Klinische psychiatrie
Notities les
1
,Introductie vak
- Leerstof: slides, hoorcolleges + boek (aanbevolen)
- Examen: schriftelijk met OPEN vragen => ONLINE
- E-mail bij vragen:
- Lesinhoud:
• Inleiding (DSM-5)
• Inleiding
• Neurocognitieve stoornissen
• Middelengerelateerde stoornissen
• Schizofrenie
• Stemmingsstoornissen
• Angst- en eetstoornissen
• Ontwikkelings- en gedragsstoornissen
• Slaap- en seksuele stoornissen
• Persoonlijkheidsstoornissen
2
,Inleiding: gebruik van de DSM-5
DSM-5 = belangrijkste classificatiesysteem in West-Europa.
Inleiding
Definitie psychopathologie/psychiatrische stoornis
Psychopathologie = wetenschap of studie van het geestelijk of psychisch lijden.
g Het gaat over de last, de lijdensdruk die de patiënt heeft of de omgeving.
g De burden, de last, het lijden is een essentiële vereiste om te spreken van een psychiatrische
conditie
Twee benaderingen
Er zijn twee benaderingen om de psychiatrie te bestuderen:
1. Syndroombenadering: psychologie van het pathologische (gegroepeerde entiteiten):
samenhangend geheel van klachten en symptomen.
g Let op, we mogen nooit vanuit 1 klacht gaan expoleren naar een syndroom!!
2. Symptoombenadering: pathologie van het psychische (algemene psychische processen of
functies).
Twee typen diagnoses
Er zijn ook twee typen diagnose:
1. Syndroomdiagnose of descriptieve diagnose: deze diagnose is alleen beschrijvend en geeft geen
informatie over de redenen en manier van ontstaan.
Maar wilt weten wat de behandeling is op mate van je patiënt, dus kunnen ook een meer
handelingsgerichte diagnose gebruiken; de structuurdiagnose.
2. Structuurdiagnose: deze diagnose geeft naast een beschrijving van de symptomatologie aan
waardoor en op welke wijze het syndroom ontstaan is.
g Factoren die iemand kwetsbaar maken (predisponerende of voorbeschikkende factoren), bv.
erfelijkheid/genetica.
g Factoren die de stoornis uitlokken (precipiterende of uitlokkende factoren), bv. stressoren
zoals verlies van job.
g Factoren die de stoornis onderhouden (perpetuerende of onderhoudende factoren), bv.
manier waarop omgaat met iets; coping (adequate en inadequate coping).
g Deze diagnose zegt meer over hoe patiënten moeten gaan helpen en hoe te werk kan gaan
met al die verschillende factoren. In een ideaal scenario zou je classificatiesysteem daar een
amtwoord op kunnen geven.
Criteria
Wat zijn criteria die vaak gehanteerd worden?
4
, - Abnormaal verschijnsel: afwijkend van de sociale norm of van wat in de cultuur als ‘normaal’
gedrag telt. Wordt ook wel gesproken over een biopsychosociocultureel verklaringsmodel. Dat
cultureel perspectief is een heel belangrijke!
g Medisch model (biologische verklaring) => disease
o Etiologie (ontstaan): oorzakelijke factoren (predispositie), uitlokkende factoren
(precipitatie) en in stand houdende factoren (perpetuatie)
o Pathogenese (ontwikkeling van de aandoening)
o Prognose (natuurlijk beloop van de aandoening)
o Behandeling (Preventie/Therapie)
g Psychologisch model => illness
o Ziektebeleving speelt hier een belangrijke rol
g Sociologisch(-cultureel) model => sickness
o Ziekterol
g Stress is niet negatief als je een aantal copingsmechanismen hebt om daar mee om te
kunnen gaan. Maar als niet meer kan copen met de stress, dan gaat wel schadelijk kunnen
zijn. Ook als de stress langdurig/chronisch is, ga je zien dat er decompensatie optreedt. Die
decompensatie kan psychisch zijn (angst en depressie in het begin, ziekten als
ontwikkelingstoornissen en schizofrenie als stress verder doorzet), maar kan ook
lichamelijk zijn (maagzweren, hartinfarcten, …) + de wisselwerking tussen de twee.
- Veroorzaakt lijden, last, ongemak, bezorgdheid bij de betrokkenen en/of omgeving.
Classificatie
- Doel:
o Orde schepen: aantal klachten, symptomen gaan bundelen/clusteren (DSM)
o Fenomenen groeperen (DSM)
o Gemeenschappelijke taal ontwikkelen: wereldwijd proberen classificatiesysteem en
gemeenschappelijke taal te introduceren.
5
Notities les
1
,Introductie vak
- Leerstof: slides, hoorcolleges + boek (aanbevolen)
- Examen: schriftelijk met OPEN vragen => ONLINE
- E-mail bij vragen:
- Lesinhoud:
• Inleiding (DSM-5)
• Inleiding
• Neurocognitieve stoornissen
• Middelengerelateerde stoornissen
• Schizofrenie
• Stemmingsstoornissen
• Angst- en eetstoornissen
• Ontwikkelings- en gedragsstoornissen
• Slaap- en seksuele stoornissen
• Persoonlijkheidsstoornissen
2
,Inleiding: gebruik van de DSM-5
DSM-5 = belangrijkste classificatiesysteem in West-Europa.
Inleiding
Definitie psychopathologie/psychiatrische stoornis
Psychopathologie = wetenschap of studie van het geestelijk of psychisch lijden.
g Het gaat over de last, de lijdensdruk die de patiënt heeft of de omgeving.
g De burden, de last, het lijden is een essentiële vereiste om te spreken van een psychiatrische
conditie
Twee benaderingen
Er zijn twee benaderingen om de psychiatrie te bestuderen:
1. Syndroombenadering: psychologie van het pathologische (gegroepeerde entiteiten):
samenhangend geheel van klachten en symptomen.
g Let op, we mogen nooit vanuit 1 klacht gaan expoleren naar een syndroom!!
2. Symptoombenadering: pathologie van het psychische (algemene psychische processen of
functies).
Twee typen diagnoses
Er zijn ook twee typen diagnose:
1. Syndroomdiagnose of descriptieve diagnose: deze diagnose is alleen beschrijvend en geeft geen
informatie over de redenen en manier van ontstaan.
Maar wilt weten wat de behandeling is op mate van je patiënt, dus kunnen ook een meer
handelingsgerichte diagnose gebruiken; de structuurdiagnose.
2. Structuurdiagnose: deze diagnose geeft naast een beschrijving van de symptomatologie aan
waardoor en op welke wijze het syndroom ontstaan is.
g Factoren die iemand kwetsbaar maken (predisponerende of voorbeschikkende factoren), bv.
erfelijkheid/genetica.
g Factoren die de stoornis uitlokken (precipiterende of uitlokkende factoren), bv. stressoren
zoals verlies van job.
g Factoren die de stoornis onderhouden (perpetuerende of onderhoudende factoren), bv.
manier waarop omgaat met iets; coping (adequate en inadequate coping).
g Deze diagnose zegt meer over hoe patiënten moeten gaan helpen en hoe te werk kan gaan
met al die verschillende factoren. In een ideaal scenario zou je classificatiesysteem daar een
amtwoord op kunnen geven.
Criteria
Wat zijn criteria die vaak gehanteerd worden?
4
, - Abnormaal verschijnsel: afwijkend van de sociale norm of van wat in de cultuur als ‘normaal’
gedrag telt. Wordt ook wel gesproken over een biopsychosociocultureel verklaringsmodel. Dat
cultureel perspectief is een heel belangrijke!
g Medisch model (biologische verklaring) => disease
o Etiologie (ontstaan): oorzakelijke factoren (predispositie), uitlokkende factoren
(precipitatie) en in stand houdende factoren (perpetuatie)
o Pathogenese (ontwikkeling van de aandoening)
o Prognose (natuurlijk beloop van de aandoening)
o Behandeling (Preventie/Therapie)
g Psychologisch model => illness
o Ziektebeleving speelt hier een belangrijke rol
g Sociologisch(-cultureel) model => sickness
o Ziekterol
g Stress is niet negatief als je een aantal copingsmechanismen hebt om daar mee om te
kunnen gaan. Maar als niet meer kan copen met de stress, dan gaat wel schadelijk kunnen
zijn. Ook als de stress langdurig/chronisch is, ga je zien dat er decompensatie optreedt. Die
decompensatie kan psychisch zijn (angst en depressie in het begin, ziekten als
ontwikkelingstoornissen en schizofrenie als stress verder doorzet), maar kan ook
lichamelijk zijn (maagzweren, hartinfarcten, …) + de wisselwerking tussen de twee.
- Veroorzaakt lijden, last, ongemak, bezorgdheid bij de betrokkenen en/of omgeving.
Classificatie
- Doel:
o Orde schepen: aantal klachten, symptomen gaan bundelen/clusteren (DSM)
o Fenomenen groeperen (DSM)
o Gemeenschappelijke taal ontwikkelen: wereldwijd proberen classificatiesysteem en
gemeenschappelijke taal te introduceren.
5
