Media-Economie
Module 1: Introductie
Het verhaal van Benjamin H. Day en hoe mediabedrijven geld verdienen
Krantenlandschap New York
• New York (19e eeuw)
• Dominantie van dure kranten (luxe goederen)
o Verkoopprijs rond 6 cent per exemplaar
• Gericht op elite zakenmensen, politiekers met focus op politiek en handel
o Enkel beschikbaar voor hogere klasse & oninteressante inhoud
• Voorbeelden van prominente kranten:
o The New York Times
o The Wall Street Journal
o The Morning Courier and New York Enquirer
• Beperkt bereik
o Door de hoge kostprijs (en inhoud) waren de kranten niet toegankelijk voor de
werkende klasse (geen aantrekking voor ‘average reader’)
o The Morning Courier and New York Enquirer: 2600 exemplaren per dag
Benjamin Day
• Bedenker revolutionair business model: kranten met een andere invalshoek
o Hoe kan ik ervoor zorgen dat er meer kranten gedrukt worden?
• Eigenaar van een print shop: zijn krant werd in grote aantallen gedrukt
o Vanuit zakelijke overtuiging (niet vanuit politiek of handel)
• Oprichting eigen klant met een ander motief
o ‘To push the printing business’
• The New York Sun (1833-1950)
o 1 cent per exemplaar (“Penny press”)
o Gericht op een breed publiek (toegankelijkheid stond centraal)
o Focus op sensationeel nieuws (denk aan misdaden)
Radicaal nieuw verdienmodel
• Krant werd verkocht onder de productiekosten: kostprijs voor de productie van een krant
is duurder dan de kostprijs om een krant te kopen
o Verkoopprijs = 1 cent (marginale opbrengst): zorgt voor groter bereik
o Marginale kosten > marginale opbrengsten
o “marginaal”: de extra kosten om een krant te drukken en te verdelen
• Hoe is dit mogelijk? Tweezijdig marktmodel
o Tweezijdige markt: lezers en adverteerders
o Kranten voor het publiek, effectief mensen die de kranten kopen als eindproduct
o Kranten die fungeren als platform voor advertenties
o Krant fungeert als platform: lezers en adverteerders met elkaar verbindt
• “The object of this paper is to lay before the public, at a price within the means of
everyone, all the news of the day, and at the same time offer an advantageous medium
for advertisements.” --- advertenties plaatsen in de krant (nieuw idee)
,Hoe het werkt?
Krant verkoopt content en mediainhoud aan de consument, de consument geeft aandacht aan
de krant, krant verkoopt die aandacht door aan adverteerders!
• Belangrijk: beide kanten van de markt moeten voldoende groot zijn
o Wanneer je weinig adverteerders hebt, dan heb je niet genoeg inkomsten om
effectief je product aan 1 cent te verkopen
o Wanneer je weinig lezers hebt, dan willen adverteerders niet investeren in die
bepaalde krant (geen advertenties)
• Succes door de massa: hoe meer lezers, hoe aantrekkelijker voor adverteerders
o Inkomsten uit advertenties in plaats van verkoop (krant is geen eindproduct,
maar de drager van advertenties)
o Hoe meer lezers, hoe aantrekkelijker voor adverteerders
o Hoe meer adverteerders, hoe goedkoper de krant verkocht kan worden
! Groot risico
Commercialisering van aandacht
• Day nam een groot risico:
o Hij innoveerde op vlak van inhoud: aantrekkelijk, kort nieuws in plaats van lange
politieke essays
o Bedrijfsmodel had namelijk invloed op het soort content dat in de krant
verscheen: zo een groot mogelijk publiek aanspreken
▪ Met sensatiejournalistiek
o Er wordt vooral aandacht verkocht aan adverteerders
• Verkocht zijn kranten op straat (eerste keer dat dit gebeurde: toegankelijkheid ging nog
meer omhoog)
• Impact op de industrie
o Andere kranten volgden het model van de “penny press” (manier van werken)
o Grote rivaal: The Morning Herald (1835) dat veel aandacht schonk aan
gewelddadige overlijdens
• Aandacht vandaag (nog steeds) centraal in (media) economie
o Sociale media, gratis diensten, advertentie gedreven modellen,…
o Attention merchants, aandacht economie, attention economy, war for
attention,…
Massa (kwantiteit is belangrijker dan kwaliteit in deze markt)
• Publicatie van een reeks artikels in The Sun over leven op de maan
• Sensatie: zorgt voor meer lezers --- meer adverteerders --- meer inkomsten
• Belangrijk voor verdienmodel: nieuws brengen dat hen interesseert
o Hij wilde veel lezers en kreeg dit door nieuwsgierigheid op te wekken
• The Great Moon Hoax (1835): intrigeerde mensen (‘truc’ om kranten te verkopen)
• De artikels waren uiteraard geen waarheid: eerste groot geval van fake news
,Benjamin ToDay
! Veel dingen die Benjamin Day introduceerde, liggen nog steeds aan de basis van veel
mediamarkten, digitale markten, sociale media,…
Media economie = Media + Economie
• Opbrengsten en kosten van digitale mediagoederen
• Twee- en meerzijdige markten en platformen
• Advertentie-inkomsten
• Platformstrategieën en hun gevolgen
• Concurrentie
• ,…
! In Vlaanderen: vijf mediagroepen hebben 80 tot 100 procent van de markt in handen, dit zorgt
voor weinig echte concurrentie en dus een hoge macht bij de grote spelers
= Dit is niet uitzonderlijk
= “Concentratie is iets van alle tijden en alle soorten, maar media zijn geen wasmachines”
=Media zijn geen commerciële producten
= Ze bepalen wat mensen denken of belangrijk vinden
• Media: anders dan traditionele goederen (niet ‘zomaar’ een auto, stoel,…)
• Zo verschillend dat vele aspecten uit de economie niet toepasbaar zijn
• Economie van de Media is dus niet hetzelfde als economie van meubelen, auto’s,…
o Productie, verdeling en consumptie van schaarse
mediagoederen/meubelen/auto’s…
o Hoe ontmoeten vraag naar en aanbod van media, meubelen, auto’s,… elkaar in
de markt?
o Wat is het marktequilibrium voor een bepaald mediagoed, meubel, auto,…
▪ Marktequilibrium = marktevenwicht
o Hoe vrije concurrentie tot stand brengen in de media, meubel, auto,…
! Wel een cursus media-economie maar geen meubel-economie !
Waarom media-economie?
• ! We moeten media begrijpen om daar de economie van te begrijpen
o Als media niet duidelijk zijn, zal je nooit de economie erachter begrijpen
• Media- en cultuurproducten hebben zeer specifieke, vaak afwijkende economische
karakteristieken
o Denk aan schaarste
• Actoren in mediamarkt handelen vaak anders dan door economische theorie voorspeld
wordt
o Denk aan producenten op zoek naar politieke invloed, consumenten die blijven
naar slechte programma’s kijken
• Virtuele, symbolische laag van de economie wint sterk aan belang
o Denk aan Uber
• Er zijn specifieke publieke belangen bij de uitkomst van economische processen in de
mediasector, door enorme ‘externe effecten’
o Denk aan gewelddadige content
, Waarom focus op marktstructuren?
• Marktstructuren tussen perfecte concurrentie: monopolie belangrijk, maar ook andere
dimensies
o Denk aan levensbeschouwelijke diversiteit, high brow vs low brow
o Regionaal/nationaal/internationaal
• Ingrijpende verschuivingen: ‘horizontaal’ binnen een mediasector (bvb tussen
omroepen), ‘verticaal’ binnen een mediasector (bvb tussen adverteerders en omroepen)
en ‘diagonaal’ tussen mediasectoren (bvb tussen omroepen en internetbedrijven)
Module 1: Introductie
Het verhaal van Benjamin H. Day en hoe mediabedrijven geld verdienen
Krantenlandschap New York
• New York (19e eeuw)
• Dominantie van dure kranten (luxe goederen)
o Verkoopprijs rond 6 cent per exemplaar
• Gericht op elite zakenmensen, politiekers met focus op politiek en handel
o Enkel beschikbaar voor hogere klasse & oninteressante inhoud
• Voorbeelden van prominente kranten:
o The New York Times
o The Wall Street Journal
o The Morning Courier and New York Enquirer
• Beperkt bereik
o Door de hoge kostprijs (en inhoud) waren de kranten niet toegankelijk voor de
werkende klasse (geen aantrekking voor ‘average reader’)
o The Morning Courier and New York Enquirer: 2600 exemplaren per dag
Benjamin Day
• Bedenker revolutionair business model: kranten met een andere invalshoek
o Hoe kan ik ervoor zorgen dat er meer kranten gedrukt worden?
• Eigenaar van een print shop: zijn krant werd in grote aantallen gedrukt
o Vanuit zakelijke overtuiging (niet vanuit politiek of handel)
• Oprichting eigen klant met een ander motief
o ‘To push the printing business’
• The New York Sun (1833-1950)
o 1 cent per exemplaar (“Penny press”)
o Gericht op een breed publiek (toegankelijkheid stond centraal)
o Focus op sensationeel nieuws (denk aan misdaden)
Radicaal nieuw verdienmodel
• Krant werd verkocht onder de productiekosten: kostprijs voor de productie van een krant
is duurder dan de kostprijs om een krant te kopen
o Verkoopprijs = 1 cent (marginale opbrengst): zorgt voor groter bereik
o Marginale kosten > marginale opbrengsten
o “marginaal”: de extra kosten om een krant te drukken en te verdelen
• Hoe is dit mogelijk? Tweezijdig marktmodel
o Tweezijdige markt: lezers en adverteerders
o Kranten voor het publiek, effectief mensen die de kranten kopen als eindproduct
o Kranten die fungeren als platform voor advertenties
o Krant fungeert als platform: lezers en adverteerders met elkaar verbindt
• “The object of this paper is to lay before the public, at a price within the means of
everyone, all the news of the day, and at the same time offer an advantageous medium
for advertisements.” --- advertenties plaatsen in de krant (nieuw idee)
,Hoe het werkt?
Krant verkoopt content en mediainhoud aan de consument, de consument geeft aandacht aan
de krant, krant verkoopt die aandacht door aan adverteerders!
• Belangrijk: beide kanten van de markt moeten voldoende groot zijn
o Wanneer je weinig adverteerders hebt, dan heb je niet genoeg inkomsten om
effectief je product aan 1 cent te verkopen
o Wanneer je weinig lezers hebt, dan willen adverteerders niet investeren in die
bepaalde krant (geen advertenties)
• Succes door de massa: hoe meer lezers, hoe aantrekkelijker voor adverteerders
o Inkomsten uit advertenties in plaats van verkoop (krant is geen eindproduct,
maar de drager van advertenties)
o Hoe meer lezers, hoe aantrekkelijker voor adverteerders
o Hoe meer adverteerders, hoe goedkoper de krant verkocht kan worden
! Groot risico
Commercialisering van aandacht
• Day nam een groot risico:
o Hij innoveerde op vlak van inhoud: aantrekkelijk, kort nieuws in plaats van lange
politieke essays
o Bedrijfsmodel had namelijk invloed op het soort content dat in de krant
verscheen: zo een groot mogelijk publiek aanspreken
▪ Met sensatiejournalistiek
o Er wordt vooral aandacht verkocht aan adverteerders
• Verkocht zijn kranten op straat (eerste keer dat dit gebeurde: toegankelijkheid ging nog
meer omhoog)
• Impact op de industrie
o Andere kranten volgden het model van de “penny press” (manier van werken)
o Grote rivaal: The Morning Herald (1835) dat veel aandacht schonk aan
gewelddadige overlijdens
• Aandacht vandaag (nog steeds) centraal in (media) economie
o Sociale media, gratis diensten, advertentie gedreven modellen,…
o Attention merchants, aandacht economie, attention economy, war for
attention,…
Massa (kwantiteit is belangrijker dan kwaliteit in deze markt)
• Publicatie van een reeks artikels in The Sun over leven op de maan
• Sensatie: zorgt voor meer lezers --- meer adverteerders --- meer inkomsten
• Belangrijk voor verdienmodel: nieuws brengen dat hen interesseert
o Hij wilde veel lezers en kreeg dit door nieuwsgierigheid op te wekken
• The Great Moon Hoax (1835): intrigeerde mensen (‘truc’ om kranten te verkopen)
• De artikels waren uiteraard geen waarheid: eerste groot geval van fake news
,Benjamin ToDay
! Veel dingen die Benjamin Day introduceerde, liggen nog steeds aan de basis van veel
mediamarkten, digitale markten, sociale media,…
Media economie = Media + Economie
• Opbrengsten en kosten van digitale mediagoederen
• Twee- en meerzijdige markten en platformen
• Advertentie-inkomsten
• Platformstrategieën en hun gevolgen
• Concurrentie
• ,…
! In Vlaanderen: vijf mediagroepen hebben 80 tot 100 procent van de markt in handen, dit zorgt
voor weinig echte concurrentie en dus een hoge macht bij de grote spelers
= Dit is niet uitzonderlijk
= “Concentratie is iets van alle tijden en alle soorten, maar media zijn geen wasmachines”
=Media zijn geen commerciële producten
= Ze bepalen wat mensen denken of belangrijk vinden
• Media: anders dan traditionele goederen (niet ‘zomaar’ een auto, stoel,…)
• Zo verschillend dat vele aspecten uit de economie niet toepasbaar zijn
• Economie van de Media is dus niet hetzelfde als economie van meubelen, auto’s,…
o Productie, verdeling en consumptie van schaarse
mediagoederen/meubelen/auto’s…
o Hoe ontmoeten vraag naar en aanbod van media, meubelen, auto’s,… elkaar in
de markt?
o Wat is het marktequilibrium voor een bepaald mediagoed, meubel, auto,…
▪ Marktequilibrium = marktevenwicht
o Hoe vrije concurrentie tot stand brengen in de media, meubel, auto,…
! Wel een cursus media-economie maar geen meubel-economie !
Waarom media-economie?
• ! We moeten media begrijpen om daar de economie van te begrijpen
o Als media niet duidelijk zijn, zal je nooit de economie erachter begrijpen
• Media- en cultuurproducten hebben zeer specifieke, vaak afwijkende economische
karakteristieken
o Denk aan schaarste
• Actoren in mediamarkt handelen vaak anders dan door economische theorie voorspeld
wordt
o Denk aan producenten op zoek naar politieke invloed, consumenten die blijven
naar slechte programma’s kijken
• Virtuele, symbolische laag van de economie wint sterk aan belang
o Denk aan Uber
• Er zijn specifieke publieke belangen bij de uitkomst van economische processen in de
mediasector, door enorme ‘externe effecten’
o Denk aan gewelddadige content
, Waarom focus op marktstructuren?
• Marktstructuren tussen perfecte concurrentie: monopolie belangrijk, maar ook andere
dimensies
o Denk aan levensbeschouwelijke diversiteit, high brow vs low brow
o Regionaal/nationaal/internationaal
• Ingrijpende verschuivingen: ‘horizontaal’ binnen een mediasector (bvb tussen
omroepen), ‘verticaal’ binnen een mediasector (bvb tussen adverteerders en omroepen)
en ‘diagonaal’ tussen mediasectoren (bvb tussen omroepen en internetbedrijven)
