Samenvatting kwantitatieve methoden (18/20)

KWANTITATIEVE CRIMINOLOGISCHE METHODEN EN
TECHNIEKEN
H01 DE PLAATS VAN DE CRIMINOLOGIE BINNEN DE WETENSCHAP

EEN EERSTE BEGRIPSOMSCHRIJVING

(1) Streven naar kennis

• Die kan worden ondergebracht in een theorie

• Samenhangende feiten en patronen in de werkelijkheid ontdekken

(2) Empirisch karakter

• Waarnemingen

(3) Systematische benadering

• Toetsbaarheid of testbaarheid

 Reproduceerbaarheid, transparantie

TAXONOMIEËN VAN WETENSCHAPPELIJKE DISCIPLINES

Formele wetenschappen

• Bv. logica, wiskunde

• Axioma’s, deductie

 Stellingen zijn niet ontleend aan ervaring maar men vertrekt van een aantal basisformules (axioma’s) →
door logische afleiding komt men tot stellingen

Ervaringswetenschappen (feitwetenschappen)

 Men onderzoekt hoe de werkelijkheid in elkaar zit

• Bv. fysica, sociologie, criminologie

• Empirie, inductie

 Beroep doen op empirie, ervaring, zintuigen

• Natuurwetenschappen >< Sociale wetenschappen

 Ervaringswetenschappen kan onderverdeeld worden in exacte/natuurwetenschappen en sociale
wetenschappen
• Natuurlijk: fysica, chemie, biologie, psychologie
• Cultureel: sociale psychologie, economie, politieke wetenschappen, sociologie

• Natuurwetenschappen, gedragswetenschappen, cultuurwetenschappen

 Andere indeling
 Natuurws zoals fysica, chemie, biologie en geologie
 Gedragswetenschappen: gedrag vd individu onderzocht: psych, economie, sociologie
 Cultuurws: filosofie, kunst, taalkunde, rechtsws, archeologie, gesch

• Zuivere wetenschappen, toegepaste wetenschappen

 Zuiver: alleen op kennis gericht
 Toegepaste wetenschappen; wetenschappelijke gegevens en methodes gebruikt om praktische
problemen op te lossen en menselijke noden te bevredigen

1

, • Maar … is dit onderscheid zinvol?

• Geen vaste grenzen

• Kruisbestuiving mogelijk en wenselijk: tendens naar interdisciplinariteit

 Criminologie is multidisciplinair en leent uit andere disciplines

• Bv. gedragsecologie in criminologie

CRIMINOLOGIE ALS MULTIDISCIPLINAIRE OBJECTWETENSCHAP

• “The criminologist is a king without a kingdom” (T. Sellin)

• Criminologie heeft een “eigen” object (materieel voorwerp) maar geen “eigen” methodologie (formeel voorwerp)

 Materieel vwp = onderwerp v/e wetenschapsbeoefening
 Formeel vwp = de wijze waarop aan wetenschapsbeoefening wordt gedaan, m.a.w. de theorieën en
methoden

• Materieel voorwerp? Criminaliteit?

• Ontleent methoden en inzichten uit diverse invalshoeken

 Er bestaan geen specifieke voor de criminologie ontworpen methoden

• Definitie: ‘Crimineel gedrag is strafbaar gesteld gedrag’

• ‘Smalle’ definitie

• Bv. Pesten is niet strafbaar, maar kan samenhangen met crimineel gedrag. Pesten is dus
belangrijk om te onderzoeken

• Geen ‘harde’ definitie

• Bv. Decriminalisering en invoering van strafbaarstelling

• ‘Nationale’ definitie

• Bv. Zware mishandeling is anders in Nederland dan in België

• “De studie van het voorkomen (prevalentie) van criminaliteit en het verklaren van voorkomen ervan”

• Waarom-vraag en waar-vraag

• “Methode van onderzoek naar reactie op criminaliteit en effectiviteit van sancties”

• “De studie van het slachtoffer (victimologie)”

• Is er een eenduidig “object” id criminologie?

• “Dé” criminaliteit bestaat niet! Verschillende soorten en verschijningsvormen van criminaliteit

• Streven naar criminaliteitsspecifieke verklaringen: verschillende types van criminaliteit hebben verschillende
motivaties, verschijningsvormen en verklaringen

• Rationele Keuze Benadering (Cornish & Clarke)

• Criminologie als soort van synthesewetenschap

 een kruispunt van diverse disciplines, omtrent criminaliteit




2

,DE INVLOEDRIJKSTE WETENSCHAPPELIJKE PARADIGMATA BINNEN DE CRIMINOLOGIE

• Paradigma

 Criminologen die het eens zijn over een reeks van basisopvattingen over de mpij en hoe deze best
bestudeerd kan worden → behoren tot een wetenschappelijk paradigma

• Een paradigma bevat een door een groep wetenschappers gedeelde opvatting over

• Wat wetenschap is;

• Waar een wetenschappelijke theorie aan moet voldoen;

• Op welke manier wetenschap bedreven dient te worden;

• Ideeën over sociale structuren die in de werkelijkheid aanwezig zijn; en

• Die een rol spelen in het leven van mensen in samenlevingen

• Ontologie

 Ontologische uitspraken = uitspraken over dingen die volgens hen in de werkelijkheid aanwezig zijn

• Zijnsleer

 Studie van dingen die bestaan

• Wat is de werkelijkheid?

• Bv. bestaat ‘criminaliteit’? Stemmen handeling en label overal en altijd overeen?




• Epistemologie

• Kennisleer

• Hoe kennis verwerven over de werkelijkheid?

3 belangrijke paradigma’s:

(1) Empirisch-analytische benadering

• Geworteld in natuurwetenschappen

 Opvatting over wetenschap ontleend aan de exacte wetenschappen, zoals biologie, scheikunde en
natuurkunde
 4 basisopvattingen: rationaliteit, helderheid, consistentie en gematigd scepticisme

• Combineert rationeel denken met empirisch denken

 Empirisme = ws kennis gebaseerd op gedane waarnemingen
 Logisch-positivisme en logisch-empirisme → waarnemingen vertaald nr een reeks van logisch
samenhangende, heldere en consistente uitspraken (= analytisch)

• Multi-methodologie, natuurwetenschappelijke methode (maar niet exclusief!)

• Kwantitatieve methoden en technieken

 Variabelen; kenmerken waarop eenheden kunnen verschillen
 Reduceren van individuen tot eenheden met scores op bepaalde variabelen




3

, • Nastreven van waardenvrijheid: derde-persoonsperspectief

• Kijken, observeren, reflecteren, maar niet participeren

 Waardenvrijheid: elke deelnamer op gelijkwaardige manier behandelen en zo eigen persoonlijke invloed
tot minimum beperken

• Reproduceerbaarheid en intersubjectiviteit als maatstaf

• Wat is “intersubjectiviteit”?

 = subjectieve overeenstemming
 Wetenschap zo min mogelijk vertekend door persoonlijke voorkeuren

• Bijleveld: “De observatie door onderzoeker A van een bepaalde situatie mag niet tot andere
gegevens leiden dan de observatie van onderzoeker B”

• Standaardisatie van onderzoekssituaties

• Openbaarheid van regels

• Repliceerbaarheid van onderzoek

• Rationeel

• Geen intern tegenstrijdige conclusies



(2) Interpretatieve benadering

• Geworteld in de hermeneutiek, fenomenologie en symbolisch interactionisme

 Hermeneutiek = klassiek begrip voor het duiden van teksten door schriftgeleerden
 Fenomenologie = wezenlijke van verschijnselen w hier onderzocht → vooral achtergronden van
verschijnselen nr voren halen
 Symbolisch interactionisme = focust op de vraag hoe instellingen, groepen en individuen criminaliteit
produceren → hoe instellingen meewerken aan het fabriceren van criminaliteit
• Aandacht van de criminoloog vd dader en de daad nr de rol vd labelende instanties

• Belevingsonderzoek: begrijpen van de ervaarde werkelijkheid

 Studies nr de ervaringen van jongeren die gestigmatiseerd worden

• Kwalitatieve methoden en technieken

 Inside perspectief
 Diep empatisch begrip
 Mensen vanuit een first-person perspective bestuderen

• Statistische data zijn een sociale constructie en gekleurd door processen binnen de strafrechtsbedeling (labeling)

 nr toepassing v bepaalde technieken kijken

(3) Kritisch-emancipatoire benadering

• Geworteld in structuralisme, conflicttheorie, marxisme

• Maatschappij-kritisch, wetenschapskritisch

 Mpijkritisch = de bestaande mpij wordt in onderzoek bekritiseerd als kapitalistisch of patriarchaal,
respectievelijk vanuit arbeiders en feministisch onderzoek → bijdrage leveren ad verandering vd mpij
 Wetenschapskritisch = van een sceptische houding tot een diepe anti-wetenschappelijke houding

• Er is geen waardenvrijheid, sterk maatschappelijk engagement, “belief in belief”

4