HOC 1: 12/02
INFO
“Wie criminaliteit wil begrijpen moet de samenleving begrijpen”
Doel van de cursus: criminaliteit kan niet begrepen worden vanuit de individuele motieven,
overtuigingen of keuzes van daders. Criminaliteit ontstaat in, en krijgt vorm door, de samenleving.
Structuur cursus
We bestuderen criminaliteit als maatschappelijk fenomeen en we doen dit aan de hand van concrete
fenomenen zoals collectief geweld, terrorisme en radicalisering, georganiseerde criminaliteit en
cybercrime
Schriftelijk examen
Open vragen op basis van de slides HOC en teksten die je terugvindt op CANVAS (examen op 20
punten)
1. Fenomeen
2. Kleine vaag over teksten die op canvas staan → inzichten uit cursus die in teksten terug komt
3. /
1
,2
,HOOFDSTUK 1: DRIE POPULAIRE
MISVATTINGEN OVER DE OORZAKEN
VAN CRIMINALITEIT
Criminaliteit wordt vaak gezien als een individuele handeling, gepleegd door mensen die ofwel “ziek”
of “slecht” zijn (abnormaal), ofwel gepleegd door mensen die een weloverwogen keuze, een kosten-
baten analyse, hebben gemaakt (normaal).
1. Criminaliteit als iets abnormaal: als een manifestatie van het kwaad
2. Criminaliteit als iets abnormaal: als een ziekte
3. Criminaliteit is een berekende keuze
• Niet als abnormaal, gepleegd door individuen MAAR net individu die lijkt op wie wij zijn
• Mensen die rationele keuzes maken
Niet omdat je iets wilt proberen begrijpen, je het ook goed praat.
1. CRIMINALITEIT ALS MANIFESTATIE VAN HET KWAAD
Zie slides voor foto’s
Mensen die tot verbeelding spreken en grote impact hebben gehad op samenleving
• Discours errond: ze beantwoorden aan het abnormale monster
• Idee dat het gaat om individuen die weinig met samenleving op zich te maken hebben
• Waartegen een samenleving zich moet verdedigen
• Waar iets mis mee is
• Manifesteert is wat ze gedaan hebben en manier waarop ze worden afgebeeld
Incest
• Moord op eigen familieleden
• Manier waarop het ontdekt werd: familieleden opgelost in bad
• Past niet in beeld dat we van geestelijken hadden
Dutroux
• Maatschappelijke impact van zaak
• Systemisch falen
• Zaak heeft geleid tot in vraag stellen van justitieel systeem
• We slagen er niet in om samenleving te beschermen tegen dergelijke individuen
ANDREJ ROMANOVITSJ TSJIKATILO (“DE SLAGER VAN ROSTOV”)
• Verantwoordelijk voor moord op 50 jonge vrouwen/ meisjes
• Gepaard met genitale verminking
• Lokte naar afgelegen plaats en ging brutaal te werk
• Soms ook kannibalisme
3
, • Moorden gepleegd in sovjet
• Seriemoordenaars werden gezien als typisch westers
• Een van reden dat het lang geduurd heeft man voor gerecht te brengen
• Geruchten: extreme armoede opgegroeid, problemen die ontstaan zijn na kannibalisme op
zijn broer, in extreme omstandigheden opgroeien
• Spreekt tot verbeelding hoe abnormaal situatie van persoon is
• Absolute abnormaliteit, horror in voorgeschiedenis
• Verhaal van jeugd, opgroeien dat anders is en weinig te maken heeft met wat wij in jeugd
ervaren
• Doodstraf gekregen
TED BUNDY
• Jaren ‘70
• Omschreven als ideale schoonzoon
• Rechtenstudent
• Geëxecuteerd in elektrische stoel
• Veel SO gemaakt maar we kennen er maar enkele
• Spreekt enorm tot de verbeelding
• Specifieke manier van werken: deed zich hulpeloos voor en slaagde er zo in om SO
vertrouwen te winnen
• Spreekt tot verbeelding door dat hij terugkeerde naar plaats waar hij mensen begraaft
• Hebben van seksuele interacties met iemand die overleden is
• Voor eerst gevat in 75 en ontsnapt verschillende keren
• Past niet binnen verwachtingspatroon: heeft zelf eigen proces gevoerd, genoot van media
aandacht,…. → net daarom spreken zaken tot verbeelding (beantwoord niet aan beeld van
uitzonderlijke abnormale monster)
JEFFREY DAHMER
• Spreekt ook tot verbeelding door manier waarop hij daden heeft gepleegd
• Dood 17 jonge mannen
• Altijd op zelfde manier te werk
• Lokte mensen naar appartement om foto’s te nemen
• Was iemand die overging tot moorden en verkrachting en ook experimenteerde (mensen
injecteren met zuur)
• Hield trofeeën
• Laatste SO kan ontsnappen en politie contacteren
• Frigo vol lichaamsdelen
• Kannibalisme, mishandelen martelen van mensen
• Een van meest gruwelijke seriemoordenaars in geschiedenis
4