of heel
het derde land voor de doorsnee burger een veilig land moet zijn. HvJ
antwoord dat het niet conform de richtlijn is, het gehele land moet veilig
zijn. De vraag ging over de oude verordening van 2013. Sinds 2024 is er
3
, een nieuwe verordening (asiel en migratiepact) wat een herziening vd
richtlijn is. Hierin is de mogelijkheid gecreëerd om een flexibele
interpretatie vh veilig derde land concept toe te passen. We moeten een
nieuw arrest van HvJ afwachten. Wat zou een nationale rechter zich
kunnen afvragen? Spreken het nieuw arrest en deze verordening elkaar
tegen? Heeft de EU wetgever hier het laatste woord? Een vraag die een
nationale rechter zal stellen is ‘ik vraag me af of dit wel in lijn is met het
handvest’.
Hangende zaak 2023 over gegevensbescherming (GDPR). Als u een
contract hebt met Prox en u hebt u gegevens gegeven maar u gaat naar
Telenet, dan mag Prox u gegevens meer bijhouden. In een conflict met de
kath kerk zegt de Be gegevensbeschermingsautoriteit dat de kath kerk
verplicht is de naam weg te halen (ze zetten gewoon een kruisje). Art 6
GDPR vermeldt de legitieme gronden en in art 17 voorziet het recht voor
eenieder om aan entiteiten te zeggen dat ze gegevens over u moeten
wissen. Maar de GDPR heeft ook een uitzondering op u recht. De
belangrijke uitzondering is hier puntje D. De kerk zei dat ze niet met Prox
te vergelijken zijn, ze zeggen dat het doopregister een soort van
archivering is van een historisch document. Een belangrijke bron van
stamboomonderzoek is het doopregister. Het Marktenhof in Bx moest
hierover oordelen, recht op religieuze vrijheid vs recht op
gegevensbescherming. Meestal worden gegevens elektronisch
bijgehouden maar een doopregister is een fysiek document op papier, hoe
wis je fysiek? Maar is het effectief een historisch archiefstuk? Vele vragen
aan het hof gesteld.
Europees recht is internationaal recht maar anders dan IO neemt het
effectief ook wetgeving aan zoals de GDPR wet. Aangenomen via de EU
instellingen, niet via de lidstaten. Maar er is geen administratie die instaat
vd toepassing vh EU, hiervoor zijn de nationale autoriteiten bevoegd. Als
je een geschil hebt, dan ga je niet naar de Europese rechter, al je
rechtsbescherming loopt in de eerste plaats via de nationale rechter. Dit
geschil gaat niet over eco recht, maar een afweging van fundamentele
rechten. Deze zaak illustreert kenmerken van EU wetgeving, hoe het
ingeroepen kan worden en hoe de samenwerking verloopt tussen een
nationale en de Europese rechter.
Korte geschiedenis EU
Gaat terug tot de j50. Maar we moeten verder teruggaan om het te
begrijpen. In 1648 was er de Vrede van Westfalen. Wordt vaak gezien als
het begin vd moderne staat. De EU is geen staat, het is een internationale
organisatie die staten bijeen brengt om politiek samen te werken. Een
staat is ook niet meer dan een organisatievorm om politiek samen te
4
Examen: open boek, 1 casus 6p, 1 eigen mening 4p, 10 juist/fout vragen
10p (verwijs naar rechtspraak!)
Geen handboek
Wat gaan we zien? Werking EU en implementatie Eu recht in interne
rechtsorde. Hoe functioneert het.
Algemene kennis: China, Fr, Benelux en Rusland. China heeft de
grootste economie. Rusland is een zeer kleine eco, Benelux als eco is
groter dan Rusland. Benelux heeft minder inwoners maar is rijker. Benelux
is immens rijk en afhankelijk van internationale handel. Be en Nl zijn heel
open eco. Veel wat er geproduceerd wordt is om uit te voeren naar andere
landen (consumenten en bedrijven). Daarvan hangt onze welvaart af. Als
de vrijhandel bemoeilijk wordt dan is dat voor ons veel gevaarlijker dan
voor landen zoals Rusland en China die veel groter zijn en minder
afhankelijk van externe handel.
Hoe veel inwoners in absolute termen? Van grootst naar minst; Indië, EU,
VS, Rusland.
Europa: 27 lidstaten (ken deze). In ons vak is Europees altijd EU!
1
,Belang vh Unierecht:
Het is alomtegenwoordig en zeer belangrijk. Het gaat terug tot de EEG in
de jaren 50. Oorspronkelijk was het zeer eco gericht (over kartels,
opkopen van bedrijven enz). Europees recht was ook internationale
handel, handel met niet-Eu landen is een exclusieve Unie bevh. Zeker in
het begin zuiver eco, maar vanaf j80/90 gaat het verder dan eco recht.
Ongeacht waar je later gaat werken, je zal geconfronteerd worden met
Unierecht dus het is belangrijk dat je weet hoe het werkt.
Als je met een oudere jurist praat, dan is het eerste waar ze aan denken
eco rechtsregels maar dat idee is fout. Voorbeeld zaak 2022; C wil zeggen
dat het een zaak is voor het HvJ (‘cour de la justice’). OP tegen Ans is een
voorbeeld van een prejudicieel arrest van het HvJ. Als een nationale
rechter een vraag heeft over de grondwettelijkheid van een wet waarvan
ze wordt gevaagd ze toe te passen. Je kan als Belgische lagere rechter
aan het GwH een vraag stellen, maar in het Europees recht kunnen
nationale rechters vragen stellen over het Europese recht aan het HvJ
(soms moet het, zie later). De gemeente Ans neemt een interne
2
,maatregel aan, ze mogen geen uiterlijke tekenen van religieuze
overtuiging dragen. Conflict met werkgever dus conflict. Is het geen
discriminatie op grond van Religie? Laat die richtlijn wel toe dat een
gemeente als werkgever zo vergaand beleid uitwerkt dat geen enkele
werknemer ook maar iets van religieuze tekens mag tonen? Deze zaak
gaat naar de kern van een fundamenteel recht, het is geen eco zaak. Het
is voor het HvJ gekomen omdat de Be rechter zich afvroeg of dit beleid
wel in lijn is md richtlijn inzake non-discriminatie.
Voorbeeld zaak 2 (niet prejudicieel), Commissie tegen Malta in 2023.
Europese commissie ziet na op de nalevering vh unierecht, als deze het
niet naleven kan ze de lidstaten voor het HvJ brengen. Malta zei dat je als
je 1mil in Malta investeert (dus voor rijken), dan krijg je een Maltees
paspoort ook al woon je daar niet. Als je een Maltees bent dan ben je
automatisch ook een EU-burger met al hun rechten. Alle EU-burgers
hebben het recht om in alle lidstaten te reizen en verblijven, dus het was
eig een toegangsticket. Bedenkelijk dat je zo uw nationaliteit verkoopt
(naturalisatie). Het hof besloot dat Malta niet zomaar kan beslissen wie
zijn onderdanen zijn. EU lidstaten zijn niet totaal soeverein in dat aspect,
want het EU recht beperkt de mogelijkheden om te bepalen wie hun
onderdanen zijn. Het unierecht grijpt in in iets dat naar de kern van wat
een soevereine staat is.
Voorbeeld Mirin zaak 3 in 2023 (prejudiciële zaak). Je hebt een EU burger,
verhuist naar een andere lidstaat. In die tweede lidstaat wijzigt de burger
van geslacht en keert dan terug naar de eerste lidstaat waar
geslachtwijziging niet mogelijk is naar de wet. In de Mirin zaak past het
hof dezelfde logica als in de Comanzaak toe, wat ging over een
homohuwelijk. HvJ zegt dat de oorsprongslidstaat moet aanvaarden dat
die persoon een ander geslacht heeft, ook al is dat niet mogelijk in feite
naar de nationale wetgeving. Het is geregisterd in de tweede lidstaat, de
eerste moet dat erkennen ook al is het doen niet mogelijk in de eerste
lidstaat.
Twee zaken uit 2024 dat over asielrecht ging. De vraag ging over hoe de
richtlijn geïnterpreteerd moet worden, het idee van een veilig derde land.
Iemand komt hier asiel aanvragen uit een veilig derde land, deze worden
in een spoedprocedure behandeld. De Italiaanse rechter stelde de vraag,
kan je dat soort procedures toepassen als een derde land algemeen
onveilig is, maar de specifieke regio niet? Dus veilig derde land beleid
waar het zeer flexibel omging. De Italiaanse rechter vroeg zich af of heel
het derde land voor de doorsnee burger een veilig land moet zijn. HvJ
antwoord dat het niet conform de richtlijn is, het gehele land moet veilig
zijn. De vraag ging over de oude verordening van 2013. Sinds 2024 is er
3
, een nieuwe verordening (asiel en migratiepact) wat een herziening vd
richtlijn is. Hierin is de mogelijkheid gecreëerd om een flexibele
interpretatie vh veilig derde land concept toe te passen. We moeten een
nieuw arrest van HvJ afwachten. Wat zou een nationale rechter zich
kunnen afvragen? Spreken het nieuw arrest en deze verordening elkaar
tegen? Heeft de EU wetgever hier het laatste woord? Een vraag die een
nationale rechter zal stellen is ‘ik vraag me af of dit wel in lijn is met het
handvest’.
Hangende zaak 2023 over gegevensbescherming (GDPR). Als u een
contract hebt met Prox en u hebt u gegevens gegeven maar u gaat naar
Telenet, dan mag Prox u gegevens meer bijhouden. In een conflict met de
kath kerk zegt de Be gegevensbeschermingsautoriteit dat de kath kerk
verplicht is de naam weg te halen (ze zetten gewoon een kruisje). Art 6
GDPR vermeldt de legitieme gronden en in art 17 voorziet het recht voor
eenieder om aan entiteiten te zeggen dat ze gegevens over u moeten
wissen. Maar de GDPR heeft ook een uitzondering op u recht. De
belangrijke uitzondering is hier puntje D. De kerk zei dat ze niet met Prox
te vergelijken zijn, ze zeggen dat het doopregister een soort van
archivering is van een historisch document. Een belangrijke bron van
stamboomonderzoek is het doopregister. Het Marktenhof in Bx moest
hierover oordelen, recht op religieuze vrijheid vs recht op
gegevensbescherming. Meestal worden gegevens elektronisch
bijgehouden maar een doopregister is een fysiek document op papier, hoe
wis je fysiek? Maar is het effectief een historisch archiefstuk? Vele vragen
aan het hof gesteld.
Europees recht is internationaal recht maar anders dan IO neemt het
effectief ook wetgeving aan zoals de GDPR wet. Aangenomen via de EU
instellingen, niet via de lidstaten. Maar er is geen administratie die instaat
vd toepassing vh EU, hiervoor zijn de nationale autoriteiten bevoegd. Als
je een geschil hebt, dan ga je niet naar de Europese rechter, al je
rechtsbescherming loopt in de eerste plaats via de nationale rechter. Dit
geschil gaat niet over eco recht, maar een afweging van fundamentele
rechten. Deze zaak illustreert kenmerken van EU wetgeving, hoe het
ingeroepen kan worden en hoe de samenwerking verloopt tussen een
nationale en de Europese rechter.
Korte geschiedenis EU
Gaat terug tot de j50. Maar we moeten verder teruggaan om het te
begrijpen. In 1648 was er de Vrede van Westfalen. Wordt vaak gezien als
het begin vd moderne staat. De EU is geen staat, het is een internationale
organisatie die staten bijeen brengt om politiek samen te werken. Een
staat is ook niet meer dan een organisatievorm om politiek samen te
4
